{"id":701673,"date":"2026-06-11T21:32:47","date_gmt":"2026-06-11T19:32:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dynseo.com\/les-symptomes-de-la-sclerose-en-plaques-du-plus-courant-au-plus-meconnu-2\/"},"modified":"2026-06-11T21:38:49","modified_gmt":"2026-06-11T19:38:49","slug":"de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/","title":{"rendered":"De symptomen van multiple sclerose: van de meest voorkomende tot de minst bekende"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; admin_label=&#8221;Article HTML&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;0px||0px||false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row admin_label=&#8221;Contenu&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;100%&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px||false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_code admin_label=&#8221;HTML import\u00e9&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<style type=\"text\/css\">\n:root{--blue:#5e5ed7;--blue-dark:#5268c9;--teal:#a9e2e4;--yellow:#ffeca7;--pink:#e73469;--light-bg:#f8f9ff;--text:#2d2d4e;--text-light:#6b6b8a;--br:16px;--sh:0 4px 24px rgba(94,94,215,.10);--shc:0 2px 16px rgba(94,94,215,.08)}\n@import url('https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Montserrat:wght@400;500;600;700;800&family=Poppins:wght@300;400;500;600&display=swap');<\/p>\n<p>  * {box-sizing:border-box;margin:0;padding:0}\n.dbi-art-110ec9 {font-family:'Poppins',sans-serif;color:var(--text);background:#fff;line-height:1.75;font-size:16px}\n.dbi-art-110ec9 h1, .dbi-art-110ec9 h2, .dbi-art-110ec9 h3, .dbi-art-110ec9 h4 {font-family:'Montserrat',sans-serif}\n.dbi-art-110ec9 .hero {background:linear-gradient(135deg,#0f2027 0%,#203a43 40%,var(--blue) 100%);color:#fff;padding:72px 24px 56px;text-align:center;position:relative;overflow:hidden}\n.dbi-art-110ec9 .hero::before {content:'';position:absolute;inset:0;background:radial-gradient(ellipse at 60% 40%,rgba(169,226,228,.15) 0%,transparent 55%);pointer-events:none}\n.dbi-art-110ec9 .hero-tag {display:inline-block;background:rgba(255,255,255,.18);border:1px solid rgba(255,255,255,.3);color:#fff;padding:6px 18px;border-radius:50px;font-size:13px;font-weight:600;letter-spacing:1px;text-transform:uppercase;margin-bottom:20px}\n.dbi-art-110ec9 .hero h1 {font-size:clamp(26px,4vw,44px);font-weight:800;line-height:1.2;max-width:820px;margin:0 auto 20px}\n.dbi-art-110ec9 .hero-sub {font-size:17px;opacity:.88;max-width:640px;margin:0 auto 32px;font-weight:300}\n.dbi-art-110ec9 .hero-meta {display:flex;justify-content:center;gap:24px;flex-wrap:wrap;font-size:13px;opacity:.75}\n.dbi-art-110ec9 .hero-meta span {display:flex;align-items:center;gap:6px}\n.dbi-art-110ec9 .container {max-width:860px;margin:0 auto;padding:0 24px}\n.dbi-art-110ec9 .stats-bar {background:var(--light-bg);border-bottom:1px solid rgba(94,94,215,.08);padding:32px 24px}\n.dbi-art-110ec9 .stats-grid {display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(160px,1fr));gap:16px;max-width:860px;margin:0 auto}\n.dbi-art-110ec9 .stat-item {text-align:center;padding:20px 12px;background:#fff;border-radius:var(--br);box-shadow:var(--shc)}\n.dbi-art-110ec9 .stat-num {font-family:'Montserrat',sans-serif;font-size:28px;font-weight:800;color:var(--blue);display:block}\n.dbi-art-110ec9 .stat-label {font-size:12px;color:var(--text-light);font-weight:500;margin-top:4px;display:block}\n.dbi-art-110ec9 .intro-block {border-left:4px solid var(--blue);background:rgba(94,94,215,.04);padding:24px 28px;border-radius:0 var(--br) var(--br) 0;margin:36px 0}\n.dbi-art-110ec9 .intro-block p {font-size:17px;line-height:1.8}\n.dbi-art-110ec9 h2 {font-size:clamp(20px,3vw,28px);font-weight:800;color:var(--blue);margin:52px 0 20px;padding-bottom:12px;border-bottom:2px solid var(--teal)}\n.dbi-art-110ec9 h3 {font-size:18px;font-weight:700;color:var(--blue-dark);margin:32px 0 14px}\n.dbi-art-110ec9 p {margin-bottom:18px;color:var(--text)}\n.dbi-art-110ec9 .cards-grid {display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(240px,1fr));gap:20px;margin:28px 0}\n.dbi-art-110ec9 .card {background:#fff;border-radius:var(--br);padding:26px 22px;box-shadow:var(--shc);border:1px solid rgba(94,94,215,.08);transition:transform .2s}\n.dbi-art-110ec9 .card:hover {transform:translateY(-3px);box-shadow:var(--sh)}\n.dbi-art-110ec9 .card-icon {width:46px;height:46px;border-radius:12px;display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-size:20px;margin-bottom:14px}\n.dbi-art-110ec9 .card-icon.blue {background:rgba(94,94,215,.1)}\n.dbi-art-110ec9 .card-icon.teal {background:rgba(169,226,228,.3)}\n.dbi-art-110ec9 .card-icon.yellow {background:rgba(255,236,167,.5)}\n.dbi-art-110ec9 .card-icon.pink {background:rgba(231,52,105,.1)}\n.dbi-art-110ec9 .card h4 {font-size:15px;font-weight:700;color:var(--text);margin-bottom:8px}\n.dbi-art-110ec9 .card p {font-size:13px;color:var(--text-light);margin:0;line-height:1.6}\n.dbi-art-110ec9 .numbered-card {display:flex;gap:20px;align-items:flex-start;background:#fff;border-radius:var(--br);padding:24px;box-shadow:var(--shc);border:1px solid rgba(94,94,215,.07);margin-bottom:16px}\n.dbi-art-110ec9 .num-badge {min-width:44px;height:44px;border-radius:50%;background:linear-gradient(135deg,var(--blue),var(--blue-dark));color:#fff;font-family:'Montserrat',sans-serif;font-weight:800;font-size:17px;display:flex;align-items:center;justify-content:center;flex-shrink:0}\n.dbi-art-110ec9 .num-content h4 {font-size:15px;font-weight:700;color:var(--text);margin-bottom:8px}\n.dbi-art-110ec9 .num-content p {font-size:14px;color:var(--text-light);margin:0}\n.dbi-art-110ec9 .table-wrap {overflow-x:auto;margin:28px 0;border-radius:var(--br);box-shadow:var(--shc)}\n.dbi-art-110ec9 table {width:100%;border-collapse:collapse;font-size:14px}\n.dbi-art-110ec9 thead tr {background:linear-gradient(90deg,var(--blue),var(--blue-dark));color:#fff}\n.dbi-art-110ec9 thead th {padding:16px 18px;text-align:left;font-weight:700}\n.dbi-art-110ec9 tbody tr:nth-child(even) {background:var(--light-bg)}\n.dbi-art-110ec9 tbody tr:nth-child(odd) {background:#fff}\n.dbi-art-110ec9 tbody td {padding:14px 18px;border-bottom:1px solid rgba(94,94,215,.06);vertical-align:top}\n.dbi-art-110ec9 tbody tr:last-child td {border-bottom:none}\n.dbi-art-110ec9 .badge {display:inline-block;padding:3px 10px;border-radius:50px;font-size:12px;font-weight:600}\n.dbi-art-110ec9 .badge-blue {background:rgba(94,94,215,.12);color:var(--blue)}\n.dbi-art-110ec9 .badge-teal {background:rgba(169,226,228,.4);color:#2a8a8c}\n.dbi-art-110ec9 .badge-yellow {background:rgba(255,236,167,.8);color:#a87800}\n.dbi-art-110ec9 .badge-pink {background:rgba(231,52,105,.1);color:var(--pink)}\n.dbi-art-110ec9 .tip-box {background:var(--yellow);border-radius:var(--br);padding:22px 26px;margin:28px 0;display:flex;gap:16px;align-items:flex-start}\n.dbi-art-110ec9 .tip-box .icon {font-size:22px;flex-shrink:0;margin-top:2px}\n.dbi-art-110ec9 .tip-box p {font-size:15px;margin:0}\n.dbi-art-110ec9 .warning-box {background:rgba(231,52,105,.07);border-left:4px solid var(--pink);border-radius:0 var(--br) var(--br) 0;padding:20px 24px;margin:28px 0}\n.dbi-art-110ec9 .warning-box p {font-size:15px;margin:0}\n.dbi-art-110ec9 .quote-box {background:rgba(94,94,215,.06);border-left:4px solid var(--blue);border-radius:0 var(--br) var(--br) 0;padding:22px 28px;margin:28px 0}\n.dbi-art-110ec9 .quote-box p {font-size:16px;font-style:italic;margin:0}\n.dbi-art-110ec9 .quote-box cite {display:block;margin-top:10px;font-size:13px;color:var(--text-light);font-style:normal;font-weight:600}\n.dbi-art-110ec9 .checklist {background:#fff;border-radius:var(--br);padding:28px 32px;box-shadow:var(--shc);margin:28px 0;list-style:none}\n.dbi-art-110ec9 .checklist li {padding:10px 0;border-bottom:1px solid rgba(94,94,215,.07);font-size:15px;display:flex;gap:12px;align-items:flex-start}\n.dbi-art-110ec9 .checklist li:last-child {border-bottom:none}\n.dbi-art-110ec9 .checklist li::before {content:'\u2714';color:var(--blue);font-weight:700;flex-shrink:0;margin-top:2px}\n.dbi-art-110ec9 .cta-formation {background:linear-gradient(135deg,var(--blue) 0%,var(--blue-dark) 100%);border-radius:var(--br);padding:36px 32px;margin:36px 0;color:#fff;display:flex;gap:24px;align-items:center;flex-wrap:wrap}\n.dbi-art-110ec9 .cta-formation .cta-icon {font-size:40px;flex-shrink:0}\n.dbi-art-110ec9 .cta-formation h4 {font-size:18px;font-weight:800;margin-bottom:8px;color:#fff}\n.dbi-art-110ec9 .cta-formation p {font-size:14px;opacity:.88;margin:0 0 16px;color:#fff}\n.dbi-art-110ec9 .btn-white {display:inline-block;background:#fff;color:var(--blue);font-family:'Montserrat',sans-serif;font-weight:700;font-size:14px;padding:12px 26px;border-radius:50px;text-decoration:none;transition:transform .2s,box-shadow .2s}\n.dbi-art-110ec9 .btn-white:hover {transform:translateY(-2px);box-shadow:0 8px 20px rgba(0,0,0,.15)}\n.dbi-art-110ec9 .cta-outil {background:var(--teal);border-radius:var(--br);padding:28px;margin:28px 0;display:flex;gap:20px;align-items:center;flex-wrap:wrap}\n.dbi-art-110ec9 .cta-outil .cta-icon {font-size:36px;flex-shrink:0}\n.dbi-art-110ec9 .cta-outil h4 {font-size:16px;font-weight:700;color:var(--text);margin-bottom:6px}\n.dbi-art-110ec9 .cta-outil p {font-size:14px;color:var(--text);margin:0 0 14px}\n.dbi-art-110ec9 .btn-blue {display:inline-block;background:var(--blue);color:#fff;font-family:'Montserrat',sans-serif;font-weight:700;font-size:13px;padding:10px 22px;border-radius:50px;text-decoration:none;transition:transform .2s}\n.dbi-art-110ec9 .btn-blue:hover {transform:translateY(-2px)}\n.dbi-art-110ec9 .two-cols {display:grid;grid-template-columns:1fr 1fr;gap:20px;margin:28px 0}\n@media(max-width:600px) {\n.dbi-art-110ec9 .two-cols {grid-template-columns:1fr}\n}\n.dbi-art-110ec9 .col-block {background:#fff;border-radius:var(--br);padding:24px;box-shadow:var(--shc)}\n.dbi-art-110ec9 .col-block h4 {font-size:15px;font-weight:700;margin-bottom:14px;color:var(--blue)}\n.dbi-art-110ec9 .col-block ul {list-style:none;padding:0}\n.dbi-art-110ec9 .col-block ul li {font-size:14px;padding:7px 0 7px 18px;border-bottom:1px solid rgba(94,94,215,.06);position:relative}\n.dbi-art-110ec9 .col-block ul li::before {content:'\u2192';position:absolute;left:0;color:var(--blue);font-weight:700}\n.dbi-art-110ec9 .col-block ul li:last-child {border-bottom:none}\n.dbi-art-110ec9 .highlight-box {background:linear-gradient(135deg,rgba(169,226,228,.25),rgba(255,236,167,.25));border-radius:var(--br);padding:28px;margin:28px 0;border:1px solid rgba(169,226,228,.5)}\n.dbi-art-110ec9 .highlight-box h4 {font-size:16px;font-weight:700;color:var(--blue);margin-bottom:12px}\n.dbi-art-110ec9 .highlight-box p {font-size:15px;margin:0}\n.dbi-art-110ec9 .sym-card {background:#fff;border-radius:var(--br);padding:28px 24px;box-shadow:var(--sh);border:1px solid rgba(94,94,215,.08);margin:0 0 20px;display:flex;gap:20px;align-items:flex-start;position:relative;overflow:hidden}\n.dbi-art-110ec9 .sym-card::after {content:'';position:absolute;bottom:0;left:0;right:0;height:3px}\n.dbi-art-110ec9 .sym-card.visible::after {background:linear-gradient(90deg,var(--blue),var(--teal))}\n.dbi-art-110ec9 .sym-card.invisible::after {background:linear-gradient(90deg,var(--pink),#f9a)}\n.dbi-art-110ec9 .sym-card.moderate::after {background:linear-gradient(90deg,var(--yellow),#ffb74d)}\n.dbi-art-110ec9 .sym-icon {width:54px;height:54px;border-radius:14px;display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-size:24px;flex-shrink:0}\n.dbi-art-110ec9 .sym-icon.blue {background:rgba(94,94,215,.1)}\n.dbi-art-110ec9 .sym-icon.teal {background:rgba(169,226,228,.3)}\n.dbi-art-110ec9 .sym-icon.yellow {background:rgba(255,236,167,.5)}\n.dbi-art-110ec9 .sym-icon.pink {background:rgba(231,52,105,.1)}\n.dbi-art-110ec9 .sym-body h3 {font-size:18px;color:var(--blue);margin:0 0 10px}\n.dbi-art-110ec9 .sym-body p {font-size:14px;color:var(--text);margin:0 0 10px;line-height:1.7}\n.dbi-art-110ec9 .sym-body p:last-child {margin:0}\n.dbi-art-110ec9 .sym-freq {display:inline-block;padding:3px 10px;border-radius:50px;font-size:11px;font-weight:700;margin-top:8px}\n.dbi-art-110ec9 .freq-high {background:rgba(231,52,105,.1);color:var(--pink)}\n.dbi-art-110ec9 .freq-mod {background:rgba(255,236,167,.8);color:#a87800}\n.dbi-art-110ec9 .freq-var {background:rgba(94,94,215,.12);color:var(--blue)}\n.dbi-art-110ec9 .invisible-band {background:linear-gradient(135deg,var(--pink),#c0204e);border-radius:var(--br);padding:36px 32px;margin:36px 0;color:#fff}\n.dbi-art-110ec9 .invisible-band h3 {color:#fff;margin-top:0;font-size:20px;margin-bottom:20px;text-align:center}\n.dbi-art-110ec9 .inv-grid {display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(150px,1fr));gap:12px}\n.dbi-art-110ec9 .inv-item {background:rgba(255,255,255,.15);border-radius:12px;padding:16px 12px;text-align:center}\n.dbi-art-110ec9 .inv-item .inv-emoji {font-size:24px;display:block;margin-bottom:8px}\n.dbi-art-110ec9 .inv-item h4 {font-family:'Montserrat',sans-serif;font-size:12px;font-weight:700;color:#fff;margin-bottom:4px}\n.dbi-art-110ec9 .inv-item p {font-size:11px;color:rgba(255,255,255,.8);margin:0;line-height:1.4}\n.dbi-art-110ec9 .faq-section {background:var(--light-bg);padding:52px 24px;margin-top:52px}\n.dbi-art-110ec9 .faq-section h2 {color:var(--blue);border-color:var(--teal)}\n.dbi-art-110ec9 .faq-item {background:#fff;border-radius:var(--br);padding:24px 28px;margin-bottom:14px;box-shadow:var(--shc)}\n.dbi-art-110ec9 .faq-item h4 {font-size:16px;font-weight:700;color:var(--blue);margin-bottom:12px;display:flex;gap:12px}\n.dbi-art-110ec9 .faq-item h4 span {color:var(--teal);flex-shrink:0}\n.dbi-art-110ec9 .faq-item p {font-size:15px;margin:0}\n.dbi-art-110ec9 .conclusion {background:linear-gradient(135deg,rgba(94,94,215,.08) 0%,rgba(169,226,228,.15) 100%);border-radius:var(--br);padding:40px 36px;margin:40px 0;text-align:center}\n.dbi-art-110ec9 .conclusion h2 {border:none;margin-top:0}\n.dbi-art-110ec9 .conclusion p {font-size:16px;max-width:640px;margin:0 auto 24px}\n.dbi-art-110ec9 .btn-cta {display:inline-block;background:linear-gradient(135deg,var(--blue),var(--blue-dark));color:#fff;font-family:'Montserrat',sans-serif;font-weight:700;font-size:15px;padding:14px 32px;border-radius:50px;text-decoration:none;box-shadow:0 6px 20px rgba(94,94,215,.3);transition:transform .2s}\n.dbi-art-110ec9 .btn-cta:hover {transform:translateY(-3px)}\n.dbi-art-110ec9 .article-footer {background:linear-gradient(135deg,var(--blue),var(--blue-dark));color:#fff;padding:40px 24px;text-align:center}\n.dbi-art-110ec9 .article-footer p {color:rgba(255,255,255,.8);font-size:14px;margin-bottom:16px}\n.dbi-art-110ec9 .footer-links {display:flex;justify-content:center;gap:16px;flex-wrap:wrap}\n.dbi-art-110ec9 .footer-links a {color:#fff;text-decoration:none;font-size:13px;font-weight:600;padding:8px 18px;border:1px solid rgba(255,255,255,.3);border-radius:50px;transition:background .2s}\n.dbi-art-110ec9 .footer-links a:hover {background:rgba(255,255,255,.15)}\n@media(max-width:640px) {\n.dbi-art-110ec9 .cta-formation, .dbi-art-110ec9 .cta-outil, .dbi-art-110ec9 .sym-card {flex-direction:column}\n.dbi-art-110ec9 .cards-grid {grid-template-columns:1fr}\n}<\/p>\n<\/style>\n<div class=\"dbi-art-110ec9\">\n<header class=\"hero\">\n<div class=\"hero-tag\">\ud83e\udde0 ADHD \u00b7 Multiple sclerose \u00b7 Symptomen<\/div>\n<h1>De symptomen van multiple sclerose :<!