{"id":792038,"date":"2026-09-26T21:48:02","date_gmt":"2026-09-26T19:48:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dynseo.com\/dyspraxie-en-maternelle-signaux-dalerte-et-premiers-accompagnements-2\/"},"modified":"2026-10-07T10:27:43","modified_gmt":"2026-10-07T08:27:43","slug":"dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/","title":{"rendered":"Dyspraxie en kleuterschool: waarschuwingssignalen en eerste begeleiding"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; admin_label=&#8221;Article HTML&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;0px||0px||false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row admin_label=&#8221;Contenu&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;100%&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px||false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_code admin_label=&#8221;HTML import\u00e9&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<style type=\"text\/css\">\n<p>.dbi-art-76df088e .dyn-article{\n  --dyn-bleu:#5e5ed7;\n  --dyn-bleu-fonce:#5268c9;\n  --dyn-vert:#a9e2e4;\n  --dyn-jaune:#ffeca7;\n  --dyn-rose:#e73469;\n  --dyn-encre:#1d1d2e;\n  --dyn-gris:#5c5c72;\n  --dyn-fond:#f6f6fd;\n  --dyn-ombre:0 6px 24px rgba(29,29,46,.08);\n  --dyn-ombre-forte:0 12px 34px rgba(94,94,215,.22);\n  --dyn-radius:18px;\n  font-family:\"Inter\",\"Segoe UI\",system-ui,-apple-system,\"Helvetica Neue\",Arial,sans-serif;\n  color:var(--dyn-encre);\n  line-height:1.68;\n  font-size:clamp(16px,1.05vw + 13px,18px);\n  max-width:860px;\n  margin:0 auto;\n  padding:0 4px;\n  -webkit-font-smoothing:antialiased;\n}\n.dyn-article *{box-sizing:border-box;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article h1, .dbi-art-76df088e .dyn-article h2, .dbi-art-76df088e .dyn-article h3, .dbi-art-76df088e .dyn-article h4{\n  color:var(--dyn-encre);line-height:1.22;margin:0 0 .5em;font-weight:800;letter-spacing:-.015em;\n}\n.dyn-article h1{font-size:clamp(1.65rem,3.4vw,2.35rem);margin-top:.4em;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article h2{font-size:clamp(1.35rem,2.4vw,1.75rem);margin-top:2.1em;padding-top:.2em;}\n.dyn-article h3{font-size:clamp(1.1rem,1.7vw,1.28rem);margin-top:1.5em;font-weight:700;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article p{margin:0 0 1.05em;}\n.dyn-article a{color:var(--dyn-bleu-fonce);text-decoration:underline;text-underline-offset:3px;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article a:hover{color:var(--dyn-rose);}\n.dyn-article a:focus-visible{outline:3px solid var(--dyn-bleu);outline-offset:2px;border-radius:4px;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article ul, .dbi-art-76df088e .dyn-article ol{margin:0 0 1.05em;padding-left:1.25em;}\n.dyn-article li{margin-bottom:.45em;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article strong{font-weight:700;}\n.dyn-article img{max-width:100%;height:auto;display:block;}<\/p>\n<p>.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead{\n  position:relative;overflow:hidden;border-radius:var(--dyn-radius);\n  padding:30px 24px 28px;margin:0 0 1.5em;box-shadow:var(--dyn-ombre);\n}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead{padding:44px 44px 40px;}}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead::after{\n  content:\"\";position:absolute;right:-80px;top:-80px;width:250px;height:250px;border-radius:50%;\n  background:rgba(255,255,255,.14);pointer-events:none;\n}\n.dyn-pagehead > *{position:relative;z-index:1;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead--bleu{background:linear-gradient(135deg,var(--dyn-bleu) 0%,var(--dyn-bleu-fonce) 100%);color:#fff;}\n.dyn-pagehead--bleu h1{color:#fff;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__cat{color:var(--dyn-jaune);}\n.dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__lead{color:rgba(255,255,255,.93);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__meta{color:#fff;}\n.dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__meta li{background:rgba(255,255,255,.18);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead--eau{background:linear-gradient(135deg,var(--dyn-vert) 0%,#cfeff1 100%);color:var(--dyn-encre);}\n.dyn-pagehead--eau .dyn-pagehead__cat{color:var(--dyn-rose);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead--eau .dyn-pagehead__lead{color:#3b4a5c;}\n.dyn-pagehead--eau .dyn-pagehead__meta li{background:rgba(255,255,255,.62);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead--jaune{background:linear-gradient(135deg,var(--dyn-jaune) 0%,#fff7d6 100%);color:var(--dyn-encre);}\n.dyn-pagehead--jaune .dyn-pagehead__cat{color:var(--dyn-rose);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead--jaune .dyn-pagehead__lead{color:#5a5240;}\n.dyn-pagehead--jaune .dyn-pagehead__meta li{background:rgba(255,255,255,.68);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead__cat{\n  display:inline-block;font-size:.76rem;font-weight:800;letter-spacing:.12em;\n  text-transform:uppercase;margin-bottom:.9em;\n}\n.dyn-pagehead h1{margin:0 0 .5em;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead__lead{font-size:clamp(1.02rem,1.4vw,1.16rem);margin:0 0 1.3em;}\n.dyn-pagehead__meta{\n  display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;list-style:none;padding:0;margin:0;\n  font-size:.83rem;font-weight:600;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead__meta li{border-radius:999px;padding:5px 13px;}<\/p>\n<p>.dyn-hero{\n  background:linear-gradient(135deg,#ffffff 0%,var(--dyn-fond) 100%);\n  border-radius:var(--dyn-radius);\n  box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  overflow:hidden;\n  margin:0 0 2.2em;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero__grid{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr);}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-76df088e .dyn-hero__grid{grid-template-columns:42% minmax(0,1fr);}}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero__media{position:relative;background:var(--dyn-vert);}\n.dyn-hero__media img{width:100%;height:100%;object-fit:cover;aspect-ratio:16\/9;}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-76df088e .dyn-hero__media img{aspect-ratio:auto;min-height:100%;}}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero__eyebrow{\n  display:inline-block;background:var(--dyn-rose);color:#fff;font-size:.72rem;font-weight:800;\n  letter-spacing:.09em;text-transform:uppercase;padding:6px 13px;border-radius:999px;margin-bottom:.7em;\n}\n.dyn-hero__body{padding:22px 22px 24px;}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-76df088e .dyn-hero__body{padding:28px 30px;}}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero__title{font-size:clamp(1.12rem,2vw,1.42rem);font-weight:800;margin:0 0 .55em;line-height:1.25;}\n.dyn-hero__title a{color:var(--dyn-encre);text-decoration:none;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero__title a:hover{color:var(--dyn-bleu);}\n.dyn-hero__pitch{font-size:.97rem;color:var(--dyn-gris);margin:0 0 1em;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-badges{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:7px;margin:0 0 1.1em;padding:0;list-style:none;}\n.dyn-badges li{\n  background:#fff;border-radius:999px;padding:5px 12px;font-size:.79rem;font-weight:600;\n  color:var(--dyn-bleu-fonce);box-shadow:0 2px 8px rgba(29,29,46,.07);\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero__actions{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;align-items:center;}\n.dyn-btn{\n  display:inline-block;background:var(--dyn-bleu);color:#fff !important;text-decoration:none !important;\n  font-weight:700;padding:13px 26px;border-radius:999px;box-shadow:var(--dyn-ombre-forte);\n  transition:transform .15s ease,background .15s ease;text-align:center;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-btn:hover{background:var(--dyn-bleu-fonce);transform:translateY(-2px);color:#fff !important;}\n.dyn-btn--ghost{\n  background:#fff;color:var(--dyn-bleu-fonce) !important;box-shadow:0 2px 10px rgba(29,29,46,.09);\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-btn--ghost:hover{background:var(--dyn-jaune);color:var(--dyn-encre) !important;}\n.dyn-hero__price{font-weight:800;color:var(--dyn-rose);font-size:1.02rem;margin-left:2px;}<\/p>\n<p>.dbi-art-76df088e .dyn-hero--pastel{background:var(--dom-fond);}\n.dyn-pastel{display:grid;grid-template-columns:auto minmax(0,1fr);gap:18px;align-items:start;padding:22px;}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-76df088e .dyn-pastel{gap:24px;padding:30px 32px;}}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pastel__icone{\n  flex:0 0 auto;width:74px;height:74px;border-radius:22px;background:#fff;\n  display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-size:34px;line-height:1;\n  box-shadow:0 4px 14px rgba(29,29,46,.10);\n}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-76df088e .dyn-pastel__icone{width:88px;height:88px;font-size:40px;}}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pastel__domaine{\n  display:inline-block;background:#fff;border-radius:999px;padding:4px 12px;\n  font-size:.74rem;font-weight:800;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;\n  color:var(--dom-texte);margin-bottom:.6em;\n}\n.dyn-hero--pastel .dyn-hero__eyebrow{background:var(--dom-texte);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero--pastel .dyn-btn{background:var(--dom-texte);}\n.dyn-hero--pastel .dyn-btn:hover{filter:brightness(.92);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero--pastel .dyn-btn--ghost{background:#fff;color:var(--dom-texte) !important;}\n.dyn-hero--pastel .dyn-badges li{color:var(--dom-texte);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero--pastel .dyn-hero__price{color:var(--dom-texte);}\n.dyn-dom--memoire{--dom-fond:#e9e9fb;--dom-texte:#5268c9;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-dom--attention{--dom-fond:#dcf2f4;--dom-texte:#1b7f86;}\n.dyn-dom--logique{--dom-fond:#ece9fb;--dom-texte:#5e5ed7;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-dom--langage{--dom-fond:#ffe8d9;--dom-texte:#b35a2a;}\n.dyn-dom--emotions{--dom-fond:#fdeaf1;--dom-texte:#c0295a;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-dom--apprentissage{--dom-fond:#fff3cd;--dom-texte:#8a6a13;}\n.dyn-dom--autonomie{--dom-fond:#e4f2ea;--dom-texte:#25795c;}<\/p>\n<p>.dbi-art-76df088e .dyn-tldr{\n  background:var(--dyn-vert);border-radius:var(--dyn-radius);padding:22px 24px;margin:0 0 2em;\n}\n.dyn-tldr h2{margin:0 0 .5em;font-size:1.1rem;text-transform:uppercase;letter-spacing:.06em;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-tldr p{margin-bottom:.8em;}\n.dyn-tldr ul{margin-bottom:0;padding-left:1.1em;}<\/p>\n<p>.dbi-art-76df088e .dyn-toc{background:var(--dyn-fond);border-radius:var(--dyn-radius);padding:20px 24px;margin:0 0 2.2em;}\n.dyn-toc p{font-weight:800;margin:0 0 .6em;font-size:.9rem;text-transform:uppercase;letter-spacing:.07em;color:var(--dyn-bleu-fonce);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-toc ol{margin:0;padding-left:1.2em;}\n.dyn-toc li{margin-bottom:.3em;}<\/p>\n<p>.dbi-art-76df088e .dyn-cards{display:grid;gap:14px;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(230px,1fr));margin:1.4em 0 1.8em;}\n.dyn-card{\n  background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);padding:20px 20px 18px;box-shadow:var(--dyn-ombre);\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-card h3{margin:0 0 .45em;font-size:1.03rem;}\n.dyn-card p{margin:0;font-size:.94rem;color:var(--dyn-gris);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-card__icon{font-size:1.5rem;display:block;margin-bottom:.35em;line-height:1;}<\/p>\n<p>.dyn-module{\n  background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  padding:20px 22px;margin:0 0 14px;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-module__head{display:flex;align-items:center;gap:12px;margin-bottom:.7em;}\n.dyn-module__num{\n  flex:0 0 auto;width:38px;height:38px;border-radius:12px;background:var(--dyn-bleu);color:#fff;\n  display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-weight:800;font-size:1rem;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-module__title{margin:0;font-size:1.05rem;font-weight:800;}\n.dyn-module ul{margin:0;padding-left:1.15em;font-size:.95rem;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-module li::marker{color:var(--dyn-rose);}<\/p>\n<p>.dyn-tablewrap{overflow-x:auto;-webkit-overflow-scrolling:touch;margin:1.3em 0 1.9em;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);background:#fff;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article table{width:100%;border-collapse:collapse;min-width:460px;font-size:.94rem;}\n.dyn-article thead th{\n  background:var(--dyn-bleu);color:#fff;text-align:left;padding:13px 16px;font-weight:700;font-size:.9rem;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article tbody td{padding:12px 16px;vertical-align:top;border-top:1px solid #ececf7;}\n.dyn-article tbody tr:nth-child(even) td{background:#fbfbff;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article th:first-child{border-top-left-radius:var(--dyn-radius);}\n.dyn-article th:last-child{border-top-right-radius:var(--dyn-radius);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-oui{color:#1a8f6b;font-weight:700;}\n.dyn-non{color:var(--dyn-rose);font-weight:700;}<\/p>\n<p>.dbi-art-76df088e .dyn-note, .dbi-art-76df088e .dyn-alerte{border-radius:var(--dyn-radius);padding:18px 22px;margin:1.5em 0;}\n.dyn-note{background:var(--dyn-jaune);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-alerte{background:#fdeef3;}\n.dyn-note p:last-child,.dyn-alerte p:last-child{margin-bottom:0;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-note strong, .dbi-art-76df088e .dyn-alerte strong{display:block;margin-bottom:.3em;font-size:1rem;}<\/p>\n<p>.dyn-cta{\n  background:var(--dyn-bleu);border-radius:var(--dyn-radius);padding:26px 24px;margin:2.2em 0;\n  color:#fff;text-align:center;box-shadow:var(--dyn-ombre-forte);\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-cta h3{color:#fff;margin:0 0 .4em;font-size:clamp(1.1rem,2vw,1.35rem);}\n.dyn-cta p{color:rgba(255,255,255,.92);margin:0 0 1.1em;font-size:.97rem;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-cta .dyn-btn{background:#fff;color:var(--dyn-bleu) !important;box-shadow:none;}\n.dyn-cta .dyn-btn:hover{background:var(--dyn-jaune);color:var(--dyn-encre) !important;}<\/p>\n<p>.dbi-art-76df088e .dyn-steps{list-style:none;counter-reset:dyn;padding:0;margin:1.4em 0 1.8em;display:grid;gap:12px;}\n.dyn-steps li{\n  counter-increment:dyn;background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  padding:16px 20px 16px 62px;position:relative;font-size:.96rem;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-steps li::before{\n  content:counter(dyn);position:absolute;left:18px;top:15px;width:30px;height:30px;border-radius:10px;\n  background:var(--dyn-jaune);color:var(--dyn-encre);display:flex;align-items:center;justify-content:center;\n  font-weight:800;font-size:.9rem;\n}<\/p>\n<p>.dyn-faq{background:var(--dyn-fond);border-radius:var(--dyn-radius);padding:6px 24px 20px;margin:1.4em 0 0;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-faq h3{font-size:1.05rem;margin-top:1.4em;}\n.dyn-faq p{font-size:.96rem;}<\/p>\n<p>.dbi-art-76df088e .dyn-serie{display:grid;gap:12px;margin:1.4em 0 1.8em;}\n.dyn-serie a{\n  display:block;background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  padding:15px 20px;text-decoration:none;color:var(--dyn-encre);font-weight:600;font-size:.96rem;\n  transition:transform .15s ease;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-serie a:hover{transform:translateX(4px);color:var(--dyn-bleu);}\n.dyn-serie span{display:block;font-size:.82rem;font-weight:600;color:var(--dyn-rose);text-transform:uppercase;letter-spacing:.06em;margin-bottom:2px;}<\/p>\n<p>@media (prefers-reduced-motion:reduce){\n  .dbi-art-76df088e .dyn-article *{transition:none !important;}\n}<\/p>\n<\/style>\n<div class=\"dbi-art-76df088e\"><!--\n\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\nDYNSEO \u2014 GABARIT ARTICLE SEO\/GEO  \u00b7  v1.0\nNe pas modifier les noms de classes : le script generer-articles.py\net tous les articles d\u00e9j\u00e0 publi\u00e9s en d\u00e9pendent.\n\nLe script generer-articles.py injecte, dans l'ordre : le header color\u00e9,\nl'encadr\u00e9 formation ou outil, le corps r\u00e9dig\u00e9, puis les donn\u00e9es structur\u00e9es.\n\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\n--><\/p>\n<div class=\"dyn-article\">\n<header class=\"dyn-pagehead dyn-pagehead--jaune\">\n  <span class=\"dyn-pagehead__cat\">Familles &amp; aidants \u00b7 Dyspraxie<\/span><\/p>\n<h1>Dyspraxie en maternelle : signaux d&#8217;alerte et premiers accompagnements<\/h1>\n<pee class=\"dyn-pagehead__lead\">Un enfant de maternelle qui n&#8217;arrive pas \u00e0 enfiler son manteau seul, qui tient son crayon comme une cuill\u00e8re, qui renverse son verre plusieurs fois par jour ou qui semble ailleurs d\u00e8s qu&#8217;il faut d\u00e9couper une forme&nbsp;: ces sc\u00e8nes du quotidien passent souvent pour de la maladresse, de la distraction ou un simple retard qui \u00ab&nbsp;s&#8217;arrangera avec l&#8217;\u00e2ge&nbsp;\u00bb. Parfois, oui. Mais parfois, elles dessinent, mises bout \u00e0 bout, le tableau d&#8217;une <strong>dyspraxie en maternelle<\/strong> \u2014 un trouble du d\u00e9veloppement de la coordination qui m\u00e9rite d&#8217;\u00eatre rep\u00e9r\u00e9 t\u00f4t, non pour coller une \u00e9tiquette sur un tout-petit, mais pour l&#8217;aider avant que les difficult\u00e9s ne se transforment en d\u00e9couragement.<\/pee>\n<ul class=\"dyn-pagehead__meta\">\n<li>\u23f1\ufe0f 25 min de lecture<\/li>\n<li>\ud83d\udc65 Pour les familles et les aidants<\/li>\n<li>\ud83d\udd04 Mis \u00e0 jour en septembre 2026<\/li>\n<\/ul>\n<\/header>\n<aside class=\"dyn-hero\" aria-label=\"Formation pr\u00e9sent\u00e9e dans cet article\">\n<div class=\"dyn-hero__grid\">\n<div class=\"dyn-hero__media\"><a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/een-kind-met-dys-problemen-begeleiden-sleutels-en-oplossingen-voor-de-dagelijkse-praktijk-nl\/\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Een-kind-met-DYS-problemen-begeleiden-sleutels-en-oplossingen-voor-de-dagelijkse-praktijk.png\" alt=\"Formation DYNSEO \u00ab Dyspraxie en maternelle : signaux d'alerte et premiers accompagnements \u00bb\" width=\"1920\" height=\"1080\" loading=\"lazy\"><\/a><\/div>\n<div class=\"dyn-hero__body\">\n      <span class=\"dyn-hero__eyebrow\">La formation li\u00e9e \u00e0 cet article<\/span>\n      <pee class=\"dyn-hero__title\"><a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/een-kind-met-dys-problemen-begeleiden-sleutels-en-oplossingen-voor-de-dagelijkse-praktijk-nl\/\">Dyspraxie en maternelle : signaux d&#8217;alerte et premiers accompagnements<\/a><\/pee>\n      <pee class=\"dyn-hero__pitch\">Tout ce que cet article explique, mis en pratique.<\/pee>\n<ul class=\"dyn-badges\">\n<li>\ud83c\udfa5 5 modules \u00b7 10 le\u00e7ons<\/li>\n<li>\ud83d\udcbb 100 % en ligne<\/li>\n<li>\u23f1\ufe0f \u00c0 votre rythme<\/li>\n<li>\ud83c\udfc5 Organisme Qualiopi<\/li>\n<li>\ud83c\udf0d 9 langues<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"dyn-hero__actions\">\n        <a class=\"dyn-btn\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/een-kind-met-dys-problemen-begeleiden-sleutels-en-oplossingen-voor-de-dagelijkse-praktijk-nl\/\">Voir la formation<\/a><\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/aside>\n<pee>Cet article s&#8217;adresse aux parents comme aux professionnels de la petite enfance. Il ne cherche ni \u00e0 inqui\u00e9ter ni \u00e0 faire poser un diagnostic \u00e0 la maison&nbsp;: en maternelle, on ne diagnostique pas, on <em>observe<\/em> et on <em>signale<\/em>. Vous y trouverez ce qu&#8217;est r\u00e9ellement la dyspraxie, les signaux qui doivent attirer l&#8217;attention selon les domaines, la d\u00e9marche \u00e0 suivre quand un doute s&#8217;installe, vers qui se tourner, et les premiers accompagnements concrets \u00e0 mettre en place \u00e0 la maison et \u00e0 l&#8217;\u00e9cole. \u00c0 chaque \u00e9tape, le fil conducteur reste le m\u00eame&nbsp;: prot\u00e9ger l&#8217;enfant, sa confiance et son plaisir d&#8217;apprendre.<\/pee>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 R\u00c9PONSE COURTE (GEO) \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<section class=\"dyn-tldr\">\n<h2>L&#8217;essentiel en 30 secondes<\/h2>\n<pee>La <strong>dyspraxie<\/strong>, aujourd&#8217;hui appel\u00e9e <strong>trouble d\u00e9veloppemental de la coordination (TDC)<\/strong>, est un trouble durable de la planification et de l&#8217;automatisation des gestes. L&#8217;enfant sait ce qu&#8217;il veut faire, comprend la consigne, mais son corps ne suit pas de fa\u00e7on fluide et r\u00e9guli\u00e8re.<\/pee>\n<ul>\n<li><strong>Ce n&#8217;est pas<\/strong> \u2014 un manque d&#8217;intelligence, un d\u00e9faut d&#8217;\u00e9ducation, de la paresse ou un simple manque d&#8217;entra\u00eenement. Le geste ne s&#8217;automatise pas malgr\u00e9 la r\u00e9p\u00e9tition.<\/li>\n<li><strong>En maternelle<\/strong> \u2014 on ne pose pas de diagnostic, on rep\u00e8re des <strong>signaux d&#8217;alerte<\/strong>&nbsp;: habillage laborieux, dessin tr\u00e8s en retrait, maladresse constante, jeux de construction \u00e9vit\u00e9s, d\u00e9coupage impossible.<\/li>\n<li><strong>Le rep\u00e8re cl\u00e9<\/strong> \u2014 la persistance et l&#8217;accumulation. Un signal isol\u00e9 et passager ne veut rien dire&nbsp;; c&#8217;est le d\u00e9calage durable avec les autres enfants du m\u00eame \u00e2ge qui compte.<\/li>\n<li><strong>Que faire<\/strong> \u2014 observer sans dramatiser, noter ce qu&#8217;on voit, en parler au m\u00e9decin de l&#8217;enfant, qui pourra orienter vers un bilan (psychomotricien, ergoth\u00e9rapeute, neurop\u00e9diatre).<\/li>\n<li><strong>L&#8217;enjeu r\u00e9el<\/strong> \u2014 rep\u00e9rer t\u00f4t prot\u00e8ge l&#8217;estime de soi. Un enfant aid\u00e9 \u00e0 temps continue d&#8217;apprendre avec plaisir&nbsp;; un enfant sans cesse en \u00e9chec finit par se croire \u00ab&nbsp;nul&nbsp;\u00bb.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<nav class=\"dyn-toc\" aria-label=\"Sommaire\">\n  <pee>Au sommaire<\/pee>\n<ol>\n<li><a href=\"#dyn-quoi\">La dyspraxie, qu&#8217;est-ce que c&#8217;est exactement&nbsp;?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-pourquoi\">Pourquoi rep\u00e9rer la dyspraxie en maternelle change tout<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-signaux\">Les signaux d&#8217;alerte, domaine par domaine<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-quotidien\">Ce que parents et enseignants observent au quotidien<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-confusions\">Ce que la dyspraxie n&#8217;est pas&nbsp;: \u00e9viter les confusions<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-demarche\">Que faire quand un doute s&#8217;installe&nbsp;: la d\u00e9marche<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-professionnels\">Vers qui se tourner&nbsp;: les professionnels du rep\u00e9rage<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-accompagnements\">Premiers accompagnements \u00e0 la maison<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-ecole\">Am\u00e9nager la classe et la vie de maternelle<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-estime\">Prot\u00e9ger l&#8217;estime de soi et le v\u00e9cu de l&#8217;enfant<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-faq\">Questions fr\u00e9quentes<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/nav>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 1 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-quoi\">La dyspraxie, qu&#8217;est-ce que c&#8217;est exactement&nbsp;?<\/h2>\n<pee>Faire un geste pr\u00e9cis \u2014 attraper un objet, tracer une ligne, boutonner une chemise \u2014 semble simple parce que, chez la plupart d&#8217;entre nous, c&#8217;est devenu automatique. En r\u00e9alit\u00e9, chaque geste volontaire suppose une cha\u00eene complexe&nbsp;: concevoir l&#8217;action, en planifier les \u00e9tapes, coordonner les bons muscles au bon moment, puis ajuster en temps r\u00e9el gr\u00e2ce aux informations que renvoient les yeux et le corps. Chez l&#8217;enfant dyspraxique, c&#8217;est cette cha\u00eene de <strong>planification et d&#8217;automatisation du mouvement<\/strong> qui fonctionne mal. L&#8217;intention est l\u00e0, la compr\u00e9hension est l\u00e0, mais l&#8217;ex\u00e9cution reste co\u00fbteuse, lente et irr\u00e9guli\u00e8re.<\/pee>\n<pee>Le terme m\u00e9dical de r\u00e9f\u00e9rence est aujourd&#8217;hui <strong>trouble d\u00e9veloppemental de la coordination (TDC)<\/strong>, ou <em>Developmental Coordination Disorder<\/em> en anglais. Le mot \u00ab&nbsp;dyspraxie&nbsp;\u00bb, plus ancien et tr\u00e8s r\u00e9pandu dans le langage courant et scolaire, d\u00e9signe globalement la m\u00eame r\u00e9alit\u00e9. On parle de trouble \u00ab&nbsp;d\u00e9veloppemental&nbsp;\u00bb parce qu&#8217;il est pr\u00e9sent depuis le d\u00e9but du d\u00e9veloppement de l&#8217;enfant, et non acquis \u00e0 la suite d&#8217;un accident ou d&#8217;une maladie&nbsp;; et de trouble \u00ab&nbsp;neurod\u00e9veloppemental&nbsp;\u00bb parce qu&#8217;il concerne la mani\u00e8re dont le cerveau organise le mouvement.