\u2013- [et_pb_br_holder] -\u2013>van het meest voorkomende tot het minst bekende<\/h1>\n<pee class=\"hero-sub\">Compleet overzicht van alle symptomen van ADHD \u2014 zichtbaar en onzichtbaar, motorisch en cognitief \u2014 om beter te begrijpen, beter te communiceren en beter te begeleiden<\/pee>\n<div class=\"hero-meta\">\n    <span>\ud83d\udcd6 Lezing : ~22 min<\/span><span>\u2705 Bijgewerkt 2026<\/span><span>\ud83c\udfe5 Pati\u00ebnten, families &amp; zorgverleners<\/span>\n  <\/div>\n<\/header>\n<div class=\"stats-bar\">\n<div class=\"stats-grid\">\n<div class=\"stat-item\"><span class=\"stat-num\">80 %<\/span><span class=\"stat-label\">van de pati\u00ebnten met ADHD lijden aan invaliderende vermoeidheid<\/span><\/div>\n<div class=\"stat-item\"><span class=\"stat-num\">50\u201370 %<\/span><span class=\"stat-label\">vertonen cognitieve stoornissen op een bepaald moment van de ziekte<\/span><\/div>\n<div class=\"stat-item\"><span class=\"stat-num\">50 %<\/span><span class=\"stat-label\">ontwikkelen een depressie tijdens hun leven met ADHD<\/span><\/div>\n<div class=\"stat-item\"><span class=\"stat-num\">70\u201380 %<\/span><span class=\"stat-label\">hebben op een bepaald moment blaas-sfincterproblemen<\/span><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/div>\n<p><main class=\"container\"><\/p>\n<div class=\"intro-block\">\n    <pee>De <strong>sclerose in plaques<\/strong> wordt vaak beschreven als &#8220;de ziekte met duizend gezichten&#8221; \u2014 en deze bijnaam is niet onterecht. Afhankelijk van de locatie van de demyelinisatieplakken in de hersenen en het ruggenmerg, vertoont elke pati\u00ebnt een unieke combinatie van symptomen, waarvan de intensiteit in de loop van de tijd fluctueert. Sommige symptomen zijn zichtbaar en worden begrepen door de omgeving; andere zijn totaal onzichtbaar maar evenzeer invaliderend. Deze uitgebreide gids behandelt alle symptomen van de MS, van de meest voorkomende tot de minst bekende, om pati\u00ebnten, hun naasten en zorgprofessionals te helpen de ziekte in al zijn complexiteit beter te begrijpen.<\/pee>\n  <\/div>\n<h2>1. De motorische symptomen: wat het gemakkelijkst te zien is<\/h2>\n<pee>De motorische symptomen zijn vaak de eerste die alarm slaan en de meest zichtbare van buitenaf. Ze zijn het gevolg van schade aan de piramidale banen (controle van vrijwillige beweging) en de cerebellaire banen (co\u00f6rdinatie).<\/pee>\n<div class=\"sym-card visible\">\n<div class=\"sym-icon blue\">\ud83e\uddb5<\/div>\n<div class=\"sym-body\">\n<h3>Spierzwakte en verlamming<\/h3>\n<pee>Spierzwakte (parese) kan een lidmaat, een kant van het lichaam (hemiparese) of beide onderste leden (paraparase) aantasten. Het kan permanent of fluctuerend zijn afhankelijk van de opvlammingen. In de progressieve vormen neigt het zich geleidelijk te vestigen. Volledige verlamming (plegie) is mogelijk in ernstige vormen, maar blijft minder vaak voorkomen.<\/pee>\n      <span class=\"sym-freq freq-high\">Frequentie: 80-90 % van de pati\u00ebnten op een bepaald moment in de ziekte<\/span>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"sym-card visible\">\n<div class=\"sym-icon teal\">\u2696\ufe0f<\/div>\n<div class=\"sym-body\">\n<h3>Loop- en evenwichtsstoornissen<\/h3>\n<pee>De ataxische gang (onstabiel, onevenwichtig, met een brede steunbasis) of de spastische gang (stijve benen, misstappen) zijn kenmerkend voor MS. Evenwichtsproblemen verhogen het risico op vallen, vooral in situaties van dubbele taak (gelijktijdig lopen en praten) of in het donker. Lopen in onbekende ruimtes of op ongelijk terrein is bijzonder moeilijk.<\/pee>\n      <span class=\"sym-freq freq-high\">Frequentie: 70-85 % ontwikkelt loopproblemen in de evolutie<\/span>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"sym-card visible\">\n<div class=\"sym-icon yellow\">\ud83d\udd04<\/div>\n<div class=\"sym-body\">\n<h3>Spasticiteit<\/h3>\n<pee>Spasticiteit manifesteert zich door spierstijfheid, onwillekeurige spasmen (plotselinge spiercontracties, vaak &#8217;s nachts en pijnlijk), een verhoogde weerstand bij passieve bewegingen. Paradoxaal kan het sommige pati\u00ebnten helpen om rechtop te staan door de onderste leden &#8220;stijf&#8221; te maken, maar het belemmert ook de gang, de verzorging en de slaapkwaliteit.<\/pee>\n      <span class=\"sym-freq freq-high\">Frequentie: 60-80 % van de MS-pati\u00ebnten<\/span>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"sym-card visible\">\n<div class=\"sym-icon pink\">\ud83e\udd1d<\/div>\n<div class=\"sym-body\">\n<h3>Trillingen en co\u00f6rdinatiestoornissen<\/h3>\n<pee>De intentionele tremoren (die optreden tijdens de beweging naar een object en toenemen bij benadering) en de cerebellaire ataxie (onprecisie, gedecodeerde bewegingen) zijn het gevolg van schade aan de kleine hersenen. Ze kunnen het eten, schrijven of gebruik van de telefoon zeer moeilijk maken, en zijn vaak meer invaliderend dan zwakte voor precieze handelingen.<\/pee>\n      <span class=\"sym-freq freq-mod\">Frequentie: 25-50 % van de pati\u00ebnten<\/span>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<h2>2. De sensorische symptomen: pijn en veranderde sensaties<\/h2>\n<pee>De sensorische stoornissen zijn vaak de eerste symptomen van MS \u2014 dit geldt met name voor optische neuritis en paresthesie\u00ebn. Ze zijn het gevolg van schade aan de sensorische banen in het ruggenmerg en de hersenstam.<\/pee>\n<div class=\"sym-card visible\">\n<div class=\"sym-icon blue\">\u26a1<\/div>\n<div class=\"sym-body\">\n<h3>Paresthesie\u00ebn en gevoelloosheid<\/h3>\n<pee>Tintelingen, &#8220;naaldprik&#8221;-sensaties, gevoelloosheid, branderigheid of een drukkend gevoel \u2014 paresthesie\u00ebn kunnen elk deel van het lichaam aantasten. Ze zijn vaak asymmetrisch en kunnen van het ene gebied naar het andere migreren. Ze zijn kenmerkend intenser &#8217;s nachts en in warme situaties (Uhthoff-fenomeen).<\/pee>\n      <span class=\"sym-freq freq-high\">Frequentie: inaugureel symptoom bij 20-40 % van de pati\u00ebnten<\/span>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"sym-card visible\">\n<div class=\"sym-icon teal\">\ud83d\udc41\ufe0f<\/div>\n<div class=\"sym-body\">\n<h3>Retrobulbaire optische neuritis<\/h3>\n<pee>De ontsteking van de optische zenuw veroorzaakt een vermindering van de unilaterale gezichtsscherpte (vaak waargenomen als een waas of mist), pijn bij het bewegen van de oogbol en een verandering in kleurwaarneming (met name rood). Optische neuritis is het inaugurele symptoom van MS in 15-20 % van de gevallen. Het herstel is meestal goed binnen 4-12 weken, maar er blijven vaak restverschijnselen bestaan in 30-40 % van de gevallen.<\/pee>\n      <span class=\"sym-freq freq-high\">Frequentie: 50 % van de pati\u00ebnten op een bepaald moment in de evolutie<\/span>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"sym-card visible\">\n<div class=\"sym-icon yellow\">\ud83d\udd25<\/div>\n<div class=\"sym-body\">\n<h3>Neuropathische pijn<\/h3>\n<pee>De neuropathische pijn bij MS omvat: de trigeminusneuralgie (flitsende gezichtspijnen), de gordelpijn (gevoel van een thoracale omhelzing, genaamd &#8220;omhelzing van de MS&#8221;), de branderigheid of elektrische schokpijn in de ledematen. Deze pijnen, vaak onherkenbaar omdat er geen zichtbare letsels zijn, worden vaak ondergediagnosticeerd en onvoldoende behandeld.<\/pee>\n      <span class=\"sym-freq freq-high\">Frequentie: chronische pijn bij 50-75 % van de pati\u00ebnten<\/span>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"sym-card visible\">\n<div class=\"sym-icon pink\">\ud83c\udf21\ufe0f<\/div>\n<div class=\"sym-body\">\n<h3>Het teken van Lhermitte<\/h3>\n<pee>Een gevoel van elektriciteit of een schok die langs de wervelkolom naar beneden gaat en zich verspreidt naar de ledematen bij het buigen van de nek \u2014 dat is het teken van Lhermitte, zeer suggestief voor MS. Het wordt veroorzaakt door een laesie van het cervicale ruggenmerg. Het kan tijdelijk of aanhoudend zijn, en is vaak een van de eerste tekenen die pati\u00ebnten spontaan aan hun arts rapporteren.<\/pee>\n      <span class=\"sym-freq freq-mod\">Frequentie: 30-40 % van de pati\u00ebnten<\/span>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<h2>3. Vermoeidheid: het meest invaliderende en meest onbegrepen symptoom<\/h2>\n<pee>De vermoeidheid van MS is niet de gewone vermoeidheid die iedereen voelt na een lange dag. Het is een vermoeidheid van een totaal andere aard en intensiteit \u2014 en het is toch een van de moeilijkste symptomen om aan de omgeving en zelfs aan sommige zorgprofessionals uit te leggen.<\/pee>\n<div class=\"highlight-box\">\n<h4>\ud83d\ude34 De vermoeidheid bij MS: wat het onderscheidt<\/h4>\n<pee>De vermoeidheid van MS is <strong>disproportioneel ten opzichte van de inspanning<\/strong>: het kan optreden na een minimale activiteit of zelfs zonder inspanning. Het is <strong>niet verbeterd door rust<\/strong>: 10 uur slapen verandert er niets aan. Het wordt <strong>verergerd door de hitte<\/strong> (fenomeen van Uhthoff). Het interfereert massaal met dagelijkse activiteiten, werk en sociaal leven. Het kan plotseling optreden, waardoor de persoon binnen enkele minuten niet meer in staat is om te functioneren. En het is volledig onzichtbaar \u2014 een persoon met ernstige MS-v vermoeidheid kan er &#8220;normaal&#8221; uitzien in de ogen van zijn omgeving.<\/pee>\n<\/div>\n<h3>3.1 De twee vormen van vermoeidheid bij MS<\/h3>\n<div class=\"two-cols\">\n<div class=\"col-block\">\n<h4>\u26a1 Primaire vermoeidheid (neurologisch)<\/h4>\n<ul>\n<li>Direct gerelateerd aan hersenbeschadiging<\/li>\n<li>Resultaat van overbelasting van het beschadigde zenuwstelsel<\/li>\n<li>Verergerd door hitte en inspanning<\/li>\n<li>Reageert niet op eenvoudige rust<\/li>\n<li>Aanwezig vanaf de ochtend bij het ontwaken<\/li>\n<li>Behandeld met specifieke medicijnen (amantadine\u2026)<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<div class=\"col-block\">\n<h4>\ud83d\ude34 Secundaire vermoeidheid (comorbiditeiten)<\/h4>\n<ul>\n<li>Gerelateerd aan slaapproblemen die vaak voorkomen bij MS<\/li>\n<li>Verergerd door onbehandelde depressie<\/li>\n<li>Gevolg van de verhoogde inspanning voor motorische handelingen<\/li>\n<li>Door de bijwerkingen van bepaalde behandelingen<\/li>\n<li>Variabel afhankelijk van de dagen en activiteiten<\/li>\n<li>Behandeld door in te grijpen op de onderliggende oorzaken<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cta-outil\">\n<div class=\"cta-icon\">\ud83d\udcca<\/div>\n<div>\n<h4>DYNSEO Motivatie Tabel<\/h4>\n<pee>Het beheer van vermoeidheid bij MS vereist een zorgvuldige afstemming van activiteiten op het beschikbare energieniveau. De motivatietabel helpt pati\u00ebnten en hun zorgverleners om de activiteiten te identificeren die het meeste welzijn bieden met de minste inspanning \u2014 waardevol om de kwaliteit van leven te behouden ondanks de vermoeidheid.<\/pee>\n        <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/motivatieblad-tool-opleiding-dynseo\/\" class=\"btn-blue\">Toegang tot de tabel<\/a>\n    <\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cta-formation\">\n<div class=\"cta-icon\">\ud83c\udf93<\/div>\n<div>\n<h4>Opleiding \u2014 Vermoeidheid en cognitieve stoornissen bij MS<\/h4>\n<pee>Begrijp de mechanismen van MS-v vermoeidheid, identificeer strategie\u00ebn voor energiebeheer en cognitieve compensatietools. Een essenti\u00eble opleiding voor pati\u00ebnten, zorgverleners en gezondheidsprofessionals.<\/pee>\n        <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/vermoeidheid-en-cognitieve-stoornissen-bij-ms-wat-families-kunnen-doen-nl\/\" class=\"btn-white\">Toegang tot de opleiding \u2192<\/a>\n    <\/div>\n<\/div>\n<h2>4. Cognitieve stoornissen: de verborgen kant van MS<\/h2>\n<pee>Cognitieve stoornissen zijn een van de meest onbekende en onvoldoende aangepakte aspecten van MS. Ze treffen 50 tot 70 % van de pati\u00ebnten op een bepaald moment in hun leven met de ziekte \u2014 en kunnen al in de vroege stadia optreden, soms zelfs v\u00f3\u00f3r de motorische symptomen.