<\/pee>\n<h3>Un trouble durable, pas un simple retard<\/h3>\n<pee>La distinction est essentielle. Beaucoup de jeunes enfants sont maladroits pendant une p\u00e9riode&nbsp;: ils apprennent, t\u00e2tonnent, puis progressent. Dans la dyspraxie, la difficult\u00e9 <strong>persiste<\/strong> malgr\u00e9 l&#8217;entra\u00eenement, l&#8217;envie et les occasions de s&#8217;exercer. Le geste ne devient pas automatique&nbsp;: l&#8217;enfant doit continuer \u00e0 y penser consciemment, ce qui l&#8217;\u00e9puise et mobilise une attention qu&#8217;il ne peut plus consacrer \u00e0 autre chose. C&#8217;est le fameux ph\u00e9nom\u00e8ne de la \u00ab&nbsp;double t\u00e2che&nbsp;\u00bb&nbsp;: quand \u00e9crire une lettre demande toute la concentration, il n&#8217;en reste plus pour \u00e9couter la consigne suivante.<\/pee>\n<h3>Une intelligence pr\u00e9serv\u00e9e<\/h3>\n<pee>Point capital, trop souvent ignor\u00e9&nbsp;: la dyspraxie <strong>n&#8217;est pas une d\u00e9ficience intellectuelle<\/strong>. Les enfants concern\u00e9s ont, dans leur grande majorit\u00e9, des capacit\u00e9s de raisonnement, de compr\u00e9hension et de langage tout \u00e0 fait dans la norme, parfois m\u00eame tr\u00e8s au-dessus. C&#8217;est pr\u00e9cis\u00e9ment ce d\u00e9calage qui d\u00e9route l&#8217;entourage&nbsp;: \u00ab&nbsp;il comprend tout, mais il n&#8217;y arrive pas&nbsp;\u00bb. Ce contraste entre un raisonnement vif et un geste d\u00e9faillant est l&#8217;une des signatures du trouble.<\/pee>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Combien d&#8217;enfants sont concern\u00e9s&nbsp;?<\/strong>\n  <pee>Selon le DSM-5, le manuel diagnostique de r\u00e9f\u00e9rence publi\u00e9 par l&#8217;Association am\u00e9ricaine de psychiatrie, le trouble d\u00e9veloppemental de la coordination concernerait environ <strong>5 \u00e0 6&nbsp;% des enfants \u00e2g\u00e9s de 5 \u00e0 11 ans<\/strong>. Autrement dit, dans une classe, il n&#8217;est statistiquement pas rare qu&#8217;un ou deux enfants soient concern\u00e9s \u00e0 des degr\u00e9s divers. Ces chiffres restent des ordres de grandeur&nbsp;: seul un bilan pluridisciplinaire permet de confirmer un trouble chez un enfant donn\u00e9.<\/pee>\n<\/div>\n<h3>Plusieurs visages possibles<\/h3>\n<pee>La dyspraxie n&#8217;a pas un seul visage. Selon les enfants, elle touche plut\u00f4t la coordination globale (courir, sauter, attraper un ballon), la motricit\u00e9 fine (dessiner, d\u00e9couper, manipuler de petits objets), l&#8217;organisation des gestes dans l&#8217;espace, ou encore la coordination des mouvements des yeux. Certains enfants cumulent plusieurs de ces difficult\u00e9s, d&#8217;autres n&#8217;en pr\u00e9sentent qu&#8217;une forme marqu\u00e9e. C&#8217;est pourquoi il n&#8217;existe pas de \u00ab&nbsp;portrait type&nbsp;\u00bb unique, mais un faisceau de signes \u00e0 observer.<\/pee>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Dimension du geste<\/th>\n<th>Ce qui peut \u00eatre touch\u00e9<\/th>\n<th>Exemple en maternelle<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Motricit\u00e9 globale<\/strong><\/td>\n<td>Coordination du corps entier, \u00e9quilibre<\/td>\n<td>Sauter \u00e0 pieds joints, monter l&#8217;escalier en alternant les pieds, attraper un ballon<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Motricit\u00e9 fine<\/strong><\/td>\n<td>Pr\u00e9cision des mains et des doigts<\/td>\n<td>Tenir un crayon, enfiler des perles, d\u00e9couper, coller<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Organisation spatiale<\/strong><\/td>\n<td>Se rep\u00e9rer et organiser les gestes dans l&#8217;espace<\/td>\n<td>Ranger un puzzle, reproduire un mod\u00e8le de construction, s&#8217;orienter sur une feuille<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Coordination visuo-motrice<\/strong><\/td>\n<td>Guider le geste par le regard<\/td>\n<td>Suivre une ligne, colorier sans d\u00e9passer, viser une cible<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 2 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-pourquoi\">Pourquoi rep\u00e9rer la dyspraxie en maternelle change tout<\/h2>\n<pee>On entend parfois qu&#8217;il serait \u00ab&nbsp;trop t\u00f4t&nbsp;\u00bb pour s&#8217;inqui\u00e9ter en maternelle, qu&#8217;il faut \u00ab&nbsp;laisser le temps&nbsp;\u00bb. Cette prudence a du bon&nbsp;: on ne diagnostique effectivement pas une dyspraxie \u00e0 trois ans, car la variabilit\u00e9 normale du d\u00e9veloppement est immense \u00e0 cet \u00e2ge. Mais laisser le temps ne veut pas dire ne rien regarder. Le rep\u00e9rage pr\u00e9coce de la <strong>dyspraxie en maternelle<\/strong> ne consiste pas \u00e0 poser une \u00e9tiquette&nbsp;: il consiste \u00e0 ouvrir l&#8217;\u0153il, \u00e0 documenter ce qu&#8217;on observe, et \u00e0 ne pas laisser un enfant s&#8217;installer durablement dans l&#8217;\u00e9chec sans que personne n&#8217;ait cherch\u00e9 \u00e0 comprendre pourquoi.<\/pee>\n<h3>La maternelle, un r\u00e9v\u00e9lateur privil\u00e9gi\u00e9<\/h3>\n<pee>La maternelle est l&#8217;un des premiers lieux o\u00f9 les gestes fins et la coordination sont sollicit\u00e9s quotidiennement et compar\u00e9s \u2014 sans m\u00e9chancet\u00e9 \u2014 entre pairs. C&#8217;est l\u00e0 qu&#8217;apparaissent les premiers d\u00e9calages visibles&nbsp;: pendant que la plupart des enfants apprennent \u00e0 d\u00e9couper, \u00e0 s&#8217;habiller ou \u00e0 tracer des formes, celui qui pr\u00e9sente un trouble bute sur des t\u00e2ches que les autres finissent par automatiser. L&#8217;enseignant de maternelle occupe donc une position d&#8217;observation unique&nbsp;: il voit l&#8217;enfant en situation, au milieu d&#8217;un groupe d&#8217;\u00e2ge, sur une grande vari\u00e9t\u00e9 d&#8217;activit\u00e9s.<\/pee>\n<h3>Le co\u00fbt du rep\u00e9rage tardif<\/h3>\n<pee>Quand rien n&#8217;est rep\u00e9r\u00e9, l&#8217;enfant ne comprend pas pourquoi il n&#8217;y arrive pas alors qu&#8217;il fait des efforts. Il s&#8217;entend dire, avec les meilleures intentions, \u00ab&nbsp;concentre-toi&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;applique-toi&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;tu peux le faire si tu veux&nbsp;\u00bb. Peu \u00e0 peu, il en tire une conclusion redoutable&nbsp;: s&#8217;il \u00e9choue malgr\u00e9 tous ses efforts, c&#8217;est qu&#8217;il est \u00ab&nbsp;nul&nbsp;\u00bb. C&#8217;est ainsi que se construisent, tr\u00e8s t\u00f4t, une perte de confiance, un \u00e9vitement des activit\u00e9s difficiles, parfois de l&#8217;opposition ou du repli. Ces difficult\u00e9s secondaires, purement psychologiques, s&#8217;ajoutent au trouble initial et sont souvent plus lourdes \u00e0 porter que lui.<\/pee>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Rep\u00e9rer n&#8217;est pas diagnostiquer<\/strong>\n  <pee>Rep\u00e9rer, c&#8217;est remarquer un faisceau de signaux persistants et le transmettre aux bonnes personnes. Diagnostiquer, c&#8217;est \u00e9tablir un trouble \u00e0 l&#8217;issue de bilans r\u00e9alis\u00e9s par des professionnels form\u00e9s. Les deux ne se font pas au m\u00eame moment ni par les m\u00eames personnes. Un parent ou un enseignant qui rep\u00e8re fait son travail&nbsp;; il n&#8217;a ni \u00e0 confirmer, ni \u00e0 nommer un trouble.<\/pee>\n<\/div>\n<h3>Un cercle vertueux quand on agit t\u00f4t<\/h3>\n<pee>\u00c0 l&#8217;inverse, un rep\u00e9rage pr\u00e9coce enclenche un cercle vertueux. On adapte les attentes, on valorise les progr\u00e8s r\u00e9els, on met en place des contournements simples, on oriente vers un bilan si n\u00e9cessaire. L&#8217;enfant continue de progresser dans ses domaines de force, garde le plaisir d&#8217;aller \u00e0 l&#8217;\u00e9cole et aborde le CP avec des strat\u00e9gies plut\u00f4t qu&#8217;avec une image de lui-m\u00eame d\u00e9j\u00e0 ab\u00eem\u00e9e. Rep\u00e9rer t\u00f4t, ce n&#8217;est pas anticiper un probl\u00e8me&nbsp;: c&#8217;est offrir \u00e0 l&#8217;enfant les moyens de rester acteur de ses apprentissages.<\/pee>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 3 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-signaux\">Les signaux d&#8217;alerte, domaine par domaine<\/h2>\n<pee>Aucun signe pris isol\u00e9ment ne suffit \u00e0 \u00e9voquer une dyspraxie. Tous les jeunes enfants renversent leur verre, d\u00e9passent en coloriant ou peinent \u00e0 faire leurs lacets. Ce qui doit attirer l&#8217;attention, c&#8217;est l&#8217;<strong>accumulation<\/strong> de signaux, leur <strong>persistance<\/strong> dans le temps malgr\u00e9 les occasions de s&#8217;exercer, et l&#8217;<strong>\u00e9cart durable<\/strong> avec les enfants du m\u00eame \u00e2ge. Voici les principaux domaines \u00e0 observer, sans jamais transformer l&#8217;observation en surveillance anxieuse.<\/pee>\n<div class=\"dyn-cards\">\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\u270f\ufe0f<\/span><\/p>\n<h3>Le graphisme et le dessin<\/h3>\n<pee>Tenue du crayon inhabituelle et crisp\u00e9e, trac\u00e9s tr\u00e8s irr\u00e9guliers, dessin du bonhomme tr\u00e8s en retrait par rapport \u00e0 l&#8217;\u00e2ge, difficult\u00e9 \u00e0 reproduire des formes simples, refus fr\u00e9quent de dessiner.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\u2702\ufe0f<\/span><\/p>\n<h3>Le d\u00e9coupage et le collage<\/h3>\n<pee>Ciseaux difficiles \u00e0 manier, ligne impossible \u00e0 suivre, colle mise partout ou en quantit\u00e9 inadapt\u00e9e, gestes qui restent laborieux longtemps apr\u00e8s leur introduction en classe.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udc55<\/span><\/p>\n<h3>L&#8217;habillage et l&#8217;autonomie<\/h3>\n<pee>Manteau enfil\u00e9 \u00e0 l&#8217;envers, boutons et fermetures qui r\u00e9sistent, chaussures r\u00e9guli\u00e8rement invers\u00e9es, temps d&#8217;habillage tr\u00e8s long, besoin d&#8217;aide bien au-del\u00e0 de l&#8217;\u00e2ge habituel.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83e\uddf1<\/span><\/p>\n<h3>Les jeux de construction<\/h3>\n<pee>Difficult\u00e9 \u00e0 empiler, \u00e0 embo\u00eeter, \u00e0 reproduire un mod\u00e8le, puzzles \u00e9vit\u00e9s, jeux de manipulation d\u00e9laiss\u00e9s au profit d&#8217;activit\u00e9s o\u00f9 le corps est moins en jeu.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83e\udd38<\/span><\/p>\n<h3>La motricit\u00e9 globale<\/h3>\n<pee>Chutes fr\u00e9quentes, maladresse dans les parcours de motricit\u00e9, difficult\u00e9 \u00e0 sauter, \u00e0 attraper ou lancer un ballon, \u00e0 monter et descendre l&#8217;escalier sans se tenir.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83c\udf7d\ufe0f<\/span><\/p>\n<h3>Le repas et le quotidien<\/h3>\n<pee>Couverts difficiles \u00e0 utiliser, verre souvent renvers\u00e9, nourriture r\u00e9pandue, gestes de la vie courante qui restent co\u00fbteux l\u00e0 o\u00f9 les autres enfants gagnent en aisance.<\/pee>\n  <\/div>\n<\/div>\n<h3>Les signaux plus discrets<\/h3>\n<pee>Certains signes n&#8217;apparaissent pas dans le geste lui-m\u00eame, mais dans la mani\u00e8re dont l&#8217;enfant se comporte face aux activit\u00e9s motrices. Ils sont pr\u00e9cieux car ce sont souvent des strat\u00e9gies d&#8217;\u00e9vitement mises en place pour ne pas se retrouver en difficult\u00e9.<\/pee>\n<ul>\n<li><strong>L&#8217;\u00e9vitement<\/strong>&nbsp;: l&#8217;enfant refuse syst\u00e9matiquement certaines activit\u00e9s (dessin, puzzle, jeux de cour), non par manque d&#8217;int\u00e9r\u00eat, mais parce qu&#8217;elles le mettent en \u00e9chec.<\/li>\n<li><strong>La fatigue rapide<\/strong>&nbsp;: comme chaque geste demande un effort conscient, l&#8217;enfant se fatigue plus vite que les autres sur des t\u00e2ches manuelles.<\/li>\n<li><strong>La lenteur<\/strong>&nbsp;: il lui faut beaucoup plus de temps pour terminer une activit\u00e9, parfois au point de ne jamais finir en m\u00eame temps que le groupe.<\/li>\n<li><strong>La variabilit\u00e9<\/strong>&nbsp;: un geste r\u00e9ussi un jour est rat\u00e9 le lendemain. Cette irr\u00e9gularit\u00e9 d\u00e9route et fait parfois croire \u00e0 de la mauvaise volont\u00e9.<\/li>\n<li><strong>Le d\u00e9calage entre l&#8217;oral et le faire<\/strong>&nbsp;: l&#8217;enfant raconte, explique, argumente tr\u00e8s bien, mais \u00ab&nbsp;cale&nbsp;\u00bb d\u00e8s qu&#8217;il faut passer au geste.