<\/pee>\n<div class=\"invisible-band\">\n<h3>\ud83e\udde0 De cognitieve functies die zijn aangetast bij MS<\/h3>\n<div class=\"inv-grid\">\n<div class=\"inv-item\"><span class=\"inv-emoji\">\u26a1<\/span><\/p>\n<h4>Verwerkingssnelheid<\/h4>\n<pee>Vertraging van de informatieverwerking \u2014 eerste functie die wordt aangetast bij MS<\/pee><\/div>\n<div class=\"inv-item\"><span class=\"inv-emoji\">\ud83d\udcbe<\/span><\/p>\n<h4>Episodisch geheugen<\/h4>\n<pee>Moeite met het onthouden van nieuwe herinneringen en het terugvinden ervan<\/pee><\/div>\n<div class=\"inv-item\"><span class=\"inv-emoji\">\ud83c\udfaf<\/span><\/p>\n<h4>Volgehouden aandacht<\/h4>\n<pee>Moeite om lange tijd geconcentreerd te blijven, afleiders te filteren<\/pee><\/div>\n<div class=\"inv-item\"><span class=\"inv-emoji\">\ud83d\uddc2\ufe0f<\/span><\/p>\n<h4>Executieve functies<\/h4>\n<pee>Planning, organisatie, mentale flexibiliteit, besluitvorming<\/pee><\/div>\n<div class=\"inv-item\"><span class=\"inv-emoji\">\ud83d\udd20<\/span><\/p>\n<h4>Werkgeheugen<\/h4>\n<pee>Informatie op korte termijn vasthouden en manipuleren<\/pee><\/div>\n<div class=\"inv-item\"><span class=\"inv-emoji\">\ud83d\udde3\ufe0f<\/span><\/p>\n<h4>Verbale vloeiendheid<\/h4>\n<pee>Snel de juiste woorden vinden, toegang tot de woordenschat (woordgebrek)<\/pee><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<pee>De impact op het professionele en sociale leven is aanzienlijk. Een pati\u00ebnt met MS kan er fysiek perfect &#8220;normaal&#8221; uitzien en toch niet meer in staat zijn om een vergadering te volgen, meerdere taken tegelijkertijd te beheren of zich een afspraak te herinneren. Deze moeilijkheden worden vaak ten onrechte toegeschreven aan een gebrek aan motivatie of aan depressie.<\/pee>\n<pee>Regelmatige cognitieve stimulatie wordt aanbevolen bij MS als middel om de intellectuele capaciteiten te behouden. De <strong><a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/joe-je-trainer-voor-hersentraining\/\" style=\"color:var(--blue)\">JOE<\/a><\/strong> app van DYNSEO is specifiek aangepast voor volwassenen met cognitieve stoornissen \u2014 de progressieve en toegankelijke activiteiten maken regelmatig trainen mogelijk, zelfs tijdens dagen van grote vermoeidheid. Daarnaast bieden <strong><a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-tests\/\" style=\"color:var(--blue)\">online cognitieve tests<\/a><\/strong> de mogelijkheid om de evolutie van de cognitieve functies in de tijd te volgen en het zorgteam te informeren.<\/pee>\n<div class=\"cta-outil\">\n<div class=\"cta-icon\">\ud83d\udccb<\/div>\n<div>\n<h4>DYNSEO 3 kolommen tabel<\/h4>\n<pee>Bij de moeilijkheden van planning en organisatie die verband houden met de cognitieve stoornissen van MS, biedt de 3 kolommen tabel een gestructureerde visuele ondersteuning om taken, prioriteiten en belangrijke informatie te organiseren. Eenvoudig te gebruiken, zelfs tijdens periodes van cognitieve mist (&#8220;brain fog&#8221;).<\/pee>\n      <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/tabel-3-kolommen\/\" class=\"btn-blue\">Toegang tot de tool<\/a>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<h2>5. De psychologische en emotionele symptomen<\/h2>\n<pee>De stemmingsstoornissen bij MS zijn niet alleen begrijpelijke reacties op een chronische ziekte \u2014 ze zijn ook, voor een belangrijk deel, directe neurologische manifestaties die verband houden met schade in de hersengebieden die emotionele regulatie beheersen.<\/pee>\n<div class=\"numbered-card\">\n<div class=\"num-badge\">1<\/div>\n<div class=\"num-content\">\n<h4>Depressie: de belangrijkste oorzaak van lijden bij MS<\/h4>\n<pee>Depressie treft ongeveer 50% van de MS-pati\u00ebnten gedurende hun leven \u2014 een percentage dat veel hoger is dan dat van de algemene bevolking en zelfs van andere vergelijkbare chronische ziekten. Het is het resultaat van directe biologische mechanismen (schade aan de limbische circuits) en van de psychologische reactie op de opgelopen verliezen door de ziekte. Het moet systematisch worden opgespoord en behandeld, omdat het alle andere symptomen verergert, met name vermoeidheid en cognitieve stoornissen.<\/pee>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"numbered-card\">\n<div class=\"num-badge\">2<\/div>\n<div class=\"num-content\">\n<h4>Angst: alomtegenwoordig en veelzijdig<\/h4>\n<pee>Angst bij MS neemt verschillende vormen aan: angst voor de onvoorspelbare evolutie van de ziekte, angst voor opvlammingen, prestatieangst gerelateerd aan vermoeidheid en cognitieve stoornissen, sociale fobie gerelateerd aan motorische beperkingen. De onzekerheid is waarschijnlijk de moeilijkste bron van angst om mee om te gaan \u2014 MS is een ziekte waarvan de evolutie, per definitie, onvoorspelbaar is.<\/pee>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"numbered-card\">\n<div class=\"num-badge\">3<\/div>\n<div class=\"num-content\">\n<h4>Emotionele labiliteit<\/h4>\n<pee>Ongecontroleerde, buitensporige lach- of huilbuien in verhouding tot de uitlokkende situatie (pseudobulbaire affect) \u2014 deze directe neurologische manifestatie van schade aan de hersenstam is vaak zeer g\u00eanant voor de pati\u00ebnten. Soms verward met depressie, maar het is distinct en reageert op specifieke behandelingen.<\/pee>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"cta-outil\">\n<div class=\"cta-icon\">\ud83c\udf21\ufe0f<\/div>\n<div>\n<h4>Emotiethermometer DYNSEO<\/h4>\n<pee>Woorden geven aan je emoties is moeilijk voor veel SEP-pati\u00ebnten, vooral in periodes van emotionele fluctuatie. Het emotiethermometer biedt een eenvoudige visuele ondersteuning om de emotionele toestand van de dag te identificeren en te communiceren \u2014 waardevol tijdens medische consulten en in de relatie met dierbaren.<\/pee>\n      <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/thermometer-van-emoties\/\" class=\"btn-blue\">Toegang tot de tool<\/a>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<h2>6. De v\u00e9sico-sphincter en genitale stoornissen<\/h2>\n<pee>De v\u00e9sico-sphincter stoornissen behoren tot de symptomen die de grootste impact hebben op de dagelijkse kwaliteit van leven bij SEP \u2014 en toch worden ze het minst vaak spontaan in consultaties besproken, uit schaamte of omdat pati\u00ebnten de link met de ziekte niet leggen.<\/pee>\n<div class=\"cards-grid\">\n<div class=\"card\">\n<div class=\"card-icon blue\">\ud83d\udebd<\/div>\n<h4>Hyperactieve blaas<\/h4>\n<pee>Frequent aandrang om te plassen, dringende behoefte om te urineren, urgentie-incontinentie \u2014 deze symptomen verstoren het sociale en professionele leven diepgaand en veroorzaken aanzienlijke anticipatoire angst tijdens verplaatsingen.<\/pee>\n    <\/div>\n<div class=\"card\">\n<div class=\"card-icon teal\">\u23f3<\/div>\n<h4>Dysurie en retentie<\/h4>\n<pee>Moeite met het starten van de urinelozing, zwakke straal, gevoel van onvolledige lediging, urineretentie \u2014 deze mictiestoornissen die verband houden met een hyperactiviteit van de sphincter zijn minder bekend maar frequent en kunnen terugkerende urineweginfecties bevorderen.<\/pee>\n    <\/div>\n<div class=\"card\">\n<div class=\"card-icon yellow\">\ud83d\udd04<\/div>\n<h4>Intestinale stoornissen<\/h4>\n<pee>Chronische constipatie (zeer frequent, gerelateerd aan verminderde darmmotiliteit en sedentaire levensstijl) en fecale incontinentie (bij meer gevorderde vormen). Deze stoornissen vereisen specifieke dieetbegeleiding en soms medische behandelingen.<\/pee>\n    <\/div>\n<div class=\"card\">\n<div class=\"card-icon pink\">\ud83d\udc95<\/div>\n<h4>Seksuele stoornissen<\/h4>\n<pee>Vermindering van libido, erectiestoornissen bij mannen, moeilijkheden met orgasme en vermindering van de genitale gevoeligheid bij vrouwen, dyspareunie \u2014 deze seksuele stoornissen treffen 50-90% van de pati\u00ebnten en worden zelden spontaan besproken maar kunnen aanzienlijk verbeteren door een passende behandeling.<\/pee>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"cta-formation\">\n<div class=\"cta-icon\">\ud83c\udf93<\/div>\n<div>\n<h4>Opleiding \u2014 SEP en het dagelijks leven: autonomie behouden en complicaties voorkomen<\/h4>\n<pee>Alle praktische strategie\u00ebn om het dagelijks leven aan te passen aan SEP: beheer van vermoeidheid, preventie van complicaties, aanpassingen in huis en op de werkplek, en behoud van autonomie in alle stadia van de ziekte.<\/pee>\n      <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/sep-en-het-dagelijks-leven-autonomie-behouden-en-complicaties-voorkomen-nl\/\" class=\"btn-white\">Toegang tot de opleiding \u2192<\/a>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<h2>7. De minst bekende symptomen van SEP<\/h2>\n<pee>Naast de klassieke symptomen kan SEP zich manifesteren door minder bekende tekenen die vaak pati\u00ebnten en hun dierbaren verrassen \u2014 en die soms zelfs door sommige zorgprofessionals slecht worden herkend.<\/pee>\n<div class=\"table-wrap\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Onbekende symptomen<\/th>\n<th>Beschrijving<\/th>\n<th>Geschatte frequentie<\/th>\n<th>Vaak verward met\u2026<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Slikstoornissen<\/strong><\/td>\n<td>Moeilijkheden met slikken, hoesten tijdens maaltijden, verslikken<\/td>\n<td><span class=\"badge badge-yellow\">30-40 %<\/span><\/td>\n<td>KNO-probleem of maagprobleem<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Spreekstoornissen (dysartrie)<\/strong><\/td>\n<td>Slome, monotone stem, moeilijk te begrijpen<\/td>\n<td><span class=\"badge badge-yellow\">25-40 %<\/span><\/td>\n<td>Alcoholisme, CVA<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Jeuk en huidgevoeligheden<\/strong><\/td>\n<td>Intense jeuk zonder zichtbare huidafwijkingen<\/td>\n<td><span class=\"badge badge-teal\">15-30 %<\/span><\/td>\n<td>Allergie, dermatose<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Musculoskeletale pijn<\/strong><\/td>\n<td>Gewrichts- en spierpijn gerelateerd aan spasticiteit of immobiliteit<\/td>\n<td><span class=\"badge badge-blue\">50-70 %<\/span><\/td>\n<td>Artritis, fibromyalgie<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Diplopie (dubbelzien)<\/strong><\/td>\n<td>Dubbel of schokkerig zicht gerelateerd aan een oculomotorische aandoening<\/td>\n<td><span class=\"badge badge-yellow\">30-40 %<\/span><\/td>\n<td>Ge\u00efsoleerd oogprobleem<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Dizzy<\/strong><\/td>\n<td>Rotatiegevoel, instabiliteit, soms braken<\/td>\n<td><span class=\"badge badge-yellow\">20-30 %<\/span><\/td>\n<td>Labyrinthitis, M\u00e9ni\u00e8re<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Apathie<\/strong><\/td>\n<td>Verlies van motivatie en initiatief, verschillend van depressie<\/td>\n<td><span class=\"badge badge-blue\">40-50 %<\/span><\/td>\n<td>Depressie, luiheid<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n<div class=\"tip-box\">\n<div class=\"icon\">\ud83c\udf21\ufe0f<\/div>\n<pee><strong>Het fenomeen van Uhthoff \u2014 wanneer de warmte alles verergert:<\/strong> Een verhoging van de lichaamstemperatuur (warm bad, koorts, intense oefening, hoge zomertemperaturen) veroorzaakt een tijdelijke verergering van alle bestaande symptomen. Het is geen opvlamming \u2014 de symptomen verminderen met afkoeling \u2014 maar het wordt vaak verkeerd begrepen en kan pati\u00ebnten ontmoedigen om fysieke activiteit te beoefenen. De oplossing: goed hydrateren, langdurige blootstelling aan warmte vermijden, gebruik maken van koelende vesten of handdoeken, fysieke activiteit in een zwembad of in een koele omgeving beoefenen.<\/pee>\n  <\/div>\n<h2>8. Zichtbare symptomen vs onzichtbare symptomen: de uitdaging van begrip door de omgeving<\/h2>\n<pee>Een van de pijnlijkste uitdagingen voor pati\u00ebnten met MS is de kloof tussen hun uiterlijke verschijning en hun innerlijke realiteit. Een persoon die normaal loopt kan lijden aan invaliderende vermoeidheid, intense neuropathische pijn, significante cognitieve stoornissen en ernstige angst \u2014 zonder dat dit van buitenaf zichtbaar is.<\/pee>\n<div class=\"quote-box\">\n    <pee>\u00ab Ik lijk iemand normaal. Mensen begrijpen niet waarom ik op het laatste moment projecten moet annuleren, waarom ik uitgeput ben na een activiteit die eenvoudig lijkt, waarom ik de draad van een gesprek verlies. Onzichtbare MS is soms moeilijker te verdragen dan zichtbare MS \u2014 omdat je alleen bent met je symptomen. \u00bb<\/pee>\n    <cite>\u2014 Getuigenis van een MS-pati\u00ebnt, perspectief verzameld in steungroepen<\/cite>\n  <\/div>\n<pee>Deze realiteit heeft belangrijke implicaties voor naasten en zorgprofessionals. Het niet zien van een symptoom betekent niet dat het niet bestaat. Vertrouwen op de woorden van de pati\u00ebnt over zijn onzichtbare symptomen, zonder naar &#8220;zichtbare&#8221; &#8220;bewijzen&#8221; te zoeken, is een fundamentele houding voor een respectvolle en effectieve begeleiding.<\/pee>\n<div class=\"cta-outil\">\n<div class=\"cta-icon\">\ud83d\udccb<\/div>\n<div>\n<h4>DYNSEO sessievolgkaart<\/h4>\n<pee>De sessievolgkaart maakt het mogelijk om de waargenomen symptomen en de uitgevoerde activiteiten tijdens zorg- of revalidatiesessies vast te leggen. Het vergemakkelijkt de communicatie tussen zorgprofessionals en is een waardevol hulpmiddel om de evolutie van symptomen in de tijd te documenteren.<\/pee>\n      <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/fiche-suivi-seance\/\" class=\"btn-blue\">Download de kaart<\/a>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<h2>9. Hoe symptomen evolueren afhankelijk van de vorm van MS<\/h2>\n<div class=\"table-wrap\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Vorm van MS<\/th>\n<th>Kenmerkende symptomen<\/th>\n<th>Ontwikkeling<\/th>\n<th>Prioritaire zorg<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Terugkerende-remittente MS (RR-MS)<\/strong><\/td>\n<td>Symptomen in aanvallen met gedeeltelijk herstel<\/td>\n<td>Variabel, gewoonlijk herstel tussen de aanvallen<\/td>\n<td>Onderhoudsbehandeling om aanvallen te voorkomen<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Secundair progressieve MS<\/strong><\/td>\n<td>Continue progressie, accumulatie van handicap<\/td>\n<td>Langzame verergering<\/td>\n<td>De progressie vertragen, intensieve revalidatie<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Primair progressieve MS<\/strong><\/td>\n<td>Progressie vanaf het begin, vaak para\/h\u00e9miplegie<\/td>\n<td>Progressieve ontwikkeling zonder duidelijke aanvallen<\/td>\n<td>Ocrelizumab, intensieve fysiotherapie, complicaties voorkomen<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Klinisch ge\u00efsoleerd syndroom<\/strong><\/td>\n<td>Eerste ge\u00efsoleerde episode (optische neuritis, sensorische symptomen)<\/td>\n<td>Kan evolueren of ge\u00efsoleerd blijven<\/td>\n<td>IRM-monitoring, vroege therapeutische beslissing<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n<div class=\"cta-formation\">\n<div class=\"cta-icon\">\ud83c\udf93<\/div>\n<div>\n<h4>Opleiding \u2014 Begrijp MS: essenti\u00eble gids voor naasten<\/h4>\n<pee>Een toegankelijke opleiding die de mechanismen van de ziekte, de evoluerende vormen en de symptomen op een duidelijke en zorgzame manier uitlegt \u2014 zodat naasten beter begrijpen wat de persoon met MS doormaakt en beter kan ondersteunen in het dagelijks leven.<\/pee>\n      <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/begrijpen-van-multiple-sclerose-essentiele-gids-voor-naasten-nl\/\" class=\"btn-white\">Toegang tot de opleiding \u2192<\/a>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<h2>10. Begeleiden van symptomen in het dagelijks leven: bronnen en hulpmiddelen<\/h2>\n<pee>Geconfronteerd met de diversiteit en onvoorspelbaarheid van de symptomen van MS, vereist de dagelijkse begeleiding concrete hulpmiddelen, aangepast aan de verschillende uitdagingen die elke dag kan brengen. DYNSEO heeft een reeks bronnen ontwikkeld die specifiek zijn afgestemd op MS-pati\u00ebnten en hun naasten.<\/pee>\n<ul class=\"checklist\">\n<li><strong>Regelmatige cognitieve stimulatie<\/strong> met de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/joe-je-trainer-voor-hersentraining\/\" style=\"color:var(--blue)\">JOE-app<\/a> \u2014 om de cognitieve functies te behouden en de vertraging van de informatieverwerking te compenseren<\/li>\n<li><strong>Evaluatie van cognitieve functies<\/strong> met de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-tests\/\" style=\"color:var(--blue)\">online cognitieve tests<\/a> \u2014 om de evolutie in de tijd te volgen en het medische team te informeren<\/li>\n<li><strong>Emotiebeheer<\/strong> met de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/thermometer-van-emoties\/\" style=\"color:var(--blue)\">emotiethermometer<\/a> \u2014 om de emotionele toestand te identificeren en te communiceren<\/li>\n<li><strong>Structurering van taken<\/strong> met het <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/tabel-3-kolommen\/\" style=\"color:var(--blue)\">drie kolommen bord<\/a> \u2014 om de moeilijkheden van organisatie en planning te compenseren<\/li>\n<li><strong>Motivatie en betrokkenheid<\/strong> met het <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/motivatieblad-tool-opleiding-dynseo\/\" style=\"color:var(--blue)\">motivatiebord<\/a> \u2014 om een regelmatige cognitieve en fysieke activiteit te behouden ondanks vermoeidheid<\/li>\n<li><strong>Volgen van zorgsessies<\/strong> met het <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/fiche-suivi-seance\/\" style=\"color:var(--blue)\">sessievolgblad<\/a> \u2014 om de continu\u00efteit tussen de verschillende zorgverleners te waarborgen<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"cta-formation\">\n<div class=\"cta-icon\">\ud83c\udf93<\/div>\n<div>\n<h4>Opleiding \u2014 Leven met MS op lange termijn: mantelzorger, koppel en toekomst<\/h4>\n<pee>Hoe een evenwichtig leven te behouden voor de mantelzorger en het koppel in het licht van de symptomen van MS die in de tijd evolueren. Vermijden van uitputting, communiceren over onzichtbare moeilijkheden en een gezamenlijk levensproject opbouwen ondanks de ziekte.<\/pee>\n      <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/leven-met-ms-op-lange-termijn-mantelzorger-koppel-en-toekomst-nl\/\" class=\"btn-white\">Toegang tot de opleiding \u2192<\/a>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"cta-formation\">\n<div class=\"cta-icon\">\ud83c\udf93<\/div>\n<div>\n<h4>Opleiding \u2014 MS in instellingen: begrijpen en aanpassen van de professionele praktijk<\/h4>\n<pee>Voor zorgverleners die MS-pati\u00ebnten in instellingen begeleiden: begrijpen van de specificiteiten van elk symptoom, de zorg aanpassen aan de motorische en cognitieve fluctuaties en de autonomie van de pati\u00ebnt zo lang mogelijk behouden.<\/pee>\n      <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/multiple-sclerose-in-instelling-de-ziekte-begrijpen-en-je-professionele-praktijk-aanpassen-nl\/\" class=\"btn-white\">Toegang tot de opleiding \u2192<\/a>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"conclusion\">\n<h2>Beter de symptomen kennen om beter te leven met de MS<\/h2>\n<pee>De MS is een ziekte met duizend gezichten \u2014 maar elk symptoom, zichtbaar of onzichtbaar, verdient het om erkend, benoemd en behandeld te worden. Beter de ziekte kennen, betekent beter communiceren met de zorgverleners, beter uitleggen aan de omgeving wat men doormaakt, en beter de aanpassingsstrategie\u00ebn vinden die het mogelijk maken om ondanks de ziekte voluit te blijven leven.<\/pee>\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/begrijpen-van-multiple-sclerose-essentiele-gids-voor-naasten-nl\/\" class=\"btn-cta\">Verken de MS-trainingen van DYNSEO \u2192<\/a>\n  <\/div>\n<p><\/main><\/p>\n<section class=\"faq-section\">\n<div class=\"container\">\n<h2>FAQ \u2014 Symptomen van MS: veelgestelde vragen<\/h2>\n<div class=\"faq-item\">\n<h4><span>Q1<\/span> Zijn de symptomen van MS hetzelfde bij alle pati\u00ebnten?<\/h4>\n<pee>Nee \u2014 dat is precies wat MS zo complex maakt om te begrijpen en te diagnosticeren. De symptomen hangen af van de locatie van de demyelinisatieplaques in de hersenen en het ruggenmerg. Twee mensen met MS kunnen heel verschillende klinische beelden hebben: de \u00e9\u00e9n kan voornamelijk motorische stoornissen vertonen, de ander voornamelijk sensorische en cognitieve stoornissen. Deze interindividuele variabiliteit is een van de fundamentele kenmerken van de ziekte.<\/pee>\n    <\/div>\n<div class=\"faq-item\">\n<h4><span>Q2<\/span> Kan de MS-vermoeidheid behandeld worden?<\/h4>\n<pee>Ja, verschillende benaderingen kunnen helpen om de MS-vermoeidheid te verminderen, hoewel geen enkele behandeling volledig effectief is. Op medisch vlak: amantadine, modafinil en bepaalde antidepressiva kunnen helpen. Op niet-medisch vlak: energiemanagement (technieken voor energiebesparing), regelmatige aangepaste fysieke activiteit, het corrigeren van slaapproblemen, de behandeling van onderliggende depressie en het bestrijden van sedentarisme zijn de pijlers van een effectieve aanpak. Meld systematisch vermoeidheid aan uw neuroloog \u2014 het mag niet als een fatum worden geaccepteerd.<\/pee>\n    <\/div>\n<div class=\"faq-item\">\n<h4><span>Q3<\/span> Hoe onderscheid je een echte opvlamming van een pseudo-opvlamming bij MS?<\/h4>\n<pee>Een echte opvlamming houdt de verschijning van nieuwe neurologische symptomen in of de duidelijke verergering van bestaande symptomen, gedurende meer dan 24 uur, in afwezigheid van koorts of infectie, gescheiden van de vorige opvlamming door minstens 30 dagen. Een pseudo-opvlamming (of Uhthoff-fenomeen) is een tijdelijke verergering van al aanwezige symptomen, uitgelokt door warmte, een infectie of vermoeidheid, die volledig verdwijnt met afkoeling of genezing. Het onderscheid is belangrijk omdat alleen echte opvlammingen een behandeling met corticostero\u00efden rechtvaardigen.<\/pee>\n    <\/div>\n<div class=\"faq-item\">\n<h4><span>Q4<\/span> Kunnen de cognitieve stoornissen van MS verbeteren?<\/h4>\n<pee>Bij de remitterende vormen kunnen de cognitieve stoornissen gedeeltelijk verbeteren na een opvlamming dankzij de hersenplasticiteit. Op lange termijn dragen regelmatige cognitieve stimulatie, de behandeling van depressie en vermoeidheid, fysieke activiteit en controle van cardiovasculaire risicofactoren bij aan het behoud van cognitieve capaciteiten. De JOE-app van DYNSEO is een toegankelijk en geschikt hulpmiddel voor cognitieve stimulatie voor MS-pati\u00ebnten. Specifieke medicijnen voor de cognitieve stoornissen van MS worden klinisch ge\u00ebvalueerd in 2026.<\/pee>\n    <\/div>\n<div class=\"faq-item\">\n<h4><span>Q5<\/span> Welke DYNSEO-opleidingen worden aanbevolen om de symptomen van MS beter te begrijpen?<\/h4>\n<pee>DYNSEO biedt vijf opleidingen aan die aan MS zijn gewijd: <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/begrijpen-van-multiple-sclerose-essentiele-gids-voor-naasten-nl\/\" style=\"color:var(--blue)\">Essenti\u00eble gids voor naasten<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/vermoeidheid-en-cognitieve-stoornissen-bij-ms-wat-families-kunnen-doen-nl\/\" style=\"color:var(--blue)\">Vermoeidheid en cognitieve stoornissen bij MS<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/sep-en-het-dagelijks-leven-autonomie-behouden-en-complicaties-voorkomen-nl\/\" style=\"color:var(--blue)\">MS en het dagelijks leven<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/leven-met-ms-op-lange-termijn-mantelzorger-koppel-en-toekomst-nl\/\" style=\"color:var(--blue)\">Leven met MS op lange termijn<\/a> en <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/multiple-sclerose-in-instelling-de-ziekte-begrijpen-en-je-professionele-praktijk-aanpassen-nl\/\" style=\"color:var(--blue)\">MS in instellingen<\/a>. Alle zijn gecertificeerd door Qualiopi, toegankelijk via e-learning en financierbaar via de OPCO of het CPF.<\/pee>\n    <\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/section>\n<footer class=\"article-footer\">\n  <pee>DYNSEO \u2014 Opleidingen en middelen voor de ondersteuning van MS<\/pee>\n<div class=\"footer-links\">\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-trainingen\/\">Opleidingen MS<\/a><br \/>\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-hulpmiddelen\/\">Gratis hulpmiddelen<\/a><br \/>\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-tests\/\">Cognitieve tests<\/a><br \/>\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/joe-je-trainer-voor-hersentraining\/\">JOE<\/a><br \/>\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/annelies-senioren-geheugenspelletjes\/\">ANNELIES<\/a>\n  <\/div>\n<\/footer>\n<\/div>\n<p>[\/et_pb_code][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":4,"featured_media":100456,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"[et_pb_section fb_built=\"1\" admin_label=\"Article HTML\" _builder_version=\"4.16\" custom_padding=\"0px||0px||false|false\" global_colors_info=\"{}\"][et_pb_row admin_label=\"Contenu\" _builder_version=\"4.16\" width=\"100%\" max_width=\"100%\" custom_padding=\"0px||0px||false|false\" global_colors_info=\"{}\"][et_pb_column type=\"4_4\" _builder_version=\"4.16\" global_colors_info=\"{}\"][et_pb_code admin_label=\"HTML import\u00e9\" _builder_version=\"4.16\" global_colors_info=\"{}\"]<style type=\"text\/css\">\n:root{--blue:#5e5ed7;--blue-dark:#5268c9;--teal:#a9e2e4;--yellow:#ffeca7;--pink:#e73469;--light-bg:#f8f9ff;--text:#2d2d4e;--text-light:#6b6b8a;--br:16px;--sh:0 4px 24px rgba(94,94,215,.10);--shc:0 2px 16px rgba(94,94,215,.08)}\n@import url('https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Montserrat:wght@400;500;600;700;800&family=Poppins:wght@300;400;500;600&display=swap');\n  \n  * {box-sizing:border-box;margin:0;padding:0}\n.dbi-art-110ec9 {font-family:'Poppins',sans-serif;color:var(--text);background:#fff;line-height:1.75;font-size:16px}\n.dbi-art-110ec9 h1, .dbi-art-110ec9 h2, .dbi-art-110ec9 h3, .dbi-art-110ec9 h4 {font-family:'Montserrat',sans-serif}\n.dbi-art-110ec9 .hero {background:linear-gradient(135deg,#0f2027 0%,#203a43 40%,var(--blue) 100%);color:#fff;padding:72px 24px 56px;text-align:center;position:relative;overflow:hidden}\n.dbi-art-110ec9 .hero::before {content:'';position:absolute;inset:0;background:radial-gradient(ellipse at 60% 40%,rgba(169,226,228,.15) 0%,transparent 55%);pointer-events:none}\n.dbi-art-110ec9 .hero-tag {display:inline-block;background:rgba(255,255,255,.18);border:1px solid rgba(255,255,255,.3);color:#fff;padding:6px 18px;border-radius:50px;font-size:13px;font-weight:600;letter-spacing:1px;text-transform:uppercase;margin-bottom:20px}\n.dbi-art-110ec9 .hero h1 {font-size:clamp(26px,4vw,44px);font-weight:800;line-height:1.2;max-width:820px;margin:0 auto 20px}\n.dbi-art-110ec9 .hero-sub {font-size:17px;opacity:.88;max-width:640px;margin:0 auto 32px;font-weight:300}\n.dbi-art-110ec9 .hero-meta {display:flex;justify-content:center;gap:24px;flex-wrap:wrap;font-size:13px;opacity:.75}\n.dbi-art-110ec9 .hero-meta span {display:flex;align-items:center;gap:6px}\n.dbi-art-110ec9 .container {max-width:860px;margin:0 auto;padding:0 24px}\n.dbi-art-110ec9 .stats-bar {background:var(--light-bg);border-bottom:1px solid rgba(94,94,215,.08);padding:32px 24px}\n.dbi-art-110ec9 .stats-grid {display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(160px,1fr));gap:16px;max-width:860px;margin:0 auto}\n.dbi-art-110ec9 .stat-item {text-align:center;padding:20px 12px;background:#fff;border-radius:var(--br);box-shadow:var(--shc)}\n.dbi-art-110ec9 .stat-num {font-family:'Montserrat',sans-serif;font-size:28px;font-weight:800;color:var(--blue);display:block}\n.dbi-art-110ec9 .stat-label {font-size:12px;color:var(--text-light);font-weight:500;margin-top:4px;display:block}\n.dbi-art-110ec9 .intro-block {border-left:4px solid var(--blue);background:rgba(94,94,215,.04);padding:24px 28px;border-radius:0 var(--br) var(--br) 0;margin:36px 