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"dyn-alerte\">\n  <strong>\u26a0\ufe0f Quand consulter sans attendre<\/strong>\n  <pee>Certains signes justifient d&#8217;en parler rapidement au m\u00e9decin de l&#8217;enfant, sans attendre la fin de l&#8217;ann\u00e9e scolaire&nbsp;: une r\u00e9gression (l&#8217;enfant perd des acquis qu&#8217;il ma\u00eetrisait), un enfant qui se d\u00e9valorise ouvertement (\u00ab&nbsp;je suis nul&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;je suis b\u00eate&nbsp;\u00bb), des signes de souffrance (pleurs r\u00e9p\u00e9t\u00e9s le matin, maux de ventre avant l&#8217;\u00e9cole, repli), ou l&#8217;association de difficult\u00e9s motrices avec des difficult\u00e9s de langage, d&#8217;attention ou de relation. Devant tout signe de souffrance de l&#8217;enfant, le m\u00e9decin traitant ou un psychologue reste l&#8217;interlocuteur \u00e0 solliciter en priorit\u00e9.<\/pee>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 4 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-quotidien\">Ce que parents et enseignants observent au quotidien<\/h2>\n<pee>De signalen krijgen hun volledige betekenis wanneer ze worden gekoppeld aan de zinnen die ouders en leraren spontaan uitspreken. Deze &#8220;veld&#8221;observaties, vaak geformuleerd met een vleugje ergernis of bezorgdheid, zijn waardevol: ze beschrijven de geleefde werkelijkheid beter dan welk schema dan ook. De onderstaande tabel koppelt enkele van deze zinnen aan wat ze kunnen vertalen \u2014 zonder ooit een diagnose te stellen.<\/pee>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Wat men observeert of hoort<\/th>\n<th>Wat het kan vertalen<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>\u00ab&nbsp;Hij begrijpt alles, maar zodra hij iets moet doen, loopt het vast&nbsp;\u00bb<\/td>\n<td>Het typische contrast tussen een behouden redenering en een niet-geautomatiseerde handeling<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u00ab&nbsp;Ze doet er ontzettend lang over om zich aan te kleden, we zijn elke ochtend te laat&nbsp;\u00bb<\/td>\n<td>Een hoge motorische kost voor dagelijkse handelingen die automatisch zouden moeten worden<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u00ab&nbsp;Zijn tekening lijkt nergens op terwijl hij ongelooflijke verhalen vertelt&nbsp;\u00bb<\/td>\n<td>Een specifieke moeilijkheid met grafische vaardigheden, los van taal<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u00ab&nbsp;Hij wil nooit puzzelen of knippen&nbsp;\u00bb<\/td>\n<td>Het vermijden van activiteiten die hem laten falen, meer dan een gebrek aan interesse<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u00ab&nbsp;Ze slaagt de ene dag, faalt de volgende, we begrijpen het niet&nbsp;\u00bb<\/td>\n<td>De variabiliteit van de prestatie, kenmerkend voor de stoornis<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u00ab&nbsp;Hij stoot overal tegenaan, hij valt de hele tijd&nbsp;\u00bb<\/td>\n<td>Een moeilijkheid met globale co\u00f6rdinatie en lichaamsperceptie in de ruimte<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u00ab&nbsp;&#8217;s Avonds is ze uitgeput en huilt om niets&nbsp;\u00bb<\/td>\n<td>De vermoeidheid die gepaard gaat met de constante inspanning van controle over de handeling<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3>Het principe om in gedachten te houden<\/h3>\n<pee>Een kind dat &#8220;geen moeite doet&#8221; in schijn is vaak een kind dat enorm veel moeite doet, maar waarvan de inspanningen niet zichtbaar zijn in het resultaat. Deze omkering van perspectief verandert alles: waar men geneigd was om te berispen of te pushen, begrijpt men dat het nodig is om te verlichten, te omzeilen, op een andere manier te waarderen. Wat op slechte wil lijkt, is bij dyspraxie bijna altijd het symptoom van een handeling die veel kost.<\/pee>\n<h3>Het belang van het kruisen van perspectieven<\/h3>\n<pee>Geen enkele waarnemer bezit alleen de waarheid. Ouders zien het kind in de intimiteit van het dagelijks leven, in de handelingen van autonomie en de vermoeidheid van de avond; de leraar ziet hem in een groep, vergeleken met zijn leeftijdsgroep, over een breed scala aan activiteiten; grootouders of de kinderoppas bieden weer een ander perspectief. Het kruisen van deze perspectieven, zonder ze tegen elkaar uit te spelen, maakt het mogelijk om een voorbijgaande moeilijkheid te onderscheiden van een discrepantie die alle contexten doorkruist. Het is deze kruising, meer dan een ge\u00efsoleerde observatie, die gewicht geeft aan de herkenning.<\/pee>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Houd een klein observatieboekje bij<\/strong>\n  <pee>Noteer, over een paar weken, wat je opmerkt \u2014 de datum, de situatie, wat het kind wel of niet heeft bereikt, zijn reactie \u2014 en verander vage indrukken in concrete elementen. Dit boekje, meegenomen naar de arts of professional, is veel beter dan een &#8220;ik denk dat hij een probleem heeft&#8221;. Het helpt ook om de vooruitgang te objectiveren, die vaak onopgemerkt blijft als men alleen kijkt naar wat niet goed gaat.<\/pee>\n<\/div>\n<div class=\"dyn-cta\">\n<h3>Begrijp de DYS-stoornissen, stap voor stap<\/h3>\n<pee>De online training van DYNSEO \u00ab&nbsp;Een kind met DYS-stoornissen begeleiden&nbsp;\u00bb behandelt dit alles in 10 korte lessen&nbsp;: signalen herkennen, de stoornis begrijpen, het dagelijks leven thuis en op school aanpassen. 100% online training, gratis en onbeperkte toegang, certificaat van voltooiing. Gecertificeerde Qualiopi-organisatie (N\u00b0&nbsp;11757351875).<\/pee>\n  <a class=\"dyn-btn\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/een-kind-met-dys-problemen-begeleiden-sleutels-en-oplossingen-voor-de-dagelijkse-praktijk-nl\/\">Ontdek de gratis training<\/a>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 5 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-confusions\">Wat dyspraxie niet is&nbsp;: verwarring vermijden<\/h2>\n<pee>Een belangrijk deel van het herkennen is om niet op het verkeerde spoor te zitten. De onhandigheid van een kind kan vele oorzaken hebben, en niet alle zijn te wijten aan dyspraxie. Het corrigeren van misvattingen voorkomt twee symmetrische valkuilen&nbsp;: een gewone moeilijkheid dramatiseren, of juist een signaal negeren door het ten onrechte in een geruststellend hokje te plaatsen.<\/pee>\n<h3>\u00ab&nbsp;Het is gewoon een onhandig kind, dat gaat wel over&nbsp;\u00bb<\/h3>\n<pee>Vaak waar \u2014 veel kinderen zijn onhandig en maken dan vooruitgang. Wat dyspraxie onderscheidt, is de <strong>persistentie<\/strong> ondanks training en de tijd die verstrijkt. Als de kloof maand na maand blijft bestaan of groter wordt, verliest de hypothese van een eenvoudige vertraging aan geloofwaardigheid en verdient het een professioneel oordeel.<\/pee>\n<h3>\u00ab&nbsp;Hij doet geen moeite, hij is lui&nbsp;\u00bb<\/h3>\n<pee>Dit is de meest onrechtvaardige en meest voorkomende interpretatie. Een dyspraxisch kind levert over het algemeen <strong>meer<\/strong> inspanningen dan anderen voor een minder resultaat. Moeilijkheid en luiheid verwarren leidt ertoe dat men hem steeds meer pusht, wat hem uitput en ontmoedigt, zonder ooit de kern van het probleem op te lossen.<\/pee>\n<h3>\u00ab&nbsp;Als hij niet goed schrijft, is hij niet klaar voor groep 3&nbsp;\u00bb<\/h3>\n<pee>Grafische vaardigheden zijn slechts \u00e9\u00e9n aspect van de ontwikkeling. Een kind kan een redeneervermogen, taal en nieuwsgierigheid hebben die helemaal rijp zijn voor groep 3, terwijl het een specifieke moeilijkheid heeft met de grafische handeling. Het antwoord is niet noodzakelijk om uit te stellen, maar om te evalueren en aan te passen \u2014 dat is precies de rol van professionals.<\/pee>\n<h3>\u00ab&nbsp;Dyspraxie, dyslexie, ADHD\u2026 het is een beetje hetzelfde&nbsp;\u00bb<\/h3>\n<pee>Nee. Het zijn verschillende stoornissen, hoewel ze allemaal behoren tot de familie van neuro-ontwikkelingsstoornissen en ze kunnen <strong>co\u00ebxisteren<\/strong> bij hetzelfde kind. Dyspraxie be\u00efnvloedt de co\u00f6rdinatie van de beweging&nbsp;; dyslexie, het leren lezen&nbsp;; ADHD, de aandacht en controle. Deze frequente associatie verklaart waarom de beoordeling globaal moet zijn en niet gericht op slechts \u00e9\u00e9n aspect.<\/pee>\n<h3>\u00ab&nbsp;Als hij een bril draagt, is het geen dyspraxie&nbsp;\u00bb<\/h3>\n<pee>Een visuele stoornis kan inderdaad bepaalde onhandigheden verklaren, en daarom maakt een oog- en gehooronderzoek deel uit van de eerste stappen. Maar het een sluit het ander niet uit&nbsp;: eerst worden de sensorische oorzaken gecontroleerd, en als de moeilijkheden aanhouden nadat deze zijn uitgesloten of gecorrigeerd, zoekt men verder.<\/pee>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Stoornis<\/th>\n<th>Wat het voornamelijk be\u00efnvloedt<\/th>\n<th>Kan co\u00ebxisteren met dyspraxie&nbsp;?<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Dyspraxie \/ TDC<\/td>\n<td>Co\u00f6rdinatie en planning van bewegingen<\/td>\n<td>\u2014<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Dyslexie<\/td>\n<td>Leren lezen en schrijven<\/td>\n<td><span class=\"dyn-oui\">Ja<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>ADHD<\/td>\n<td>Aandacht, onrust, impulscontrole<\/td>\n<td><span class=\"dyn-oui\">Ja<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Stoornis van de gesproken taal<\/td>\n<td>Begrip en productie van gesproken taal<\/td>\n<td><span class=\"dyn-oui\">Ja<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Visuele of auditieve stoornis<\/td>\n<td>Sensorische waarneming<\/td>\n<td><span class=\"dyn-oui\">Eerst controleren<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 6 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-demarche\">Wat te doen als er twijfel ontstaat&nbsp;: de aanpak<\/h2>\n<pee>Een vermoeden is geen diagnose, en het wordt niet opgelost door paniek of ontkenning. Het wordt aangepakt door een rustige en ordelijke aanpak, waarin iedereen \u2014 ouder, leraar, arts, professional voor evaluatie \u2014 zijn rol speelt. Hier zijn de gebruikelijke stappen, van de eerste vraagstelling tot het opzetten van begeleiding.<\/pee>\n<ol class=\"dyn-steps\">\n<li><strong>Observeren en documenteren.<\/strong> Allereerst noteert men wat men ziet, gedurende meerdere weken en in verschillende contexten. Objectiveren vervangt het \u00ab&nbsp;ik heb de indruk dat&nbsp;\u00bb door gedateerde en gesitueerde feiten, die veel nuttiger zijn voor de professionals.<\/li>\n<li><strong>Uitwisselen tussen ouders en school.<\/strong> Ouders en leraar vergelijken hun observaties, zonder de verantwoordelijkheid af te schuiven. Het doel is niet om te weten \u00ab&nbsp;wie de schuld heeft&nbsp;\u00bb, maar om te controleren of de afwijking zowel thuis als in de klas voorkomt.<\/li>\n<li><strong>De arts van het kind raadplegen.<\/strong> De huisarts, de kinderarts of de arts van de moeder- en kindzorg is de eerste aanspreekpersoon. Hij maakt de balans op, controleert het zicht en het gehoor, sluit andere oorzaken uit en verwijst indien nodig door.<\/li>\n<li><strong>Uitvoeren van de evaluaties.<\/strong> Afhankelijk van de moeilijkheden kan de arts doorverwijzen naar een psychomotorisch therapeut, een ergotherapeut, een logopedist, een orthoptist of een kinderneuroloog. Deze evaluaties verduidelijken de aard en de ernst van de moeilijkheden.<\/li>\n<li><strong>Indien nodig, een diagnose stellen.<\/strong> De diagnose van een ontwikkelingsstoornis van de co\u00f6rdinatie wordt gesteld door opgeleide professionals, door de evaluaties te combineren. Het wordt over het algemeen pas betrouwbaar gesteld vanaf ongeveer vijf jaar, wanneer de ontwikkeling voldoende gestabiliseerd is.<\/li>\n<li><strong>De begeleiding opzetten.<\/strong> Gerichte revalidatie, aanpassingen op school, aanpassingen thuis&nbsp;: de begeleiding wordt op maat gemaakt, regelmatig herzien en evolueert met het kind.<\/li>\n<\/ol>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 De centrale rol van de arts<\/strong>\n  <pee>Men wendt zich niet direct tot alle specialisten tegelijk. De arts van het kind co\u00f6rdineert&nbsp;: hij verwijst naar de juiste evaluaties, in de juiste volgorde, op basis van wat is waargenomen. Deze co\u00f6rdinatie voorkomt onnodige onderzoeken, verloren tijd en vermenigvuldigde zorgen. Bij twijfel begint het proces altijd bij hem.<\/pee>\n<\/div>\n<h3>Hoe lang duurt het&nbsp;?