0}\n.dbi-art-110ec9 .intro-block p {font-size:17px;line-height:1.8}\n.dbi-art-110ec9 h2 {font-size:clamp(20px,3vw,28px);font-weight:800;color:var(--blue);margin:52px 0 20px;padding-bottom:12px;border-bottom:2px solid var(--teal)}\n.dbi-art-110ec9 h3 {font-size:18px;font-weight:700;color:var(--blue-dark);margin:32px 0 14px}\n.dbi-art-110ec9 p {margin-bottom:18px;color:var(--text)}\n.dbi-art-110ec9 .cards-grid {display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(240px,1fr));gap:20px;margin:28px 0}\n.dbi-art-110ec9 .card {background:#fff;border-radius:var(--br);padding:26px 22px;box-shadow:var(--shc);border:1px solid rgba(94,94,215,.08);transition:transform .2s}\n.dbi-art-110ec9 .card:hover {transform:translateY(-3px);box-shadow:var(--sh)}\n.dbi-art-110ec9 .card-icon {width:46px;height:46px;border-radius:12px;display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-size:20px;margin-bottom:14px}\n.dbi-art-110ec9 .card-icon.blue {background:rgba(94,94,215,.1)}\n.dbi-art-110ec9 .card-icon.teal {background:rgba(169,226,228,.3)}\n.dbi-art-110ec9 .card-icon.yellow {background:rgba(255,236,167,.5)}\n.dbi-art-110ec9 .card-icon.pink {background:rgba(231,52,105,.1)}\n.dbi-art-110ec9 .card h4 {font-size:15px;font-weight:700;color:var(--text);margin-bottom:8px}\n.dbi-art-110ec9 .card p {font-size:13px;color:var(--text-light);margin:0;line-height:1.6}\n.dbi-art-110ec9 .numbered-card {display:flex;gap:20px;align-items:flex-start;background:#fff;border-radius:var(--br);padding:24px;box-shadow:var(--shc);border:1px solid rgba(94,94,215,.07);margin-bottom:16px}\n.dbi-art-110ec9 .num-badge {min-width:44px;height:44px;border-radius:50%;background:linear-gradient(135deg,var(--blue),var(--blue-dark));color:#fff;font-family:'Montserrat',sans-serif;font-weight:800;font-size:17px;display:flex;align-items:center;justify-content:center;flex-shrink:0}\n.dbi-art-110ec9 .num-content h4 {font-size:15px;font-weight:700;color:var(--text);margin-bottom:8px}\n.dbi-art-110ec9 .num-content p {font-size:14px;color:var(--text-light);margin:0}\n.dbi-art-110ec9 .table-wrap {overflow-x:auto;margin:28px 0;border-radius:var(--br);box-shadow:var(--shc)}\n.dbi-art-110ec9 table {width:100%;border-collapse:collapse;font-size:14px}\n.dbi-art-110ec9 thead tr {background:linear-gradient(90deg,var(--blue),var(--blue-dark));color:#fff}\n.dbi-art-110ec9 thead th {padding:16px 18px;text-align:left;font-weight:700}\n.dbi-art-110ec9 tbody tr:nth-child(even) {background:var(--light-bg)}\n.dbi-art-110ec9 tbody tr:nth-child(odd) {background:#fff}\n.dbi-art-110ec9 tbody td {padding:14px 18px;border-bottom:1px solid rgba(94,94,215,.06);vertical-align:top}\n.dbi-art-110ec9 tbody tr:last-child td {border-bottom:none}\n.dbi-art-110ec9 .badge {display:inline-block;padding:3px 10px;border-radius:50px;font-size:12px;font-weight:600}\n.dbi-art-110ec9 .badge-blue {background:rgba(94,94,215,.12);color:var(--blue)}\n.dbi-art-110ec9 .badge-teal {background:rgba(169,226,228,.4);color:#2a8a8c}\n.dbi-art-110ec9 .badge-yellow {background:rgba(255,236,167,.8);color:#a87800}\n.dbi-art-110ec9 .badge-pink {background:rgba(231,52,105,.1);color:var(--pink)}\n.dbi-art-110ec9 .tip-box {background:var(--yellow);border-radius:var(--br);padding:22px 26px;margin:28px 0;display:flex;gap:16px;align-items:flex-start}\n.dbi-art-110ec9 .tip-box .icon {font-size:22px;flex-shrink:0;margin-top:2px}\n.dbi-art-110ec9 .tip-box p {font-size:15px;margin:0}\n.dbi-art-110ec9 .warning-box {background:rgba(231,52,105,.07);border-left:4px solid var(--pink);border-radius:0 var(--br) var(--br) 0;padding:20px 24px;margin:28px 0}\n.dbi-art-110ec9 .warning-box p {font-size:15px;margin:0}\n.dbi-art-110ec9 .quote-box {background:rgba(94,94,215,.06);border-left:4px solid var(--blue);border-radius:0 var(--br) var(--br) 0;padding:22px 28px;margin:28px 0}\n.dbi-art-110ec9 .quote-box p {font-size:16px;font-style:italic;margin:0}\n.dbi-art-110ec9 .quote-box cite {display:block;margin-top:10px;font-size:13px;color:var(--text-light);font-style:normal;font-weight:600}\n.dbi-art-110ec9 .checklist {background:#fff;border-radius:var(--br);padding:28px 32px;box-shadow:var(--shc);margin:28px 0;list-style:none}\n.dbi-art-110ec9 .checklist li {padding:10px 0;border-bottom:1px solid rgba(94,94,215,.07);font-size:15px;display:flex;gap:12px;align-items:flex-start}\n.dbi-art-110ec9 .checklist li:last-child {border-bottom:none}\n.dbi-art-110ec9 .checklist li::before {content:'\u2714';color:var(--blue);font-weight:700;flex-shrink:0;margin-top:2px}\n.dbi-art-110ec9 .cta-formation {background:linear-gradient(135deg,var(--blue) 0%,var(--blue-dark) 100%);border-radius:var(--br);padding:36px 32px;margin:36px 0;color:#fff;display:flex;gap:24px;align-items:center;flex-wrap:wrap}\n.dbi-art-110ec9 .cta-formation .cta-icon {font-size:40px;flex-shrink:0}\n.dbi-art-110ec9 .cta-formation h4 {font-size:18px;font-weight:800;margin-bottom:8px;color:#fff}\n.dbi-art-110ec9 .cta-formation p {font-size:14px;opacity:.88;margin:0 0 16px;color:#fff}\n.dbi-art-110ec9 .btn-white {display:inline-block;background:#fff;color:var(--blue);font-family:'Montserrat',sans-serif;font-weight:700;font-size:14px;padding:12px 26px;border-radius:50px;text-decoration:none;transition:transform .2s,box-shadow .2s}\n.dbi-art-110ec9 .btn-white:hover {transform:translateY(-2px);box-shadow:0 8px 20px rgba(0,0,0,.15)}\n.dbi-art-110ec9 .cta-outil {background:var(--teal);border-radius:var(--br);padding:28px;margin:28px 0;display:flex;gap:20px;align-items:center;flex-wrap:wrap}\n.dbi-art-110ec9 .cta-outil .cta-icon {font-size:36px;flex-shrink:0}\n.dbi-art-110ec9 .cta-outil h4 {font-size:16px;font-weight:700;color:var(--text);margin-bottom:6px}\n.dbi-art-110ec9 .cta-outil p {font-size:14px;color:var(--text);margin:0 0 14px}\n.dbi-art-110ec9 .btn-blue {display:inline-block;background:var(--blue);color:#fff;font-family:'Montserrat',sans-serif;font-weight:700;font-size:13px;padding:10px 22px;border-radius:50px;text-decoration:none;transition:transform .2s}\n.dbi-art-110ec9 .btn-blue:hover {transform:translateY(-2px)}\n.dbi-art-110ec9 .two-cols {display:grid;grid-template-columns:1fr 1fr;gap:20px;margin:28px 0}\n@media(max-width:600px) {\n.dbi-art-110ec9 .two-cols {grid-template-columns:1fr}\n}\n.dbi-art-110ec9 .col-block {background:#fff;border-radius:var(--br);padding:24px;box-shadow:var(--shc)}\n.dbi-art-110ec9 .col-block h4 {font-size:15px;font-weight:700;margin-bottom:14px;color:var(--blue)}\n.dbi-art-110ec9 .col-block ul {list-style:none;padding:0}\n.dbi-art-110ec9 .col-block ul li {font-size:14px;padding:7px 0 7px 18px;border-bottom:1px solid rgba(94,94,215,.06);position:relative}\n.dbi-art-110ec9 .col-block ul li::before {content:'\u2192';position:absolute;left:0;color:var(--blue);font-weight:700}\n.dbi-art-110ec9 .col-block ul li:last-child {border-bottom:none}\n.dbi-art-110ec9 .highlight-box {background:linear-gradient(135deg,rgba(169,226,228,.25),rgba(255,236,167,.25));border-radius:var(--br);padding:28px;margin:28px 0;border:1px solid rgba(169,226,228,.5)}\n.dbi-art-110ec9 .highlight-box h4 {font-size:16px;font-weight:700;color:var(--blue);margin-bottom:12px}\n.dbi-art-110ec9 .highlight-box p {font-size:15px;margin:0}\n.dbi-art-110ec9 .sym-card {background:#fff;border-radius:var(--br);padding:28px 24px;box-shadow:var(--sh);border:1px solid rgba(94,94,215,.08);margin:0 0 20px;display:flex;gap:20px;align-items:flex-start;position:relative;overflow:hidden}\n.dbi-art-110ec9 .sym-card::after {content:'';position:absolute;bottom:0;left:0;right:0;height:3px}\n.dbi-art-110ec9 .sym-card.visible::after {background:linear-gradient(90deg,var(--blue),var(--teal))}\n.dbi-art-110ec9 .sym-card.invisible::after {background:linear-gradient(90deg,var(--pink),#f9a)}\n.dbi-art-110ec9 .sym-card.moderate::after {background:linear-gradient(90deg,var(--yellow),#ffb74d)}\n.dbi-art-110ec9 .sym-icon {width:54px;height:54px;border-radius:14px;display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-size:24px;flex-shrink:0}\n.dbi-art-110ec9 .sym-icon.blue {background:rgba(94,94,215,.1)}\n.dbi-art-110ec9 .sym-icon.teal {background:rgba(169,226,228,.3)}\n.dbi-art-110ec9 .sym-icon.yellow {background:rgba(255,236,167,.5)}\n.dbi-art-110ec9 .sym-icon.pink {background:rgba(231,52,105,.1)}\n.dbi-art-110ec9 .sym-body h3 {font-size:18px;color:var(--blue);margin:0 0 10px}\n.dbi-art-110ec9 .sym-body p {font-size:14px;color:var(--text);margin:0 0 10px;line-height:1.7}\n.dbi-art-110ec9 .sym-body p:last-child {margin:0}\n.dbi-art-110ec9 .sym-freq {display:inline-block;padding:3px 10px;border-radius:50px;font-size:11px;font-weight:700;margin-top:8px}\n.dbi-art-110ec9 .freq-high {background:rgba(231,52,105,.1);color:var(--pink)}\n.dbi-art-110ec9 .freq-mod {background:rgba(255,236,167,.8);color:#a87800}\n.dbi-art-110ec9 .freq-var {background:rgba(94,94,215,.12);color:var(--blue)}\n.dbi-art-110ec9 .invisible-band {background:linear-gradient(135deg,var(--pink),#c0204e);border-radius:var(--br);padding:36px 32px;margin:36px 0;color:#fff}\n.dbi-art-110ec9 .invisible-band h3 {color:#fff;margin-top:0;font-size:20px;margin-bottom:20px;text-align:center}\n.dbi-art-110ec9 .inv-grid {display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(150px,1fr));gap:12px}\n.dbi-art-110ec9 .inv-item {background:rgba(255,255,255,.15);border-radius:12px;padding:16px 12px;text-align:center}\n.dbi-art-110ec9 .inv-item .inv-emoji {font-size:24px;display:block;margin-bottom:8px}\n.dbi-art-110ec9 .inv-item h4 {font-family:'Montserrat',sans-serif;font-size:12px;font-weight:700;color:#fff;margin-bottom:4px}\n.dbi-art-110ec9 .inv-item p {font-size:11px;color:rgba(255,255,255,.8);margin:0;line-height:1.4}\n.dbi-art-110ec9 .faq-section {background:var(--light-bg);padding:52px 24px;margin-top:52px}\n.dbi-art-110ec9 .faq-section h2 {color:var(--blue);border-color:var(--teal)}\n.dbi-art-110ec9 .faq-item {background:#fff;border-radius:var(--br);padding:24px 28px;margin-bottom:14px;box-shadow:var(--shc)}\n.dbi-art-110ec9 .faq-item h4 {font-size:16px;font-weight:700;color:var(--blue);margin-bottom:12px;display:flex;gap:12px}\n.dbi-art-110ec9 .faq-item h4 span {color:var(--teal);flex-shrink:0}\n.dbi-art-110ec9 .faq-item p {font-size:15px;margin:0}\n.dbi-art-110ec9 .conclusion {background:linear-gradient(135deg,rgba(94,94,215,.08) 0%,rgba(169,226,228,.15) 100%);border-radius:var(--br);padding:40px 36px;margin:40px 0;text-align:center}\n.dbi-art-110ec9 .conclusion h2 {border:none;margin-top:0}\n.dbi-art-110ec9 .conclusion p {font-size:16px;max-width:640px;margin:0 auto 24px}\n.dbi-art-110ec9 .btn-cta {display:inline-block;background:linear-gradient(135deg,var(--blue),var(--blue-dark));color:#fff;font-family:'Montserrat',sans-serif;font-weight:700;font-size:15px;padding:14px 32px;border-radius:50px;text-decoration:none;box-shadow:0 6px 20px rgba(94,94,215,.3);transition:transform .2s}\n.dbi-art-110ec9 .btn-cta:hover {transform:translateY(-3px)}\n.dbi-art-110ec9 .article-footer {background:linear-gradient(135deg,var(--blue),var(--blue-dark));color:#fff;padding:40px 24px;text-align:center}\n.dbi-art-110ec9 .article-footer p {color:rgba(255,255,255,.8);font-size:14px;margin-bottom:16px}\n.dbi-art-110ec9 .footer-links {display:flex;justify-content:center;gap:16px;flex-wrap:wrap}\n.dbi-art-110ec9 .footer-links a {color:#fff;text-decoration:none;font-size:13px;font-weight:600;padding:8px 18px;border:1px solid rgba(255,255,255,.3);border-radius:50px;transition:background .2s}\n.dbi-art-110ec9 .footer-links a:hover {background:rgba(255,255,255,.15)}\n@media(max-width:640px) {\n.dbi-art-110ec9 .cta-formation, .dbi-art-110ec9 .cta-outil, .dbi-art-110ec9 .sym-card {flex-direction:column}\n.dbi-art-110ec9 .cards-grid {grid-template-columns:1fr}\n}\n\n<\/style>\n<div class=\"dbi-art-110ec9\">\n<header class=\"hero\">\n  <div class=\"hero-tag\">\ud83e\udde0 ADHD \u00b7 Multiple sclerose \u00b7 Symptomen<\/div>\n  <h1>De symptomen van multiple sclerose :<br>van het meest voorkomende tot het minst bekende<\/h1>\n  <p class=\"hero-sub\">Compleet overzicht van alle symptomen van ADHD \u2014 zichtbaar en onzichtbaar, motorisch en cognitief \u2014 om beter te begrijpen, beter te communiceren en beter te begeleiden<\/p>\n  <div class=\"hero-meta\">\n    <span>\ud83d\udcd6 Lezing : ~22 min<\/span><span>\u2705 Bijgewerkt 2026<\/span><span>\ud83c\udfe5 Pati\u00ebnten, families &amp; zorgverleners<\/span>\n  <\/div>\n<\/header>\n\n<div class=\"stats-bar\">\n  <div class=\"stats-grid\">\n    <div class=\"stat-item\"><span class=\"stat-num\">80 %<\/span><span class=\"stat-label\">van de pati\u00ebnten met ADHD lijden aan invaliderende vermoeidheid<\/span><\/div>\n    <div class=\"stat-item\"><span class=\"stat-num\">50\u201370 %<\/span><span class=\"stat-label\">vertonen cognitieve stoornissen op een bepaald moment van de ziekte<\/span><\/div>\n    <div class=\"stat-item\"><span class=\"stat-num\">50 %<\/span><span class=\"stat-label\">ontwikkelen een depressie tijdens hun leven met ADHD<\/span><\/div>\n    <div class=\"stat-item\"><span class=\"stat-num\">70\u201380 %<\/span><span class=\"stat-label\">hebben op een bepaald moment blaas-sfincterproblemen<\/span><\/div>\n  <\/div>\n<\/div>\n\n<main class=\"container\">\n<div class=\"intro-block\">\n    <p>De <strong>sclerose in plaques<\/strong> wordt vaak beschreven als \"de ziekte met duizend gezichten\" \u2014 en deze bijnaam is niet onterecht. Afhankelijk van de locatie van de demyelinisatieplakken in de hersenen en het ruggenmerg, vertoont elke pati\u00ebnt een unieke combinatie van symptomen, waarvan de intensiteit in de loop van de tijd fluctueert. Sommige symptomen zijn zichtbaar en worden begrepen door de omgeving; andere zijn totaal onzichtbaar maar evenzeer invaliderend. Deze uitgebreide gids behandelt alle symptomen van de MS, van de meest voorkomende tot de minst bekende, om pati\u00ebnten, hun naasten en zorgprofessionals te helpen de ziekte in al zijn complexiteit beter te begrijpen.<\/p>\n  <\/div>\n\n  <h2>1. De motorische symptomen: wat het gemakkelijkst te zien is<\/h2>\n\n  <p>De motorische symptomen zijn vaak de eerste die alarm slaan en de meest zichtbare van buitenaf. Ze zijn het gevolg van schade aan de piramidale banen (controle van vrijwillige beweging) en de cerebellaire banen (co\u00f6rdinatie).<\/p>\n\n  <div class=\"sym-card visible\">\n    <div class=\"sym-icon blue\">\ud83e\uddb5<\/div>\n    <div class=\"sym-body\">\n      <h3>Spierzwakte en verlamming<\/h3>\n      <p>Spierzwakte (parese) kan een lidmaat, een kant van het lichaam (hemiparese) of beide onderste leden (paraparase) aantasten. Het kan permanent of fluctuerend zijn afhankelijk van de opvlammingen. In de progressieve vormen neigt het zich geleidelijk te vestigen. Volledige verlamming (plegie) is mogelijk in ernstige vormen, maar blijft minder vaak voorkomen.<\/p>\n      <span class=\"sym-freq freq-high\">Frequentie: 80-90 % van de pati\u00ebnten op een bepaald moment in de ziekte<\/span>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <div class=\"sym-card visible\">\n    <div class=\"sym-icon teal\">\u2696\ufe0f<\/div>\n    <div class=\"sym-body\">\n      <h3>Loop- en evenwichtsstoornissen<\/h3>\n      <p>De ataxische gang (onstabiel, onevenwichtig, met een brede steunbasis) of de spastische gang (stijve benen, misstappen) zijn kenmerkend voor MS. Evenwichtsproblemen verhogen het risico op vallen, vooral in situaties van dubbele taak (gelijktijdig lopen en praten) of in het donker. Lopen in onbekende ruimtes of op ongelijk terrein is bijzonder moeilijk.<\/p>\n      <span class=\"sym-freq freq-high\">Frequentie: 70-85 % ontwikkelt loopproblemen in de evolutie<\/span>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <div class=\"sym-card visible\">\n    <div class=\"sym-icon yellow\">\ud83d\udd04<\/div>\n    <div class=\"sym-body\">\n      <h3>Spasticiteit<\/h3>\n      <p>Spasticiteit manifesteert zich door spierstijfheid, onwillekeurige spasmen (plotselinge spiercontracties, vaak 's nachts en pijnlijk), een verhoogde weerstand bij passieve bewegingen. Paradoxaal kan het sommige pati\u00ebnten helpen om rechtop te staan door de onderste leden \"stijf\" te maken, maar het belemmert ook de gang, de verzorging en de slaapkwaliteit.<\/p>\n      <span class=\"sym-freq freq-high\">Frequentie: 60-80 % van de MS-pati\u00ebnten<\/span>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <div class=\"sym-card visible\">\n    <div class=\"sym-icon pink\">\ud83e\udd1d<\/div>\n    <div class=\"sym-body\">\n      <h3>Trillingen en co\u00f6rdinatiestoornissen<\/h3>\n      <p>De intentionele tremoren (die optreden tijdens de beweging naar een object en toenemen bij benadering) en de cerebellaire ataxie (onprecisie, gedecodeerde bewegingen) zijn het gevolg van schade aan de kleine hersenen. Ze kunnen het eten, schrijven of gebruik van de telefoon zeer moeilijk maken, en zijn vaak meer invaliderend dan zwakte voor precieze handelingen.<\/p>\n      <span class=\"sym-freq freq-mod\">Frequentie: 25-50 % van de pati\u00ebnten<\/span>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <h2>2. De sensorische symptomen: pijn en veranderde sensaties<\/h2>\n\n  <p>De sensorische stoornissen zijn vaak de eerste symptomen van MS \u2014 dit geldt met name voor optische neuritis en paresthesie\u00ebn. Ze zijn het gevolg van schade aan de sensorische banen in het ruggenmerg en de hersenstam.<\/p>\n\n  <div class=\"sym-card visible\">\n    <div class=\"sym-icon blue\">\u26a1<\/div>\n    <div class=\"sym-body\">\n      <h3>Paresthesie\u00ebn en gevoelloosheid<\/h3>\n      <p>Tintelingen, \"naaldprik\"-sensaties, gevoelloosheid, branderigheid of een drukkend gevoel \u2014 paresthesie\u00ebn kunnen elk deel van het lichaam aantasten. Ze zijn vaak asymmetrisch en kunnen van het ene gebied naar het andere migreren. Ze zijn kenmerkend intenser 's nachts en in warme situaties (Uhthoff-fenomeen).<\/p>\n      <span class=\"sym-freq freq-high\">Frequentie: inaugureel symptoom bij 20-40 % van de pati\u00ebnten<\/span>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <div class=\"sym-card visible\">\n    <div class=\"sym-icon teal\">\ud83d\udc41\ufe0f<\/div>\n    <div class=\"sym-body\">\n      <h3>Retrobulbaire optische neuritis<\/h3>\n      <p>De ontsteking van de optische zenuw veroorzaakt een vermindering van de unilaterale gezichtsscherpte (vaak waargenomen als een waas of mist), pijn bij het bewegen van de oogbol en een verandering in kleurwaarneming (met name rood). Optische neuritis is het inaugurele symptoom van MS in 15-20 % van de gevallen. Het herstel is meestal goed binnen 4-12 weken, maar er blijven vaak restverschijnselen bestaan in 30-40 % van de gevallen.<\/p>\n      <span class=\"sym-freq freq-high\">Frequentie: 50 % van de pati\u00ebnten op een bepaald moment in de evolutie<\/span>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <div class=\"sym-card visible\">\n    <div class=\"sym-icon yellow\">\ud83d\udd25<\/div>\n    <div class=\"sym-body\">\n      <h3>Neuropathische pijn<\/h3>\n      <p>De neuropathische pijn bij MS omvat: de trigeminusneuralgie (flitsende gezichtspijnen), de gordelpijn (gevoel van een thoracale omhelzing, genaamd \"omhelzing van de MS\"), de branderigheid of elektrische schokpijn in de ledematen. Deze pijnen, vaak onherkenbaar omdat er geen zichtbare letsels zijn, worden vaak ondergediagnosticeerd en onvoldoende behandeld.<\/p>\n      <span class=\"sym-freq freq-high\">Frequentie: chronische pijn bij 50-75 % van de pati\u00ebnten<\/span>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <div class=\"sym-card visible\">\n    <div class=\"sym-icon pink\">\ud83c\udf21\ufe0f<\/div>\n    <div class=\"sym-body\">\n      <h3>Het teken van Lhermitte<\/h3>\n      <p>Een gevoel van elektriciteit of een schok die langs de wervelkolom naar beneden gaat en zich verspreidt naar de ledematen bij het buigen van de nek \u2014 dat is het teken van Lhermitte, zeer suggestief voor MS. Het wordt veroorzaakt door een laesie van het cervicale ruggenmerg. Het kan tijdelijk of aanhoudend zijn, en is vaak een van de eerste tekenen die pati\u00ebnten spontaan aan hun arts rapporteren.<\/p>\n      <span class=\"sym-freq freq-mod\">Frequentie: 30-40 % van de pati\u00ebnten<\/span>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <h2>3. Vermoeidheid: het meest invaliderende en meest onbegrepen symptoom<\/h2>\n\n  <p>De vermoeidheid van MS is niet de gewone vermoeidheid die iedereen voelt na een lange dag. Het is een vermoeidheid van een totaal andere aard en intensiteit \u2014 en het is toch een van de moeilijkste symptomen om aan de omgeving en zelfs aan sommige zorgprofessionals uit te leggen.<\/p>\n<div class=\"highlight-box\">\n    <h4>\ud83d\ude34 De vermoeidheid bij MS: wat het onderscheidt<\/h4>\n    <p>De vermoeidheid van MS is <strong>disproportioneel ten opzichte van de inspanning<\/strong>: het kan optreden na een minimale activiteit of zelfs zonder inspanning. Het is <strong>niet verbeterd door rust<\/strong>: 10 uur slapen verandert er niets aan. Het wordt <strong>verergerd door de hitte<\/strong> (fenomeen van Uhthoff). Het interfereert massaal met dagelijkse activiteiten, werk en sociaal leven. Het kan plotseling optreden, waardoor de persoon binnen enkele minuten niet meer in staat is om te functioneren. En het is volledig onzichtbaar \u2014 een persoon met ernstige MS-v vermoeidheid kan er \"normaal\" uitzien in de ogen van zijn omgeving.<\/p>\n<\/div>\n\n<h3>3.1 De twee vormen van vermoeidheid bij MS<\/h3>\n\n<div class=\"two-cols\">\n    <div class=\"col-block\">\n        <h4>\u26a1 Primaire vermoeidheid (neurologisch)<\/h4>\n        <ul>\n            <li>Direct gerelateerd aan hersenbeschadiging<\/li>\n            <li>Resultaat van overbelasting van het beschadigde zenuwstelsel<\/li>\n            <li>Verergerd door hitte en inspanning<\/li>\n            <li>Reageert niet op eenvoudige rust<\/li>\n            <li>Aanwezig vanaf de ochtend bij het ontwaken<\/li>\n            <li>Behandeld met specifieke medicijnen (amantadine\u2026)<\/li>\n        <\/ul>\n    <\/div>\n    <div class=\"col-block\">\n        <h4>\ud83d\ude34 Secundaire vermoeidheid (comorbiditeiten)<\/h4>\n        <ul>\n            <li>Gerelateerd aan slaapproblemen die vaak voorkomen bij MS<\/li>\n            <li>Verergerd door onbehandelde depressie<\/li>\n            <li>Gevolg van de verhoogde inspanning voor motorische handelingen<\/li>\n            <li>Door de bijwerkingen van bepaalde behandelingen<\/li>\n            <li>Variabel afhankelijk van de dagen en activiteiten<\/li>\n            <li>Behandeld door in te grijpen op de onderliggende oorzaken<\/li>\n        <\/ul>\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"cta-outil\">\n    <div class=\"cta-icon\">\ud83d\udcca<\/div>\n    <div>\n        <h4>DYNSEO Motivatie Tabel<\/h4>\n        <p>Het beheer van vermoeidheid bij MS vereist een zorgvuldige afstemming van activiteiten op het beschikbare energieniveau. De motivatietabel helpt pati\u00ebnten en hun zorgverleners om de activiteiten te identificeren die het meeste welzijn bieden met de minste inspanning \u2014 waardevol om de kwaliteit van leven te behouden ondanks de vermoeidheid.<\/p>\n        <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/tableau-de-motivation\/\" class=\"btn-blue\">Toegang tot de tabel<\/a>\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"cta-formation\">\n    <div class=\"cta-icon\">\ud83c\udf93<\/div>\n    <div>\n        <h4>Opleiding \u2014 Vermoeidheid en cognitieve stoornissen bij MS<\/h4>\n        <p>Begrijp de mechanismen van MS-v vermoeidheid, identificeer strategie\u00ebn voor energiebeheer en cognitieve compensatietools. Een essenti\u00eble opleiding voor pati\u00ebnten, zorgverleners en gezondheidsprofessionals.<\/p>\n        <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/fatigue-et-troubles-cognitifs-dans-la-sep-ce-que-les-familles-peuvent-faire\/\" class=\"btn-white\">Toegang tot de opleiding \u2192<\/a>\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<h2>4. Cognitieve stoornissen: de verborgen kant van MS<\/h2>\n\n<p>Cognitieve stoornissen zijn een van de meest onbekende en onvoldoende aangepakte aspecten van MS. Ze treffen 50 tot 70 % van de pati\u00ebnten op een bepaald moment in hun leven met de ziekte \u2014 en kunnen al in de vroege stadia optreden, soms zelfs v\u00f3\u00f3r de motorische symptomen.<\/p>\n\n<div class=\"invisible-band\">\n    <h3>\ud83e\udde0 De cognitieve functies die zijn aangetast bij MS<\/h3>\n    <div class=\"inv-grid\">\n        <div class=\"inv-item\"><span class=\"inv-emoji\">\u26a1<\/span><h4>Verwerkingssnelheid<\/h4><p>Vertraging van de informatieverwerking \u2014 eerste functie die wordt aangetast bij MS<\/p><\/div>\n        <div class=\"inv-item\"><span class=\"inv-emoji\">\ud83d\udcbe<\/span><h4>Episodisch geheugen<\/h4><p>Moeite met het onthouden van nieuwe herinneringen en het terugvinden ervan<\/p><\/div>\n        <div class=\"inv-item\"><span class=\"inv-emoji\">\ud83c\udfaf<\/span><h4>Volgehouden aandacht<\/h4><p>Moeite om lange tijd geconcentreerd te blijven, afleiders te filteren<\/p><\/div>\n        <div class=\"inv-item\"><span class=\"inv-emoji\">\ud83d\uddc2\ufe0f<\/span><h4>Executieve functies<\/h4><p>Planning, organisatie, mentale flexibiliteit, besluitvorming<\/p><\/div>\n        <div class=\"inv-item\"><span class=\"inv-emoji\">\ud83d\udd20<\/span><h4>Werkgeheugen<\/h4><p>Informatie op korte termijn vasthouden en manipuleren<\/p><\/div>\n<div class=\"inv-item\"><span class=\"inv-emoji\">\ud83d\udde3\ufe0f<\/span><h4>Verbale vloeiendheid<\/h4><p>Snel de juiste woorden vinden, toegang tot de woordenschat (woordgebrek)<\/p><\/div>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <p>De impact op het professionele en sociale leven is aanzienlijk. Een pati\u00ebnt met MS kan er fysiek perfect \"normaal\" uitzien en toch niet meer in staat zijn om een vergadering te volgen, meerdere taken tegelijkertijd te beheren of zich een afspraak te herinneren. Deze moeilijkheden worden vaak ten onrechte toegeschreven aan een gebrek aan motivatie of aan depressie.<\/p>\n\n  <p>Regelmatige cognitieve stimulatie wordt aanbevolen bij MS als middel om de intellectuele capaciteiten te behouden. De <strong><a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/joe-je-trainer-voor-hersentraining\/\" style=\"color:var(--blue)\">JOE<\/a><\/strong> app van DYNSEO is specifiek aangepast voor volwassenen met cognitieve stoornissen \u2014 de progressieve en toegankelijke activiteiten maken regelmatig trainen mogelijk, zelfs tijdens dagen van grote vermoeidheid. Daarnaast bieden <strong><a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-tests\/\" style=\"color:var(--blue)\">online cognitieve tests<\/a><\/strong> de mogelijkheid om de evolutie van de cognitieve functies in de tijd te volgen en het zorgteam te informeren.<\/p>\n\n  <div class=\"cta-outil\">\n    <div class=\"cta-icon\">\ud83d\udccb<\/div>\n    <div>\n      <h4>DYNSEO 3 kolommen tabel<\/h4>\n      <p>Bij de moeilijkheden van planning en organisatie die verband houden met de cognitieve stoornissen van MS, biedt de 3 kolommen tabel een gestructureerde visuele ondersteuning om taken, prioriteiten en belangrijke informatie te organiseren. Eenvoudig te gebruiken, zelfs tijdens periodes van cognitieve mist (\"brain fog\").<\/p>\n      <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/tableau-3-colonnes\/\" class=\"btn-blue\">Toegang tot de tool<\/a>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <h2>5. De psychologische en emotionele symptomen<\/h2>\n\n  <p>De stemmingsstoornissen bij MS zijn niet alleen begrijpelijke reacties op een chronische ziekte \u2014 ze zijn ook, voor een belangrijk deel, directe neurologische manifestaties die verband houden met schade in de hersengebieden die emotionele regulatie beheersen.