<\/h3>\n<pee>Het moet eerlijk gezegd worden&nbsp;: de wachttijden voor het verkrijgen van bepaalde evaluaties kunnen lang zijn, afhankelijk van de regio en de beschikbaarheid van de professionals. Dit is geen reden om met de armen over elkaar te wachten. Zodra er twijfel bestaat, kan men al de eisen verlichten, successen waarderen, eenvoudige oplossingen thuis en in de klas implementeren. De eerste begeleidingen zijn niet afhankelijk van een diagnose&nbsp;: ze zijn gebaseerd op gezond verstand en op de observatie van wat het kind helpt.<\/pee>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 7 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-professionnels\">Naar wie te wenden&nbsp;: de professionals voor opsporing<\/h2>\n<pee>Bij dyspraxie werkt geen enkele professional alleen&nbsp;: het is een team dat zich rond het kind vormt, elk met een specifiek gebied. Het kennen van de rol van ieder helpt de families om de voorgestelde richtingen te begrijpen en zich niet verloren te voelen in een soms verwarrend traject.<\/pee>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Professional<\/th>\n<th>Zijn rol<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Huisarts \/ kinderarts \/ consultatiebureau<\/strong><\/td>\n<td>Eerste aanspreekpunt. Maakt de balans op, sluit andere oorzaken uit, co\u00f6rdineert en verwijst naar de evaluaties.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Psychomotorisch therapeut<\/strong><\/td>\n<td>Evalueert en werkt aan de globale co\u00f6rdinatie, het evenwicht, het lichaamsbeeld, de organisatie van de beweging in de ruimte.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Ergotherapeut<\/strong><\/td>\n<td>Richt zich op dagelijkse en schoolse handelingen: schrijven, autonomie, aanpassingen en hulpmiddelen.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Logopedist<\/strong><\/td>\n<td>Komt tussenbeide als de mondelinge of schriftelijke taal ook betrokken is, of voor bepaalde specifieke dyspraxie\u00ebn.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Orthoptist<\/strong><\/td>\n<td>Evalueert en heropvoedt de co\u00f6rdinatie van oogbewegingen, vaak betrokken bij visueel-ruimtelijke dyspraxie.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Neuropediater<\/strong><\/td>\n<td>Specialist in de ontwikkeling van het kind; draagt bij aan de diagnose in complexe situaties.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Psycholoog \/ neuropsycholoog<\/strong><\/td>\n<td>Evalueert het cognitief functioneren, ondersteunt het kind en de familie, begeleidt de emotionele beleving.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3>En het onderwijsteam in dit alles?<\/h3>\n<pee>Op school zijn er andere hulpbronnen. De leraar van de klas in de eerste plaats, maar ook de arts of verpleegkundige van het ministerie van Onderwijs, de psycholoog van het ministerie van Onderwijs en, in tweede instantie, de hulp- en begeleidingsmaatregelen die zijn voorzien voor leerlingen met bijzondere behoeften. Deze contactpersonen stellen geen diagnose, maar ze helpen bij het opsporen, vergemakkelijken de aanpassingen en leggen de link met de gezondheidsprofessionals die het kind volgen.<\/pee>\n<h3>Een gedeelde houding: observeren, melden, ori\u00ebnteren<\/h3>\n<pee>Ongeacht zijn rol, blijft iedereen binnen zijn competentie. De ouder en de leraar <strong>observeren en melden<\/strong>; de arts <strong>ori\u00ebnteert en co\u00f6rdineert<\/strong>; de evaluatieprofessionals <strong>evalueren en heropvoeden<\/strong>; het hele team <strong>begeleidt<\/strong>. Niemand hoeft alleen de verantwoordelijkheid te dragen om te begrijpen, noch zich op het terrein van een ander te begeven. Het is deze duidelijke verdeling die het traject draaglijk en effectief maakt.<\/pee>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 8 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-accompagnements\">Eerste begeleiding thuis<\/h2>\n<pee>In afwachting van of als aanvulling op de evaluaties, is thuis het eerste terrein van begeleiding. Het is niet de bedoeling om zelf te heropvoeden \u2014 dat is niet de rol van de ouders \u2014 maar om een omgeving te cre\u00ebren die de obstakels vermindert, het kind waardeert en de relatie behoudt. Hier zijn concrete principes, toepasbaar zonder speciaal materiaal.<\/pee>\n<h3>Verlichten zonder het over te nemen<\/h3>\n<pee>De verleiding is groot om alles voor het kind te doen om sneller te gaan. Dat is begrijpelijk, maar contraproductief: het kind moet blijven proberen om vooruitgang te boeken. De juiste houding, hoewel ongemakkelijker, is om <strong>de moeilijkheid te verlichten terwijl het kind de acteur blijft<\/strong>. We vereenvoudigen de taak, geven het juiste niveau van hulp, accepteren dat het langzamer gaat, maar ontnemen het kind niet zijn eigen handeling.<\/pee>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Een taak in stappen opdelen<\/strong>\n  <pee>Een complexe handeling zoals aankleden wordt toegankelijker wanneer we deze opdelen in kleine stappen die \u00e9\u00e9n voor \u00e9\u00e9n worden uitgesproken: &#8220;eerst de linker mouw&#8221;, dan &#8220;nu de rechter mouw&#8221;, dan &#8220;we trekken de rits omhoog&#8221;. E\u00e9n instructie tegelijk, in volgorde, zonder te haasten. Dit voorkomt overbelasting en geeft het kind opeenvolgende successen om op voort te bouwen.<\/pee>\n<\/div>\n<h3>Woorden die helpen, woorden die kwetsen<\/h3>\n<pee>De manier waarop je het kind aanspreekt, is net zo belangrijk als de materi\u00eble hulp. Enkele eenvoudige richtlijnen&nbsp;:<\/pee>\n<ul>\n<li><strong>Te zeggen<\/strong>&nbsp;: \u00ab&nbsp;Je hebt het goed geprobeerd, laten we het samen opnieuw proberen.&nbsp;\u00bb We waarderen de inspanning en het proces, niet alleen het resultaat.<\/li>\n<li><strong>Te zeggen<\/strong>&nbsp;: \u00ab&nbsp;We gaan het anders doen, op een gemakkelijkere manier.&nbsp;\u00bb We stellen een omweg voor zonder het falen te dramatiseren.<\/li>\n<li><strong>Te zeggen<\/strong>&nbsp;: \u00ab&nbsp;Kijk eens wat je allemaal kunt.&nbsp;\u00bb We herinneren aan de gebieden van succes.<\/li>\n<li><strong>\u274c Te vermijden<\/strong>&nbsp;: \u00ab&nbsp;Concentreer je, je kunt het doen als je wilt&nbsp;\u00bb \u2014 impliceert dat het falen komt door een gebrek aan wilskracht.<\/li>\n<li><strong>\u274c Te vermijden<\/strong>&nbsp;: \u00ab&nbsp;Je broer kon het op jouw leeftijd&nbsp;\u00bb \u2014 de vergelijking helpt nooit en drukt alleen maar de moed in de schoenen.<\/li>\n<li><strong>\u274c Te vermijden<\/strong>&nbsp;: \u00ab&nbsp;Weer mislukt&nbsp;!&nbsp;\u00bb \u2014 wijst op het falen in plaats van op de volgende stap.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>De omgeving aanpassen<\/h3>\n<pee>Kleine materi\u00eble aanpassingen verminderen de belasting zonder iets te kosten. Kleding die gemakkelijk aan te trekken is (elastiek in plaats van knopen, klittenband in plaats van veters), een stabiele en rustige plek voor tafelactiviteiten, een verzwaarde of brede beker om omvallen te beperken, visuele markeringen om de voorkant van een kledingstuk te vinden&nbsp;: elke omweg verandert een bron van dagelijks falen in succes. Het doel is niet om elke inspanning te vermijden, maar om de energie van het kind te reserveren voor wat echt belangrijk is.<\/pee>\n<h3>Spelen, zonder het spel in revalidatie te veranderen<\/h3>\n<pee>Spel blijft de beste motor voor leren op deze leeftijd. Manipuleren, overgieten, stapelen, in elkaar passen, spelen met klei, deelnemen aan koken&nbsp;: zoveel activiteiten die de co\u00f6rdinatie aanspreken in plezier, zonder druk. Het belangrijkste is om in het gedeelde spel te blijven en niet in de opgelegde oefening. Digitale hulpmiddelen die geschikt zijn voor jonge kinderen, zoals de ontwakings- en stimulatiespellen van de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-hulpmiddelen\/\">COCO<\/a> applicatie, kunnen deze activiteiten aanvullen door een aanpasbaar niveau aan te bieden, op voorwaarde dat het een moment van gedeeld plezier blijft en een redelijke schermtijd. We kunnen ook putten uit de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-hulpmiddelen\/\">DYNSEO toolcatalogus<\/a> voor printbare hulpmiddelen, en de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-testen\/\">cognitieve tests<\/a> ontdekken om een eerste indruk te krijgen.<\/pee>\n<div class=\"dyn-alerte\">\n  <strong>\u26a0\ufe0f Wat altijd door een professional moet worden gedaan<\/strong>\n  <pee>Ouders begeleiden, ze revalideren niet. Geen enkel \u00ab&nbsp;intensief oefenprogramma&nbsp;\u00bb dat online wordt gevonden, geen enkele \u00ab&nbsp;wondermethode&nbsp;\u00bb die belooft dyspraxie te corrigeren, geen enkele opgelegde beperking aan het kind mag het advies van een gezondheidsprofessional vervangen. Voor alles wat met revalidatie, diagnose en prognose te maken heeft, vertrouwen we op de opgeleide professionals en de instructies die zij geven.<\/pee>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 9 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-ecole\">De klas en het kleuterleven aanpassen<\/h2>\n<pee>Ook op school verlichten veel eenvoudige aanpassingen het kind zonder het te stigmatiseren. De meeste komen trouwens de hele klas ten goede, want wat een kind met motorische problemen helpt, vergemakkelijkt vaak het werk van iedereen. Het doel is tweeledig&nbsp;: het obstakel verminderen en de plaats van het kind in de groep behouden.<\/pee>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Situatie in de klas<\/th>\n<th>Mogelijke aanpassing<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>De grafische vormgeving is zeer kostbaar<\/td>\n<td>De hoeveelheid verminderen, een onvolmaakte tekening accepteren, hulpmiddelen aanbieden, de inhoud boven de vorm waarderen<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Het knippen leidt tot mislukking<\/td>\n<td>Vooraf knippen, aangepaste scharen aanbieden, afwisselen met andere uitvoeringswijzen<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>De instructies volgen elkaar te snel op<\/td>\n<td>Geef \u00e9\u00e9n instructie tegelijk, herformuleer, zorg ervoor dat het kind de tijd heeft om te doen<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Het kind ori\u00ebnteert zich slecht op het blad<\/td>\n<td>Visuele markeringen toevoegen, de marge kleuren, de richting duidelijk aangeven<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Er is altijd tijdgebrek<\/td>\n<td>Meer tijd geven, een onvoltooid werk accepteren, de belasting verlichten<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>De overgangen zijn moeilijk<\/td>\n<td>Veranderingen aankondigen, visuele markeringen van het verloop van de dag gebruiken<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3>De kwestie van tijd<\/h3>\n<pee>Tijd geven is ongetwijfeld de krachtigste en eenvoudigste aanpassing. Een dyspraxisch kind dat extra tijd heeft, is geen &#8220;bevoorrecht&#8221; kind: het is een kind dat een eerlijke kans krijgt om te laten zien wat het weet. Omgekeerd leidt de race tegen de klok systematisch tot mislukking, ongeacht de werkelijke vaardigheden. De tijdsdruk verlichten betekent vaak in \u00e9\u00e9n klap een groot deel van de moeilijkheden oplossen.<\/pee>\n<h3>De sterke punten waarderen<\/h3>\n<pee>Een kind dat gereduceerd is tot zijn motorische moeilijkheden, ziet uiteindelijk alleen nog maar die moeilijkheden in zichzelf. Het is daarom essentieel om hem regelmatig kansen te bieden om te schitteren in zijn sterke punten: een verhaal vertellen, een raadsel beantwoorden, een idee uitleggen, zingen, mondeling deelnemen. Deze successen zijn geen troostprijzen: ze voeden een evenwichtig zelfbeeld en herinneren het kind, en de groep, eraan dat het veel meer waard is dan wat een potlood laat zien.<\/pee>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Een vloeiende communicatie tussen school en thuis<\/strong>\n  <pee>De aanpassingen werken des te beter als ze consistent zijn tussen school en thuis. Een communicatieboekje, enkele regelmatige uitwisselingen, gedeelde en realistische doelen: deze continu\u00efteit voorkomt dat het kind tegenstrijdige regels ervaart afhankelijk van de locatie, en stelt iedereen in staat aan te passen op basis van wat echt werkt.<\/pee>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 10 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-estime\">Bescherm het zelfbeeld en de ervaring van het kind<\/h2>\n<pee>Uiteindelijk convergeert alles wat voorafgaat naar hetzelfde doel: het kind als persoon beschermen, en niet alleen een bewegingsstoornis behandelen. Want de zwaarste moeilijkheid bij dyspraxie is vaak niet motorisch: het is wat het kind uiteindelijk van zichzelf denkt als het faalt zonder te begrijpen waarom.