<\/p>\n\n  <div class=\"numbered-card\">\n    <div class=\"num-badge\">1<\/div>\n    <div class=\"num-content\">\n      <h4>Depressie: de belangrijkste oorzaak van lijden bij MS<\/h4>\n      <p>Depressie treft ongeveer 50% van de MS-pati\u00ebnten gedurende hun leven \u2014 een percentage dat veel hoger is dan dat van de algemene bevolking en zelfs van andere vergelijkbare chronische ziekten. Het is het resultaat van directe biologische mechanismen (schade aan de limbische circuits) en van de psychologische reactie op de opgelopen verliezen door de ziekte. Het moet systematisch worden opgespoord en behandeld, omdat het alle andere symptomen verergert, met name vermoeidheid en cognitieve stoornissen.<\/p>\n    <\/div>\n  <\/div>\n  <div class=\"numbered-card\">\n    <div class=\"num-badge\">2<\/div>\n    <div class=\"num-content\">\n      <h4>Angst: alomtegenwoordig en veelzijdig<\/h4>\n      <p>Angst bij MS neemt verschillende vormen aan: angst voor de onvoorspelbare evolutie van de ziekte, angst voor opvlammingen, prestatieangst gerelateerd aan vermoeidheid en cognitieve stoornissen, sociale fobie gerelateerd aan motorische beperkingen. De onzekerheid is waarschijnlijk de moeilijkste bron van angst om mee om te gaan \u2014 MS is een ziekte waarvan de evolutie, per definitie, onvoorspelbaar is.<\/p>\n    <\/div>\n  <\/div>\n  <div class=\"numbered-card\">\n    <div class=\"num-badge\">3<\/div>\n    <div class=\"num-content\">\n      <h4>Emotionele labiliteit<\/h4>\n      <p>Ongecontroleerde, buitensporige lach- of huilbuien in verhouding tot de uitlokkende situatie (pseudobulbaire affect) \u2014 deze directe neurologische manifestatie van schade aan de hersenstam is vaak zeer g\u00eanant voor de pati\u00ebnten. Soms verward met depressie, maar het is distinct en reageert op specifieke behandelingen.<\/p>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <div class=\"cta-outil\">\n<div class=\"cta-icon\">\ud83c\udf21\ufe0f<\/div>\n    <div>\n      <h4>Emotiethermometer DYNSEO<\/h4>\n      <p>Woorden geven aan je emoties is moeilijk voor veel SEP-pati\u00ebnten, vooral in periodes van emotionele fluctuatie. Het emotiethermometer biedt een eenvoudige visuele ondersteuning om de emotionele toestand van de dag te identificeren en te communiceren \u2014 waardevol tijdens medische consulten en in de relatie met dierbaren.<\/p>\n      <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/thermometre-des-emotions\/\" class=\"btn-blue\">Toegang tot de tool<\/a>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <h2>6. De v\u00e9sico-sphincter en genitale stoornissen<\/h2>\n\n  <p>De v\u00e9sico-sphincter stoornissen behoren tot de symptomen die de grootste impact hebben op de dagelijkse kwaliteit van leven bij SEP \u2014 en toch worden ze het minst vaak spontaan in consultaties besproken, uit schaamte of omdat pati\u00ebnten de link met de ziekte niet leggen.<\/p>\n\n  <div class=\"cards-grid\">\n    <div class=\"card\">\n      <div class=\"card-icon blue\">\ud83d\udebd<\/div>\n      <h4>Hyperactieve blaas<\/h4>\n      <p>Frequent aandrang om te plassen, dringende behoefte om te urineren, urgentie-incontinentie \u2014 deze symptomen verstoren het sociale en professionele leven diepgaand en veroorzaken aanzienlijke anticipatoire angst tijdens verplaatsingen.<\/p>\n    <\/div>\n    <div class=\"card\">\n      <div class=\"card-icon teal\">\u23f3<\/div>\n      <h4>Dysurie en retentie<\/h4>\n      <p>Moeite met het starten van de urinelozing, zwakke straal, gevoel van onvolledige lediging, urineretentie \u2014 deze mictiestoornissen die verband houden met een hyperactiviteit van de sphincter zijn minder bekend maar frequent en kunnen terugkerende urineweginfecties bevorderen.<\/p>\n    <\/div>\n    <div class=\"card\">\n      <div class=\"card-icon yellow\">\ud83d\udd04<\/div>\n      <h4>Intestinale stoornissen<\/h4>\n      <p>Chronische constipatie (zeer frequent, gerelateerd aan verminderde darmmotiliteit en sedentaire levensstijl) en fecale incontinentie (bij meer gevorderde vormen). Deze stoornissen vereisen specifieke dieetbegeleiding en soms medische behandelingen.<\/p>\n    <\/div>\n    <div class=\"card\">\n      <div class=\"card-icon pink\">\ud83d\udc95<\/div>\n      <h4>Seksuele stoornissen<\/h4>\n      <p>Vermindering van libido, erectiestoornissen bij mannen, moeilijkheden met orgasme en vermindering van de genitale gevoeligheid bij vrouwen, dyspareunie \u2014 deze seksuele stoornissen treffen 50-90% van de pati\u00ebnten en worden zelden spontaan besproken maar kunnen aanzienlijk verbeteren door een passende behandeling.<\/p>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <div class=\"cta-formation\">\n    <div class=\"cta-icon\">\ud83c\udf93<\/div>\n    <div>\n      <h4>Opleiding \u2014 SEP en het dagelijks leven: autonomie behouden en complicaties voorkomen<\/h4>\n      <p>Alle praktische strategie\u00ebn om het dagelijks leven aan te passen aan SEP: beheer van vermoeidheid, preventie van complicaties, aanpassingen in huis en op de werkplek, en behoud van autonomie in alle stadia van de ziekte.<\/p>\n      <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/sep-et-vie-quotidienne-maintenir-lautonomie-et-prevenir-les-complications\/\" class=\"btn-white\">Toegang tot de opleiding \u2192<\/a>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <h2>7. De minst bekende symptomen van SEP<\/h2>\n\n  <p>Naast de klassieke symptomen kan SEP zich manifesteren door minder bekende tekenen die vaak pati\u00ebnten en hun dierbaren verrassen \u2014 en die soms zelfs door sommige zorgprofessionals slecht worden herkend.<\/p>\n<div class=\"table-wrap\">\n    <table>\n      <thead><tr><th>Onbekende symptomen<\/th><th>Beschrijving<\/th><th>Geschatte frequentie<\/th><th>Vaak verward met\u2026<\/th><\/tr><\/thead>\n      <tbody>\n        <tr><td><strong>Slikstoornissen<\/strong><\/td><td>Moeilijkheden met slikken, hoesten tijdens maaltijden, verslikken<\/td><td><span class=\"badge badge-yellow\">30-40 %<\/span><\/td><td>KNO-probleem of maagprobleem<\/td><\/tr>\n        <tr><td><strong>Spreekstoornissen (dysartrie)<\/strong><\/td><td>Slome, monotone stem, moeilijk te begrijpen<\/td><td><span class=\"badge badge-yellow\">25-40 %<\/span><\/td><td>Alcoholisme, CVA<\/td><\/tr>\n        <tr><td><strong>Jeuk en huidgevoeligheden<\/strong><\/td><td>Intense jeuk zonder zichtbare huidafwijkingen<\/td><td><span class=\"badge badge-teal\">15-30 %<\/span><\/td><td>Allergie, dermatose<\/td><\/tr>\n        <tr><td><strong>Musculoskeletale pijn<\/strong><\/td><td>Gewrichts- en spierpijn gerelateerd aan spasticiteit of immobiliteit<\/td><td><span class=\"badge badge-blue\">50-70 %<\/span><\/td><td>Artritis, fibromyalgie<\/td><\/tr>\n        <tr><td><strong>Diplopie (dubbelzien)<\/strong><\/td><td>Dubbel of schokkerig zicht gerelateerd aan een oculomotorische aandoening<\/td><td><span class=\"badge badge-yellow\">30-40 %<\/span><\/td><td>Ge\u00efsoleerd oogprobleem<\/td><\/tr>\n        <tr><td><strong>Dizzy<\/strong><\/td><td>Rotatiegevoel, instabiliteit, soms braken<\/td><td><span class=\"badge badge-yellow\">20-30 %<\/span><\/td><td>Labyrinthitis, M\u00e9ni\u00e8re<\/td><\/tr>\n        <tr><td><strong>Apathie<\/strong><\/td><td>Verlies van motivatie en initiatief, verschillend van depressie<\/td><td><span class=\"badge badge-blue\">40-50 %<\/span><\/td><td>Depressie, luiheid<\/td><\/tr>\n      <\/tbody>\n    <\/table>\n  <\/div>\n\n  <div class=\"tip-box\">\n    <div class=\"icon\">\ud83c\udf21\ufe0f<\/div>\n    <p><strong>Het fenomeen van Uhthoff \u2014 wanneer de warmte alles verergert:<\/strong> Een verhoging van de lichaamstemperatuur (warm bad, koorts, intense oefening, hoge zomertemperaturen) veroorzaakt een tijdelijke verergering van alle bestaande symptomen. Het is geen opvlamming \u2014 de symptomen verminderen met afkoeling \u2014 maar het wordt vaak verkeerd begrepen en kan pati\u00ebnten ontmoedigen om fysieke activiteit te beoefenen. De oplossing: goed hydrateren, langdurige blootstelling aan warmte vermijden, gebruik maken van koelende vesten of handdoeken, fysieke activiteit in een zwembad of in een koele omgeving beoefenen.<\/p>\n  <\/div>\n\n  <h2>8. Zichtbare symptomen vs onzichtbare symptomen: de uitdaging van begrip door de omgeving<\/h2>\n\n  <p>Een van de pijnlijkste uitdagingen voor pati\u00ebnten met MS is de kloof tussen hun uiterlijke verschijning en hun innerlijke realiteit. Een persoon die normaal loopt kan lijden aan invaliderende vermoeidheid, intense neuropathische pijn, significante cognitieve stoornissen en ernstige angst \u2014 zonder dat dit van buitenaf zichtbaar is.<\/p>\n\n  <div class=\"quote-box\">\n    <p>\u00ab Ik lijk iemand normaal. Mensen begrijpen niet waarom ik op het laatste moment projecten moet annuleren, waarom ik uitgeput ben na een activiteit die eenvoudig lijkt, waarom ik de draad van een gesprek verlies. Onzichtbare MS is soms moeilijker te verdragen dan zichtbare MS \u2014 omdat je alleen bent met je symptomen. \u00bb<\/p>\n    <cite>\u2014 Getuigenis van een MS-pati\u00ebnt, perspectief verzameld in steungroepen<\/cite>\n  <\/div>\n\n  <p>Deze realiteit heeft belangrijke implicaties voor naasten en zorgprofessionals. Het niet zien van een symptoom betekent niet dat het niet bestaat. Vertrouwen op de woorden van de pati\u00ebnt over zijn onzichtbare symptomen, zonder naar \"zichtbare\" \"bewijzen\" te zoeken, is een fundamentele houding voor een respectvolle en effectieve begeleiding.<\/p>\n\n  <div class=\"cta-outil\">\n    <div class=\"cta-icon\">\ud83d\udccb<\/div>\n    <div>\n      <h4>DYNSEO sessievolgkaart<\/h4>\n      <p>De sessievolgkaart maakt het mogelijk om de waargenomen symptomen en de uitgevoerde activiteiten tijdens zorg- of revalidatiesessies vast te leggen. Het vergemakkelijkt de communicatie tussen zorgprofessionals en is een waardevol hulpmiddel om de evolutie van symptomen in de tijd te documenteren.<\/p>\n      <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/fiche-suivi-seance\/\" class=\"btn-blue\">Download de kaart<\/a>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <h2>9. Hoe symptomen evolueren afhankelijk van de vorm van MS<\/h2>\n<div class=\"table-wrap\">\n    <table>\n      <thead><tr><th>Vorm van MS<\/th><th>Kenmerkende symptomen<\/th><th>Ontwikkeling<\/th><th>Prioritaire zorg<\/th><\/tr><\/thead>\n      <tbody>\n        <tr><td><strong>Terugkerende-remittente MS (RR-MS)<\/strong><\/td><td>Symptomen in aanvallen met gedeeltelijk herstel<\/td><td>Variabel, gewoonlijk herstel tussen de aanvallen<\/td><td>Onderhoudsbehandeling om aanvallen te voorkomen<\/td><\/tr>\n        <tr><td><strong>Secundair progressieve MS<\/strong><\/td><td>Continue progressie, accumulatie van handicap<\/td><td>Langzame verergering<\/td><td>De progressie vertragen, intensieve revalidatie<\/td><\/tr>\n        <tr><td><strong>Primair progressieve MS<\/strong><\/td><td>Progressie vanaf het begin, vaak para\/h\u00e9miplegie<\/td><td>Progressieve ontwikkeling zonder duidelijke aanvallen<\/td><td>Ocrelizumab, intensieve fysiotherapie, complicaties voorkomen<\/td><\/tr>\n        <tr><td><strong>Klinisch ge\u00efsoleerd syndroom<\/strong><\/td><td>Eerste ge\u00efsoleerde episode (optische neuritis, sensorische symptomen)<\/td><td>Kan evolueren of ge\u00efsoleerd blijven<\/td><td>IRM-monitoring, vroege therapeutische beslissing<\/td><\/tr>\n      <\/tbody>\n    <\/table>\n  <\/div>\n\n  <div class=\"cta-formation\">\n    <div class=\"cta-icon\">\ud83c\udf93<\/div>\n    <div>\n      <h4>Opleiding \u2014 Begrijp MS: essenti\u00eble gids voor naasten<\/h4>\n      <p>Een toegankelijke opleiding die de mechanismen van de ziekte, de evoluerende vormen en de symptomen op een duidelijke en zorgzame manier uitlegt \u2014 zodat naasten beter begrijpen wat de persoon met MS doormaakt en beter kan ondersteunen in het dagelijks leven.<\/p>\n      <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/comprendre-la-sclerose-en-plaques-guide-essentiel-pour-les-proches\/\" class=\"btn-white\">Toegang tot de opleiding \u2192<\/a>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <h2>10. Begeleiden van symptomen in het dagelijks leven: bronnen en hulpmiddelen<\/h2>\n\n  <p>Geconfronteerd met de diversiteit en onvoorspelbaarheid van de symptomen van MS, vereist de dagelijkse begeleiding concrete hulpmiddelen, aangepast aan de verschillende uitdagingen die elke dag kan brengen. DYNSEO heeft een reeks bronnen ontwikkeld die specifiek zijn afgestemd op MS-pati\u00ebnten en hun naasten.<\/p>\n\n  <ul class=\"checklist\">\n    <li><strong>Regelmatige cognitieve stimulatie<\/strong> met de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/joe-je-trainer-voor-hersentraining\/\" style=\"color:var(--blue)\">JOE-app<\/a> \u2014 om de cognitieve functies te behouden en de vertraging van de informatieverwerking te compenseren<\/li>\n    <li><strong>Evaluatie van cognitieve functies<\/strong> met de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-tests\/\" style=\"color:var(--blue)\">online cognitieve tests<\/a> \u2014 om de evolutie in de tijd te volgen en het medische team te informeren<\/li>\n    <li><strong>Emotiebeheer<\/strong> met de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/thermometre-des-emotions\/\" style=\"color:var(--blue)\">emotiethermometer<\/a> \u2014 om de emotionele toestand te identificeren en te communiceren<\/li>\n    <li><strong>Structurering van taken<\/strong> met het <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/tableau-3-colonnes\/\" style=\"color:var(--blue)\">drie kolommen bord<\/a> \u2014 om de moeilijkheden van organisatie en planning te compenseren<\/li>\n    <li><strong>Motivatie en betrokkenheid<\/strong> met het <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/tableau-de-motivation\/\" style=\"color:var(--blue)\">motivatiebord<\/a> \u2014 om een regelmatige cognitieve en fysieke activiteit te behouden ondanks vermoeidheid<\/li>\n    <li><strong>Volgen van zorgsessies<\/strong> met het <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/fiche-suivi-seance\/\" style=\"color:var(--blue)\">sessievolgblad<\/a> \u2014 om de continu\u00efteit tussen de verschillende zorgverleners te waarborgen<\/li>\n  <\/ul>\n\n  <div class=\"cta-formation\">\n    <div class=\"cta-icon\">\ud83c\udf93<\/div>\n    <div>\n      <h4>Opleiding \u2014 Leven met MS op lange termijn: mantelzorger, koppel en toekomst<\/h4>\n      <p>Hoe een evenwichtig leven te behouden voor de mantelzorger en het koppel in het licht van de symptomen van MS die in de tijd evolueren. Vermijden van uitputting, communiceren over onzichtbare moeilijkheden en een gezamenlijk levensproject opbouwen ondanks de ziekte.