<\/pee>\n<h3>Herhaald falen schaadt het zelfbeeld<\/h3>\n<pee>Een jong kind bouwt zijn zelfbeeld op door de blik van volwassenen en zijn concrete successen. Wanneer het voortdurend faalt in taken die zijn klasgenoten wel lukken, wanneer het de teleurstelling of irritatie om zich heen waarneemt, concludeert het al snel dat het &#8220;niet in staat is&#8221;. Deze overtuiging, die vroeg wordt gevestigd, is hardnekkig en generaliseert: het kind begint aan zichzelf te twijfelen, ver buiten het motorische domein, zelfs in activiteiten waarin het toch zou kunnen slagen.<\/pee>\n<h3>Noem de moeilijkheid, zonder er een identiteit van te maken<\/h3>\n<pee>Leg het kind, met eenvoudige woorden en aangepast aan zijn leeftijd, uit waarom sommige dingen moeilijker voor hem zijn, dat lucht vaak op: &#8220;Je hersenen hebben meer tijd nodig om bepaalde handelingen te leren, het is niet jouw schuld, en we gaan je helpen.&#8221; Woorden geven aan de moeilijkheid voorkomt dat hij zichzelf &#8220;dom&#8221; vindt. Maar we zorgen ervoor dat het kind niet opgesloten raakt in zijn stoornis: hij <em>is<\/em> niet &#8220;dyspraxisch&#8221; voordat hij een nieuwsgierig, grappig, gevoelig kind is, met zijn passies en krachten.<\/pee>\n<h3>Let op tekenen van lijden<\/h3>\n<pee>Bepaalde uitingen moeten waarschuwen en leiden tot een gesprek met een professional: een kind dat zichzelf openlijk onderwaardeert, dat weigert naar school te gaan, dat &#8217;s ochtends herhaaldelijk buik- of hoofdpijn heeft, dat zich isoleert, dat verdrietig of agressief wordt. Deze signalen zijn niet onschuldig. Bij elk lijden van het kind is de huisarts of een psycholoog de aangewezen gesprekspartner: psychologische ondersteuning maakt volledig deel uit van de begeleiding, net als revalidatie.<\/pee>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>\u2705 Wat helpt<\/th>\n<th>\u274c Wat niet helpt<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Waardeer de inspanning en de vooruitgang, zelfs kleine<\/td>\n<td>Alleen commentaar geven op wat mislukt<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Verlicht de taak en laat het kind de hoofdrol spelen<\/td>\n<td>In zijn plaats doen om sneller te gaan<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Geef tijd en \u00e9\u00e9n instructie tegelijk<\/td>\n<td>Haasten en instructies opvolgen<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Bied kansen om elders te slagen<\/td>\n<td>Het kind reduceren tot zijn moeilijkheden<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Leg de moeilijkheid uit met eenvoudige woorden<\/td>\n<td>Het kind laten geloven dat hij &#8220;waardeloos&#8221; is<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kruis de blikken en volg de professionals<\/td>\n<td>Alleen online naar een &#8220;wonder&#8221; methode zoeken<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3>Een conclusie als richtlijn<\/h3>\n<pee>Het herkennen van een <strong>dyspraxie in de kleuterschool<\/strong> is nooit een oordeel over een peuter: het is besluiten om te kijken, te begrijpen en te helpen voordat de moeilijkheden gepaard gaan met een zelfbeeldkwetsuur. Een ge\u00efsoleerd signaal betekent niets; het is de opeenstapeling en de persistentie die tellen. Bij twijfel is de te volgen weg eenvoudig en geruststellend: observeren, noteren, erover praten met de arts, de professionals laten evalueren, en ondertussen verlichten, waarderen, beschermen. Een kind dat vroeg wordt herkend en begeleid, blijft een kind dat van leren houdt \u2014 en dat is de hele uitdaging.<\/pee>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 S\u00c9RIE \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2>Om verder te gaan<\/h2>\n<pee>Dit artikel opent een reeks gewijd aan de begeleiding van kinderen met een neuro-ontwikkelingsstoornis. Elk deel verdiept een aanvullend aspect:<\/pee>\n<div class=\"dyn-serie\">\n  <a href=\"#\"><span>De opleiding<\/span>Programma en inhoud van de opleiding &#8220;Een kind met DYS-stoornissen begeleiden&#8221;: voor wie het bedoeld is en wat je leert<\/a><br \/>\n  <a href=\"#\"><span>Signalen per leeftijd<\/span>Van kleuterschool tot basisschool: hoe de waarschuwingssignalen van dyspraxie evolueren<\/a><br \/>\n  <a href=\"#\"><span>Concrete aanpassingen<\/span>De dagelijkse gereedschapskist: hulpmiddelen, aanpassingen en spellen voor een dyspraxisch kind<\/a><br \/>\n  <a href=\"#\"><span>Gezinsleven<\/span>Broers en zussen, huiswerk, slaap, zelfbeeld: volhouden zonder uitgeput te raken<\/a>\n<\/div>\n<pee>Wat betreft gratis bronnen, de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-hulpmiddelen\/\">DYNSEO hulpmiddelen catalogus<\/a> biedt afdrukbare hulpmiddelen die nuttig zijn om observaties te objectiveren en door te geven aan professionals. De <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-testen\/\">cognitieve tests<\/a> maken een eerste beoordeling mogelijk, en de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/coco-denkt-en-coco-beweegt-educatieve-software\/\">COCO<\/a> applicatie biedt, voor de oudere kinderen en volwassenen in de familie, spellen voor stimulatie op een aanpasbaar niveau.<\/pee>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 FAQ \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-faq\">Veelgestelde vragen<\/h2>\n<div class=\"dyn-faq\">\n<h3>Op welke leeftijd kan men een dyspraxie diagnosticeren&nbsp;?<\/h3>\n<pee>In de kleuterschool wordt er geen diagnose gesteld&nbsp;: er worden signalen opgemerkt. De normale variabiliteit van de ontwikkeling is te groot voor deze leeftijd om op betrouwbare wijze een stoornis van een eenvoudige vertraging te onderscheiden. De diagnose van ontwikkelingsstoornis van de co\u00f6rdinatie wordt meestal rond de leeftijd van vijf jaar gesteld, zodra de ontwikkeling voldoende gestabiliseerd is, en altijd door professionals die zijn opgeleid na kruiselingse evaluaties. Dit betekent niet dat men moet wachten om actie te ondernemen&nbsp;: zodra er twijfel bestaat, kan men de eisen verlichten, successen waarderen en erover praten met de arts van het kind, die indien nodig zal doorverwijzen.<\/pee>\n<h3>Mijn kind is onhandig&nbsp;: is het noodzakelijkerwijs een dyspraxie&nbsp;?<\/h3>\n<pee>Nee, en het is belangrijk om dit te herinneren om onnodige zorgen te voorkomen. Veel jonge kinderen zijn een tijdje onhandig, maar maken dan natuurlijke vooruitgang met oefening en rijping. Wat dyspraxie onderscheidt, is het aanhouden van de moeilijkheden ondanks de mogelijkheden om te oefenen, hun opeenstapeling in verschillende domeinen en een blijvend verschil met kinderen van dezelfde leeftijd. Een ge\u00efsoleerd en tijdelijk signaal betekent niets. Als de kloof zich handhaaft of verdiept over meerdere maanden en zich in verschillende contexten voordoet, is het legitiem om erover te praten met de arts van het kind.<\/pee>\n<h3>Be\u00efnvloedt dyspraxie de intelligentie van het kind&nbsp;?<\/h3>\n<pee>Nee. Dyspraxie be\u00efnvloedt de planning en automatisering van bewegingen, niet de redeneercapaciteiten. De betrokken kinderen hebben, in grote meerderheid, een intelligentie die volledig binnen de norm valt, soms zelfs zeer ontwikkeld. Juist dit contrast \u2014 een kind dat goed begrijpt en redeneert maar waarvan de bewegingen niet volgen \u2014 verwart de omgeving en vormt een van de kenmerken van de stoornis. Het verwarren van motorische moeilijkheden met een gebrek aan intelligentie is een van de meest onrechtvaardige en schadelijke fouten voor het zelfbeeld van het kind.<\/pee>\n<h3>Wat kan ik thuis doen in afwachting van een evaluatie&nbsp;?<\/h3>\n<pee>Veel, zonder ooit de professionals te vervangen. U kunt de moeilijke taken verlichten terwijl u het kind actief laat zijn, complexe bewegingen in kleine stappen opdelen, \u00e9\u00e9n instructie tegelijk geven, tijd geven en de inspanning waarderen in plaats van alleen het resultaat. Het aanpassen van de omgeving helpt ook&nbsp;: kleding die gemakkelijk aan te trekken is, een stabiele plaats voor tafelactiviteiten, visuele hulpmiddelen. Bied het kind tenslotte regelmatig kansen om te slagen in zijn sterke domeinen. Revalidatie is echter het domein van gezondheidsprofessionals&nbsp;: wees op uw hoede voor de &#8220;wonder&#8221; methoden die online worden beloofd.<\/pee>\n<h3>Tot wie kan ik me eerst wenden&nbsp;?<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"dyn-faq\">\n  <pee>De eerste contactpersoon is de arts van uw kind: huisarts, kinderarts of arts van de moeder- en kindzorg. Hij of zij maakt de balans op, controleert met name het zicht en het gehoor, sluit andere mogelijke oorzaken uit en speelt een co\u00f6rdinerende rol door, indien nodig, door te verwijzen naar de juiste professionals voor evaluatie \u2014 psychomotorisch therapeut, ergotherapeut, logopedist, orthoptist of kinderneuroloog. Deze co\u00f6rdinatie voorkomt onnodige onderzoeken en verloren tijd. Aan de kant van de school nemen de leerkracht en het schoolgezondheidspersoneel deel aan de identificatie en vergemakkelijken zij de aanpassingen, in samenwerking met de professionals die het kind volgen.<\/pee><\/div>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\u2139\ufe0f Informatie en geen medisch advies<\/strong>\n  <pee>Dit artikel is bedoeld voor algemene informatie. Het vervangt geen diagnose, medisch advies of zorg door een gezondheidsprofessional. Voor vragen over uw kind, neem contact op met zijn\/haar arts, die indien nodig kan doorverwijzen. In geval van nood, neem contact op met de nooddiensten van uw land.<\/pee>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 CTA FINAL \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<div class=\"dag-media-row\" style=\"background:linear-gradient(135deg,#eef1ff 0%,#f4ecff 100%);border-radius:22px;padding:26px 30px;margin:38px 0;display:flex;gap:30px;align-items:center;flex-wrap:wrap;box-shadow:0 12px 30px rgba(94,94,215,.12);\">\n<div style=\"flex:1;min-width:240px;\">\n<div style=\"display:inline-block;background:#fff;color:#5268c9;font-weight:700;font-size:12px;letter-spacing:.04em;padding:5px 13px;border-radius:20px;margin-bottom:12px;text-transform:uppercase;box-shadow:0 2px 8px rgba(94,94,215,.12);\">KINDEREN 5-10 JAAR<\/div>\n<div style=\"font-weight:700;font-size:1.2rem;color:#5e5ed7;margin-bottom:10px;\">Onze applicatie<\/div>\n<pee style=\"margin:0 0 16px;color:#444;font-size:1rem;line-height:1.55;\">COCO DENKT en COCO BEWEEGT: educatieve spellen en actieve pauzes voor kinderen van 5 tot 10 jaar, ontworpen met professionals.<\/pee>\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/coco-denkt-en-coco-beweegt-educatieve-software\/\" style=\"display:inline-block;background:linear-gradient(135deg,#5e5ed7,#5268c9);color:#fff;text-decoration:none;font-weight:600;padding:13px 24px;border-radius:12px;box-shadow:0 8px 22px rgba(94,94,215,.30);\">Ontdekken \u2192<\/a>\n  <\/div>\n<p>  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/icone-logo-coco-rond.webp\" alt=\"COCO\" style=\"width:38%;min-width:220px;border-radius:18px;box-shadow:0 14px 34px rgba(94,94,215,.22);object-fit:cover;\">\n<\/div>\n<div class=\"dyn-cta\">\n<h3>Verder gaan, gratis<\/h3>\n<pee>Begeleidt u een kind met een DYS-stoornis? De online training van DYNSEO \u00ab&nbsp;Een kind met DYS-stoornissen begeleiden: sleutels en oplossingen voor dagelijks gebruik&nbsp;\u00bb biedt u in 10 korte lessen concrete richtlijnen om het dagelijks leven te begrijpen, te herkennen en aan te passen. Gratis en onbeperkte toegang, 100% online, certificaat van voltooiing. Gecertificeerde Qualiopi-organisatie (N\u00b0&nbsp;11757351875).<\/pee>\n  <a class=\"dyn-btn\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/een-kind-met-dys-problemen-begeleiden-sleutels-en-oplossingen-voor-de-dagelijkse-praktijk-nl\/\">Ontdek de gratis training<\/a>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>[\/et_pb_code][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":4,"featured_media":410101,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"[et_pb_section fb_built=\"1\" admin_label=\"Article HTML\" _builder_version=\"4.16\" custom_padding=\"0px||0px||false|false\" global_colors_info=\"{}\"][et_pb_row admin_label=\"Contenu\" _builder_version=\"4.16\" width=\"100%\" max_width=\"100%\" custom_padding=\"0px||0px||false|false\" global_colors_info=\"{}\"][et_pb_column type=\"4_4\" _builder_version=\"4.16\" global_colors_info=\"{}\"][et_pb_code admin_label=\"HTML import\u00e9\" _builder_version=\"4.16\" global_colors_info=\"{}\"]<style type=\"text\/css\">\n\n.dbi-art-76df088e .dyn-article{\n  --dyn-bleu:#5e5ed7;\n  --dyn-bleu-fonce:#5268c9;\n  --dyn-vert:#a9e2e4;\n  --dyn-jaune:#ffeca7;\n  --dyn-rose:#e73469;\n  --dyn-encre:#1d1d2e;\n  --dyn-gris:#5c5c72;\n  --dyn-fond:#f6f6fd;\n  --dyn-ombre:0 6px 24px rgba(29,29,46,.08);\n  --dyn-ombre-forte:0 12px 34px rgba(94,94,215,.22);\n  --dyn-radius:18px;\n  font-family:\"Inter\",\"Segoe UI\",system-ui,-apple-system,\"Helvetica Neue\",Arial,sans-serif;\n  color:var(--dyn-encre);\n  line-height:1.68;\n  font-size:clamp(16px,1.05vw + 13px,18px);\n  max-width:860px;\n  margin:0 auto;\n  padding:0 4px;\n  -webkit-font-smoothing:antialiased;\n}\n.dyn-article *{box-sizing:border-box;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article h1, .dbi-art-76df088e .dyn-article h2, .dbi-art-76df088e .dyn-article h3, .dbi-art-76df088e .dyn-article h4{\n  color:var(--dyn-encre);line-height:1.22;margin:0 0 .5em;font-weight:800;letter-spacing:-.015em;\n}\n.dyn-article h1{font-size:clamp(1.65rem,3.4vw,2.35rem);margin-top:.4em;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article h2{font-size:clamp(1.35rem,2.4vw,1.75rem);margin-top:2.1em;padding-top:.2em;}\n.dyn-article h3{font-size:clamp(1.1rem,1.7vw,1.28rem);margin-top:1.5em;font-weight:700;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article p{margin:0 0 1.05em;}\n.dyn-article a{color:var(--dyn-bleu-fonce);text-decoration:underline;text-underline-offset:3px;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article a:hover{color:var(--dyn-rose);}\n.dyn-article a:focus-visible{outline:3px solid var(--dyn-bleu);outline-offset:2px;border-radius:4px;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article ul, .dbi-art-76df088e .dyn-article ol{margin:0 0 1.05em;padding-left:1.25em;}\n.dyn-article li{margin-bottom:.45em;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article strong{font-weight:700;}\n.dyn-article img{max-width:100%;height:auto;display:block;}\n\n\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead{\n  position:relative;overflow:hidden;border-radius:var(--dyn-radius);\n  padding:30px 24px 28px;margin:0 0 1.5em;box-shadow:var(--dyn-ombre);\n}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead{padding:44px 44px 40px;}}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead::after{\n  content:\"\";position:absolute;right:-80px;top:-80px;width:250px;height:250px;border-radius:50%;\n  background:rgba(255,255,255,.14);pointer-events:none;\n}\n.dyn-pagehead > *{position:relative;z-index:1;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead--bleu{background:linear-gradient(135deg,var(--dyn-bleu) 0%,var(--dyn-bleu-fonce) 100%);color:#fff;}\n.dyn-pagehead--bleu h1{color:#fff;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__cat{color:var(--dyn-jaune);}\n.dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__lead{color:rgba(255,255,255,.93);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__meta{color:#fff;}\n.dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__meta li{background:rgba(255,255,255,.18);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead--eau{background:linear-gradient(135deg,var(--dyn-vert) 0%,#cfeff1 100%);color:var(--dyn-encre);}\n.dyn-pagehead--eau .dyn-pagehead__cat{color:var(--dyn-rose);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead--eau .dyn-pagehead__lead{color:#3b4a5c;}\n.dyn-pagehead--eau .dyn-pagehead__meta li{background:rgba(255,255,255,.62);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead--jaune{background:linear-gradient(135deg,var(--dyn-jaune) 0%,#fff7d6 100%);color:var(--dyn-encre);}\n.dyn-pagehead--jaune .dyn-pagehead__cat{color:var(--dyn-rose);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead--jaune .dyn-pagehead__lead{color:#5a5240;}\n.dyn-pagehead--jaune .dyn-pagehead__meta li{background:rgba(255,255,255,.68);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead__cat{\n  display:inline-block;font-size:.76rem;font-weight:800;letter-spacing:.12em;\n  text-transform:uppercase;margin-bottom:.9em;\n}\n.dyn-pagehead h1{margin:0 0 .5em;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead__lead{font-size:clamp(1.02rem,1.4vw,1.16rem);margin:0 0 1.3em;}\n.dyn-pagehead__meta{\n  display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;list-style:none;padding:0;margin:0;\n  font-size:.83rem;font-weight:600;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pagehead__meta li{border-radius:999px;padding:5px 13px;}\n\n\n.dyn-hero{\n  background:linear-gradient(135deg,#ffffff 0%,var(--dyn-fond) 100%);\n  border-radius:var(--dyn-radius);\n  box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  overflow:hidden;\n  margin:0 0 2.2em;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero__grid{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr);}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-76df088e .dyn-hero__grid{grid-template-columns:42% minmax(0,1fr);}}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero__media{position:relative;background:var(--dyn-vert);}\n.dyn-hero__media img{width:100%;height:100%;object-fit:cover;aspect-ratio:16\/9;}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-76df088e .dyn-hero__media img{aspect-ratio:auto;min-height:100%;}}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero__eyebrow{\n  display:inline-block;background:var(--dyn-rose);color:#fff;font-size:.72rem;font-weight:800;\n  letter-spacing:.09em;text-transform:uppercase;padding:6px 13px;border-radius:999px;margin-bottom:.7em;\n}\n.dyn-hero__body{padding:22px 22px 24px;}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-76df088e .dyn-hero__body{padding:28px 30px;}}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero__title{font-size:clamp(1.12rem,2vw,1.42rem);font-weight:800;margin:0 0 .55em;line-height:1.25;}\n.dyn-hero__title a{color:var(--dyn-encre);text-decoration:none;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero__title a:hover{color:var(--dyn-bleu);}\n.dyn-hero__pitch{font-size:.97rem;color:var(--dyn-gris);margin:0 0 1em;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-badges{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:7px;margin:0 0 1.1em;padding:0;list-style:none;}\n.dyn-badges li{\n  background:#fff;border-radius:999px;padding:5px 12px;font-size:.79rem;font-weight:600;\n  color:var(--dyn-bleu-fonce);box-shadow:0 2px 8px rgba(29,29,46,.07);\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero__actions{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;align-items:center;}\n.dyn-btn{\n  display:inline-block;background:var(--dyn-bleu);color:#fff !important;text-decoration:none !important;\n  font-weight:700;padding:13px 26px;border-radius:999px;box-shadow:var(--dyn-ombre-forte);\n  transition:transform .15s ease,background .15s ease;text-align:center;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-btn:hover{background:var(--dyn-bleu-fonce);transform:translateY(-2px);color:#fff !important;}\n.dyn-btn--ghost{\n  background:#fff;color:var(--dyn-bleu-fonce) !important;box-shadow:0 2px 10px rgba(29,29,46,.09);\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-btn--ghost:hover{background:var(--dyn-jaune);color:var(--dyn-encre) !important;}\n.dyn-hero__price{font-weight:800;color:var(--dyn-rose);font-size:1.02rem;margin-left:2px;}\n\n\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero--pastel{background:var(--dom-fond);}\n.dyn-pastel{display:grid;grid-template-columns:auto minmax(0,1fr);gap:18px;align-items:start;padding:22px;}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-76df088e .dyn-pastel{gap:24px;padding:30px 32px;}}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pastel__icone{\n  flex:0 0 auto;width:74px;height:74px;border-radius:22px;background:#fff;\n  display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-size:34px;line-height:1;\n  box-shadow:0 4px 14px rgba(29,29,46,.10);\n}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-76df088e .dyn-pastel__icone{width:88px;height:88px;font-size:40px;}}\n.dbi-art-76df088e .dyn-pastel__domaine{\n  display:inline-block;background:#fff;border-radius:999px;padding:4px 12px;\n  font-size:.74rem;font-weight:800;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;\n  color:var(--dom-texte);margin-bottom:.6em;\n}\n.dyn-hero--pastel .dyn-hero__eyebrow{background:var(--dom-texte);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero--pastel .dyn-btn{background:var(--dom-texte);}\n.dyn-hero--pastel .dyn-btn:hover{filter:brightness(.92);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero--pastel .dyn-btn--ghost{background:#fff;color:var(--dom-texte) !important;}\n.dyn-hero--pastel .dyn-badges li{color:var(--dom-texte);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-hero--pastel .dyn-hero__price{color:var(--dom-texte);}\n.dyn-dom--memoire{--dom-fond:#e9e9fb;--dom-texte:#5268c9;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-dom--attention{--dom-fond:#dcf2f4;--dom-texte:#1b7f86;}\n.dyn-dom--logique{--dom-fond:#ece9fb;--dom-texte:#5e5ed7;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-dom--langage{--dom-fond:#ffe8d9;--dom-texte:#b35a2a;}\n.dyn-dom--emotions{--dom-fond:#fdeaf1;--dom-texte:#c0295a;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-dom--apprentissage{--dom-fond:#fff3cd;--dom-texte:#8a6a13;}\n.dyn-dom--autonomie{--dom-fond:#e4f2ea;--dom-texte:#25795c;}\n\n\n.dbi-art-76df088e .dyn-tldr{\n  background:var(--dyn-vert);border-radius:var(--dyn-radius);padding:22px 24px;margin:0 0 2em;\n}\n.dyn-tldr h2{margin:0 0 .5em;font-size:1.1rem;text-transform:uppercase;letter-spacing:.06em;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-tldr p{margin-bottom:.8em;}\n.dyn-tldr ul{margin-bottom:0;padding-left:1.1em;}\n\n\n.dbi-art-76df088e .dyn-toc{background:var(--dyn-fond);border-radius:var(--dyn-radius);padding:20px 24px;margin:0 0 2.2em;}\n.dyn-toc p{font-weight:800;margin:0 0 .6em;font-size:.9rem;text-transform:uppercase;letter-spacing:.07em;color:var(--dyn-bleu-fonce);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-toc ol{margin:0;padding-left:1.2em;}\n.dyn-toc li{margin-bottom:.3em;}\n\n\n.dbi-art-76df088e .dyn-cards{display:grid;gap:14px;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(230px,1fr));margin:1.4em 0 1.8em;}\n.dyn-card{\n  background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);padding:20px 20px 18px;box-shadow:var(--dyn-ombre);\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-card h3{margin:0 0 .45em;font-size:1.03rem;}\n.dyn-card p{margin:0;font-size:.94rem;color:var(--dyn-gris);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-card__icon{font-size:1.5rem;display:block;margin-bottom:.35em;line-height:1;}\n\n\n.dyn-module{\n  background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  padding:20px 22px;margin:0 0 14px;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-module__head{display:flex;align-items:center;gap:12px;margin-bottom:.7em;}\n.dyn-module__num{\n  flex:0 0 auto;width:38px;height:38px;border-radius:12px;background:var(--dyn-bleu);color:#fff;\n  display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-weight:800;font-size:1rem;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-module__title{margin:0;font-size:1.05rem;font-weight:800;}\n.dyn-module ul{margin:0;padding-left:1.15em;font-size:.95rem;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-module li::marker{color:var(--dyn-rose);}\n\n\n.dyn-tablewrap{overflow-x:auto;-webkit-overflow-scrolling:touch;margin:1.3em 0 1.9em;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);background:#fff;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article table{width:100%;border-collapse:collapse;min-width:460px;font-size:.94rem;}\n.dyn-article thead th{\n  background:var(--dyn-bleu);color:#fff;text-align:left;padding:13px 16px;font-weight:700;font-size:.9rem;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article tbody td{padding:12px 16px;vertical-align:top;border-top:1px solid #ececf7;}\n.dyn-article tbody tr:nth-child(even) td{background:#fbfbff;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-article th:first-child{border-top-left-radius:var(--dyn-radius);}\n.dyn-article th:last-child{border-top-right-radius:var(--dyn-radius);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-oui{color:#1a8f6b;font-weight:700;}\n.dyn-non{color:var(--dyn-rose);font-weight:700;}\n\n\n.dbi-art-76df088e .dyn-note, .dbi-art-76df088e .dyn-alerte{border-radius:var(--dyn-radius);padding:18px 22px;margin:1.5em 0;}\n.dyn-note{background:var(--dyn-jaune);}\n.dbi-art-76df088e .dyn-alerte{background:#fdeef3;}\n.dyn-note