<\/p>\n      <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/vivre-avec-la-sep-au-long-cours-aidant-couple-et-avenir\/\" class=\"btn-white\">Toegang tot de opleiding \u2192<\/a>\n    <\/div>\n  <\/div>\n\n  <div class=\"cta-formation\">\n    <div class=\"cta-icon\">\ud83c\udf93<\/div>\n    <div>\n      <h4>Opleiding \u2014 MS in instellingen: begrijpen en aanpassen van de professionele praktijk<\/h4>\n      <p>Voor zorgverleners die MS-pati\u00ebnten in instellingen begeleiden: begrijpen van de specificiteiten van elk symptoom, de zorg aanpassen aan de motorische en cognitieve fluctuaties en de autonomie van de pati\u00ebnt zo lang mogelijk behouden.<\/p>\n      <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/sclerose-en-plaques-en-etablissement-comprendre-la-maladie-et-adapter-sa-pratique-professionnelle\/\" class=\"btn-white\">Toegang tot de opleiding \u2192<\/a>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<div class=\"conclusion\">\n    <h2>Beter de symptomen kennen om beter te leven met de MS<\/h2>\n    <p>De MS is een ziekte met duizend gezichten \u2014 maar elk symptoom, zichtbaar of onzichtbaar, verdient het om erkend, benoemd en behandeld te worden. Beter de ziekte kennen, betekent beter communiceren met de zorgverleners, beter uitleggen aan de omgeving wat men doormaakt, en beter de aanpassingsstrategie\u00ebn vinden die het mogelijk maken om ondanks de ziekte voluit te blijven leven.<\/p>\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/comprendre-la-sclerose-en-plaques-guide-essentiel-pour-les-proches\/\" class=\"btn-cta\">Verken de MS-trainingen van DYNSEO \u2192<\/a>\n  <\/div>\n\n<\/main>\n<section class=\"faq-section\">\n  <div class=\"container\">\n    <h2>FAQ \u2014 Symptomen van MS: veelgestelde vragen<\/h2>\n    <div class=\"faq-item\">\n      <h4><span>Q1<\/span> Zijn de symptomen van MS hetzelfde bij alle pati\u00ebnten?<\/h4>\n      <p>Nee \u2014 dat is precies wat MS zo complex maakt om te begrijpen en te diagnosticeren. De symptomen hangen af van de locatie van de demyelinisatieplaques in de hersenen en het ruggenmerg. Twee mensen met MS kunnen heel verschillende klinische beelden hebben: de \u00e9\u00e9n kan voornamelijk motorische stoornissen vertonen, de ander voornamelijk sensorische en cognitieve stoornissen. Deze interindividuele variabiliteit is een van de fundamentele kenmerken van de ziekte.<\/p>\n    <\/div>\n    <div class=\"faq-item\">\n      <h4><span>Q2<\/span> Kan de MS-vermoeidheid behandeld worden?<\/h4>\n      <p>Ja, verschillende benaderingen kunnen helpen om de MS-vermoeidheid te verminderen, hoewel geen enkele behandeling volledig effectief is. Op medisch vlak: amantadine, modafinil en bepaalde antidepressiva kunnen helpen. Op niet-medisch vlak: energiemanagement (technieken voor energiebesparing), regelmatige aangepaste fysieke activiteit, het corrigeren van slaapproblemen, de behandeling van onderliggende depressie en het bestrijden van sedentarisme zijn de pijlers van een effectieve aanpak. Meld systematisch vermoeidheid aan uw neuroloog \u2014 het mag niet als een fatum worden geaccepteerd.<\/p>\n    <\/div>\n    <div class=\"faq-item\">\n      <h4><span>Q3<\/span> Hoe onderscheid je een echte opvlamming van een pseudo-opvlamming bij MS?<\/h4>\n      <p>Een echte opvlamming houdt de verschijning van nieuwe neurologische symptomen in of de duidelijke verergering van bestaande symptomen, gedurende meer dan 24 uur, in afwezigheid van koorts of infectie, gescheiden van de vorige opvlamming door minstens 30 dagen. Een pseudo-opvlamming (of Uhthoff-fenomeen) is een tijdelijke verergering van al aanwezige symptomen, uitgelokt door warmte, een infectie of vermoeidheid, die volledig verdwijnt met afkoeling of genezing. Het onderscheid is belangrijk omdat alleen echte opvlammingen een behandeling met corticostero\u00efden rechtvaardigen.<\/p>\n    <\/div>\n    <div class=\"faq-item\">\n      <h4><span>Q4<\/span> Kunnen de cognitieve stoornissen van MS verbeteren?<\/h4>\n      <p>Bij de remitterende vormen kunnen de cognitieve stoornissen gedeeltelijk verbeteren na een opvlamming dankzij de hersenplasticiteit. Op lange termijn dragen regelmatige cognitieve stimulatie, de behandeling van depressie en vermoeidheid, fysieke activiteit en controle van cardiovasculaire risicofactoren bij aan het behoud van cognitieve capaciteiten. De JOE-app van DYNSEO is een toegankelijk en geschikt hulpmiddel voor cognitieve stimulatie voor MS-pati\u00ebnten. Specifieke medicijnen voor de cognitieve stoornissen van MS worden klinisch ge\u00ebvalueerd in 2026.<\/p>\n    <\/div>\n    <div class=\"faq-item\">\n      <h4><span>Q5<\/span> Welke DYNSEO-opleidingen worden aanbevolen om de symptomen van MS beter te begrijpen?<\/h4>\n      <p>DYNSEO biedt vijf opleidingen aan die aan MS zijn gewijd: <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/comprendre-la-sclerose-en-plaques-guide-essentiel-pour-les-proches\/\" style=\"color:var(--blue)\">Essenti\u00eble gids voor naasten<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/fatigue-et-troubles-cognitifs-dans-la-sep-ce-que-les-familles-peuvent-faire\/\" style=\"color:var(--blue)\">Vermoeidheid en cognitieve stoornissen bij MS<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/sep-et-vie-quotidienne-maintenir-lautonomie-et-prevenir-les-complications\/\" style=\"color:var(--blue)\">MS en het dagelijks leven<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/vivre-avec-la-sep-au-long-cours-aidant-couple-et-avenir\/\" style=\"color:var(--blue)\">Leven met MS op lange termijn<\/a> en <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/sclerose-en-plaques-en-etablissement-comprendre-la-maladie-et-adapter-sa-pratique-professionnelle\/\" style=\"color:var(--blue)\">MS in instellingen<\/a>. Alle zijn gecertificeerd door Qualiopi, toegankelijk via e-learning en financierbaar via de OPCO of het CPF.<\/p>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/section>\n\n<footer class=\"article-footer\">\n  <p>DYNSEO \u2014 Opleidingen en middelen voor de ondersteuning van MS<\/p>\n  <div class=\"footer-links\">\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-formations\/\">Opleidingen MS<\/a>\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/\">Gratis hulpmiddelen<\/a>\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-tests\/\">Cognitieve tests<\/a>\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/joe-je-trainer-voor-hersentraining\/\">JOE<\/a>\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/annelies-senioren-geheugenspelletjes\/\">ANNELIES<\/a>\n  <\/div>\n<\/footer>\n<\/div>[\/et_pb_code][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[2915],"tags":[],"class_list":["post-701673","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-les-conseils-des-coachs"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>De symptomen van multiple sclerose: van de meest voorkomende tot de minst bekende - Educatieve app en geheugenspelletjes<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"De symptomen van multiple sclerose: van de meest voorkomende tot de minst bekende - Educatieve app en geheugenspelletjes\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Educatieve app en geheugenspelletjes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-11T19:32:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-11T19:38:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/telemedecine-ehpad.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"DYNSEO\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"DYNSEO\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"DYNSEO\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/78ef63df2ee64e0989bc68f8401b38d6\"},\"headline\":\"De symptomen van multiple sclerose: van de meest voorkomende tot de minst bekende\",\"datePublished\":\"2026-06-11T19:32:47+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-11T19:38:49+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\\\/\"},\"wordCount\":3356,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/telemedecine-ehpad.png\",\"articleSection\":[\"Les conseils des coachs\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\\\/\",\"name\":\"De symptomen van multiple sclerose: van de meest voorkomende tot de minst bekende - Educatieve app en geheugenspelletjes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/telemedecine-ehpad.png\",\"datePublished\":\"2026-06-11T19:32:47+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-11T19:38:49+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/telemedecine-ehpad.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/telemedecine-ehpad.png\",\"width\":500,\"height\":500,\"caption\":\"Leer & Groei met Onze Educatieve Kinderspelletjes\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"De symptomen van multiple sclerose: van de meest voorkomende tot de minst bekende\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Jeux de m\u00e9moire et stimulation cognitive\",\"description\":\"Entra\u00eenez votre m\u00e9moire et votre cerveau avec DYNSEO\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#organization\",\"name\":\"DYNSEO\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/05\\\/logo-dynseo-new.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/05\\\/logo-dynseo-new.png\",\"width\":5073,\"height\":1397,\"caption\":\"DYNSEO\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/78ef63df2ee64e0989bc68f8401b38d6\",\"name\":\"DYNSEO\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/author\\\/justine\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"De symptomen van multiple sclerose: van de meest voorkomende tot de minst bekende - Educatieve app en geheugenspelletjes","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"De symptomen van multiple sclerose: van de meest voorkomende tot de minst bekende - Educatieve app en geheugenspelletjes","og_url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/","og_site_name":"Educatieve app en geheugenspelletjes","article_published_time":"2026-06-11T19:32:47+00:00","article_modified_time":"2026-06-11T19:38:49+00:00","og_image":[{"width":500,"height":500,"url":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/telemedecine-ehpad.png","type":"image\/png"}],"author":"DYNSEO","twitter_misc":{"Geschreven door":"DYNSEO","Geschatte leestijd":"17 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/"},"author":{"name":"DYNSEO","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#\/schema\/person\/78ef63df2ee64e0989bc68f8401b38d6"},"headline":"De symptomen van multiple sclerose: van de meest voorkomende tot de minst bekende","datePublished":"2026-06-11T19:32:47+00:00","dateModified":"2026-06-11T19:38:49+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/"},"wordCount":3356,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/telemedecine-ehpad.png","articleSection":["Les conseils des coachs"],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/","name":"De symptomen van multiple sclerose: van de meest voorkomende tot de minst bekende - Educatieve app en geheugenspelletjes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/telemedecine-ehpad.png","datePublished":"2026-06-11T19:32:47+00:00","dateModified":"2026-06-11T19:38:49+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/telemedecine-ehpad.png","contentUrl":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/telemedecine-ehpad.png","width":500,"height":500,"caption":"Leer & Groei met Onze Educatieve Kinderspelletjes"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/de-symptomen-van-multiple-sclerose-van-de-meest-voorkomende-tot-de-minst-bekende\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"De symptomen van multiple sclerose: van de meest voorkomende tot de minst bekende"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#website","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/","name":"Jeux de m\u00e9moire et stimulation cognitive","description":"Entra\u00eenez votre m\u00e9moire et votre cerveau avec DYNSEO","publisher":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#organization","name":"DYNSEO","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/logo-dynseo-new.png","contentUrl":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/logo-dynseo-new.png","width":5073,"height":1397,"caption":"DYNSEO"},"image":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#\/schema\/person\/78ef63df2ee64e0989bc68f8401b38d6","name":"DYNSEO","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/author\/justine\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/701673","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=701673"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/701673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":701683,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/701673\/revisions\/701683"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/100456"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=701673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=701673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=701673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}