p:last-child,.dyn-alerte p:last-child{margin-bottom:0;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-note strong, .dbi-art-76df088e .dyn-alerte strong{display:block;margin-bottom:.3em;font-size:1rem;}\n\n\n.dyn-cta{\n  background:var(--dyn-bleu);border-radius:var(--dyn-radius);padding:26px 24px;margin:2.2em 0;\n  color:#fff;text-align:center;box-shadow:var(--dyn-ombre-forte);\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-cta h3{color:#fff;margin:0 0 .4em;font-size:clamp(1.1rem,2vw,1.35rem);}\n.dyn-cta p{color:rgba(255,255,255,.92);margin:0 0 1.1em;font-size:.97rem;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-cta .dyn-btn{background:#fff;color:var(--dyn-bleu) !important;box-shadow:none;}\n.dyn-cta .dyn-btn:hover{background:var(--dyn-jaune);color:var(--dyn-encre) !important;}\n\n\n.dbi-art-76df088e .dyn-steps{list-style:none;counter-reset:dyn;padding:0;margin:1.4em 0 1.8em;display:grid;gap:12px;}\n.dyn-steps li{\n  counter-increment:dyn;background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  padding:16px 20px 16px 62px;position:relative;font-size:.96rem;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-steps li::before{\n  content:counter(dyn);position:absolute;left:18px;top:15px;width:30px;height:30px;border-radius:10px;\n  background:var(--dyn-jaune);color:var(--dyn-encre);display:flex;align-items:center;justify-content:center;\n  font-weight:800;font-size:.9rem;\n}\n\n\n.dyn-faq{background:var(--dyn-fond);border-radius:var(--dyn-radius);padding:6px 24px 20px;margin:1.4em 0 0;}\n.dbi-art-76df088e .dyn-faq h3{font-size:1.05rem;margin-top:1.4em;}\n.dyn-faq p{font-size:.96rem;}\n\n\n.dbi-art-76df088e .dyn-serie{display:grid;gap:12px;margin:1.4em 0 1.8em;}\n.dyn-serie a{\n  display:block;background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  padding:15px 20px;text-decoration:none;color:var(--dyn-encre);font-weight:600;font-size:.96rem;\n  transition:transform .15s ease;\n}\n.dbi-art-76df088e .dyn-serie a:hover{transform:translateX(4px);color:var(--dyn-bleu);}\n.dyn-serie span{display:block;font-size:.82rem;font-weight:600;color:var(--dyn-rose);text-transform:uppercase;letter-spacing:.06em;margin-bottom:2px;}\n\n@media (prefers-reduced-motion:reduce){\n  .dbi-art-76df088e .dyn-article *{transition:none !important;}\n}\n\n\n<\/style>\n<div class=\"dbi-art-76df088e\"><!--\n\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\nDYNSEO \u2014 GABARIT ARTICLE SEO\/GEO  \u00b7  v1.0\nNe pas modifier les noms de classes : le script generer-articles.py\net tous les articles d\u00e9j\u00e0 publi\u00e9s en d\u00e9pendent.\n\nLe script generer-articles.py injecte, dans l'ordre : le header color\u00e9,\nl'encadr\u00e9 formation ou outil, le corps r\u00e9dig\u00e9, puis les donn\u00e9es structur\u00e9es.\n\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\n-->\n\n<div class=\"dyn-article\"><header class=\"dyn-pagehead dyn-pagehead--jaune\">\n  <span class=\"dyn-pagehead__cat\">Familles &amp; aidants \u00b7 Dyspraxie<\/span>\n  <h1>Dyspraxie en maternelle : signaux d'alerte et premiers accompagnements<\/h1>\n  <p class=\"dyn-pagehead__lead\">Un enfant de maternelle qui n'arrive pas \u00e0 enfiler son manteau seul, qui tient son crayon comme une cuill\u00e8re, qui renverse son verre plusieurs fois par jour ou qui semble ailleurs d\u00e8s qu'il faut d\u00e9couper une forme&nbsp;: ces sc\u00e8nes du quotidien passent souvent pour de la maladresse, de la distraction ou un simple retard qui \u00ab&nbsp;s'arrangera avec l'\u00e2ge&nbsp;\u00bb. Parfois, oui. Mais parfois, elles dessinent, mises bout \u00e0 bout, le tableau d'une <strong>dyspraxie en maternelle<\/strong> \u2014 un trouble du d\u00e9veloppement de la coordination qui m\u00e9rite d'\u00eatre rep\u00e9r\u00e9 t\u00f4t, non pour coller une \u00e9tiquette sur un tout-petit, mais pour l'aider avant que les difficult\u00e9s ne se transforment en d\u00e9couragement.<\/p>\n  <ul class=\"dyn-pagehead__meta\">\n    <li>\u23f1\ufe0f 25 min de lecture<\/li>\n    <li>\ud83d\udc65 Pour les familles et les aidants<\/li>\n    <li>\ud83d\udd04 Mis \u00e0 jour en septembre 2026<\/li>\n  <\/ul>\n<\/header>\n\n<aside class=\"dyn-hero\" aria-label=\"Formation pr\u00e9sent\u00e9e dans cet article\">\n  <div class=\"dyn-hero__grid\">\n    <div class=\"dyn-hero__media\"><a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/accompagner-un-enfant-avec-des-troubles-dys-cles-et-solutions-au-quotidien\/\"><img src=\"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Accompagner-un-enfant-avec-des-troubles-DYS-_-cles-et-solutions-au-quotidien.png\" alt=\"Formation DYNSEO \u00ab Dyspraxie en maternelle : signaux d'alerte et premiers accompagnements \u00bb\" width=\"1920\" height=\"1080\" loading=\"lazy\"><\/a><\/div>\n    <div class=\"dyn-hero__body\">\n      <span class=\"dyn-hero__eyebrow\">La formation li\u00e9e \u00e0 cet article<\/span>\n      <p class=\"dyn-hero__title\"><a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/accompagner-un-enfant-avec-des-troubles-dys-cles-et-solutions-au-quotidien\/\">Dyspraxie en maternelle : signaux d'alerte et premiers accompagnements<\/a><\/p>\n      <p class=\"dyn-hero__pitch\">Tout ce que cet article explique, mis en pratique.<\/p>\n      <ul class=\"dyn-badges\">\n        <li>\ud83c\udfa5 5 modules \u00b7 10 le\u00e7ons<\/li>\n        <li>\ud83d\udcbb 100 % en ligne<\/li>\n        <li>\u23f1\ufe0f \u00c0 votre rythme<\/li>\n        <li>\ud83c\udfc5 Organisme Qualiopi<\/li>\n        <li>\ud83c\udf0d 9 langues<\/li>\n      <\/ul>\n      <div class=\"dyn-hero__actions\">\n        <a class=\"dyn-btn\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/accompagner-un-enfant-avec-des-troubles-dys-cles-et-solutions-au-quotidien\/\">Voir la formation<\/a>\n        \n      <\/div>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/aside>\n\n<p>Cet article s'adresse aux parents comme aux professionnels de la petite enfance. Il ne cherche ni \u00e0 inqui\u00e9ter ni \u00e0 faire poser un diagnostic \u00e0 la maison&nbsp;: en maternelle, on ne diagnostique pas, on <em>observe<\/em> et on <em>signale<\/em>. Vous y trouverez ce qu'est r\u00e9ellement la dyspraxie, les signaux qui doivent attirer l'attention selon les domaines, la d\u00e9marche \u00e0 suivre quand un doute s'installe, vers qui se tourner, et les premiers accompagnements concrets \u00e0 mettre en place \u00e0 la maison et \u00e0 l'\u00e9cole. \u00c0 chaque \u00e9tape, le fil conducteur reste le m\u00eame&nbsp;: prot\u00e9ger l'enfant, sa confiance et son plaisir d'apprendre.<\/p>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 R\u00c9PONSE COURTE (GEO) \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<section class=\"dyn-tldr\">\n  <h2>L'essentiel en 30 secondes<\/h2>\n  <p>La <strong>dyspraxie<\/strong>, aujourd'hui appel\u00e9e <strong>trouble d\u00e9veloppemental de la coordination (TDC)<\/strong>, est un trouble durable de la planification et de l'automatisation des gestes. L'enfant sait ce qu'il veut faire, comprend la consigne, mais son corps ne suit pas de fa\u00e7on fluide et r\u00e9guli\u00e8re.<\/p>\n  <ul>\n    <li><strong>Ce n'est pas<\/strong> \u2014 un manque d'intelligence, un d\u00e9faut d'\u00e9ducation, de la paresse ou un simple manque d'entra\u00eenement. Le geste ne s'automatise pas malgr\u00e9 la r\u00e9p\u00e9tition.<\/li>\n    <li><strong>En maternelle<\/strong> \u2014 on ne pose pas de diagnostic, on rep\u00e8re des <strong>signaux d'alerte<\/strong>&nbsp;: habillage laborieux, dessin tr\u00e8s en retrait, maladresse constante, jeux de construction \u00e9vit\u00e9s, d\u00e9coupage impossible.<\/li>\n    <li><strong>Le rep\u00e8re cl\u00e9<\/strong> \u2014 la persistance et l'accumulation. Un signal isol\u00e9 et passager ne veut rien dire&nbsp;; c'est le d\u00e9calage durable avec les autres enfants du m\u00eame \u00e2ge qui compte.<\/li>\n    <li><strong>Que faire<\/strong> \u2014 observer sans dramatiser, noter ce qu'on voit, en parler au m\u00e9decin de l'enfant, qui pourra orienter vers un bilan (psychomotricien, ergoth\u00e9rapeute, neurop\u00e9diatre).<\/li>\n    <li><strong>L'enjeu r\u00e9el<\/strong> \u2014 rep\u00e9rer t\u00f4t prot\u00e8ge l'estime de soi. Un enfant aid\u00e9 \u00e0 temps continue d'apprendre avec plaisir&nbsp;; un enfant sans cesse en \u00e9chec finit par se croire \u00ab&nbsp;nul&nbsp;\u00bb.<\/li>\n  <\/ul>\n<\/section>\n\n\n<nav class=\"dyn-toc\" aria-label=\"Sommaire\">\n  <p>Au sommaire<\/p>\n  <ol>\n    <li><a href=\"#dyn-quoi\">La dyspraxie, qu'est-ce que c'est exactement&nbsp;?<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-pourquoi\">Pourquoi rep\u00e9rer la dyspraxie en maternelle change tout<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-signaux\">Les signaux d'alerte, domaine par domaine<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-quotidien\">Ce que parents et enseignants observent au quotidien<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-confusions\">Ce que la dyspraxie n'est pas&nbsp;: \u00e9viter les confusions<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-demarche\">Que faire quand un doute s'installe&nbsp;: la d\u00e9marche<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-professionnels\">Vers qui se tourner&nbsp;: les professionnels du rep\u00e9rage<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-accompagnements\">Premiers accompagnements \u00e0 la maison<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-ecole\">Am\u00e9nager la classe et la vie de maternelle<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-estime\">Prot\u00e9ger l'estime de soi et le v\u00e9cu de l'enfant<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-faq\">Questions fr\u00e9quentes<\/a><\/li>\n  <\/ol>\n<\/nav>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 1 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-quoi\">La dyspraxie, qu'est-ce que c'est exactement&nbsp;?<\/h2>\n\n<p>Faire un geste pr\u00e9cis \u2014 attraper un objet, tracer une ligne, boutonner une chemise \u2014 semble simple parce que, chez la plupart d'entre nous, c'est devenu automatique. En r\u00e9alit\u00e9, chaque geste volontaire suppose une cha\u00eene complexe&nbsp;: concevoir l'action, en planifier les \u00e9tapes, coordonner les bons muscles au bon moment, puis ajuster en temps r\u00e9el gr\u00e2ce aux informations que renvoient les yeux et le corps. Chez l'enfant dyspraxique, c'est cette cha\u00eene de <strong>planification et d'automatisation du mouvement<\/strong> qui fonctionne mal. L'intention est l\u00e0, la compr\u00e9hension est l\u00e0, mais l'ex\u00e9cution reste co\u00fbteuse, lente et irr\u00e9guli\u00e8re.<\/p>\n\n<p>Le terme m\u00e9dical de r\u00e9f\u00e9rence est aujourd'hui <strong>trouble d\u00e9veloppemental de la coordination (TDC)<\/strong>, ou <em>Developmental Coordination Disorder<\/em> en anglais. Le mot \u00ab&nbsp;dyspraxie&nbsp;\u00bb, plus ancien et tr\u00e8s r\u00e9pandu dans le langage courant et scolaire, d\u00e9signe globalement la m\u00eame r\u00e9alit\u00e9. On parle de trouble \u00ab&nbsp;d\u00e9veloppemental&nbsp;\u00bb parce qu'il est pr\u00e9sent depuis le d\u00e9but du d\u00e9veloppement de l'enfant, et non acquis \u00e0 la suite d'un accident ou d'une maladie&nbsp;; et de trouble \u00ab&nbsp;neurod\u00e9veloppemental&nbsp;\u00bb parce qu'il concerne la mani\u00e8re dont le cerveau organise le mouvement.<\/p>\n\n<h3>Un trouble durable, pas un simple retard<\/h3>\n\n<p>La distinction est essentielle. Beaucoup de jeunes enfants sont maladroits pendant une p\u00e9riode&nbsp;: ils apprennent, t\u00e2tonnent, puis progressent. Dans la dyspraxie, la difficult\u00e9 <strong>persiste<\/strong> malgr\u00e9 l'entra\u00eenement, l'envie et les occasions de s'exercer. Le geste ne devient pas automatique&nbsp;: l'enfant doit continuer \u00e0 y penser consciemment, ce qui l'\u00e9puise et mobilise une attention qu'il ne peut plus consacrer \u00e0 autre chose. C'est le fameux ph\u00e9nom\u00e8ne de la \u00ab&nbsp;double t\u00e2che&nbsp;\u00bb&nbsp;: quand \u00e9crire une lettre demande toute la concentration, il n'en reste plus pour \u00e9couter la consigne suivante.<\/p>\n\n<h3>Une intelligence pr\u00e9serv\u00e9e<\/h3>\n\n<p>Point capital, trop souvent ignor\u00e9&nbsp;: la dyspraxie <strong>n'est pas une d\u00e9ficience intellectuelle<\/strong>. Les enfants concern\u00e9s ont, dans leur grande majorit\u00e9, des capacit\u00e9s de raisonnement, de compr\u00e9hension et de langage tout \u00e0 fait dans la norme, parfois m\u00eame tr\u00e8s au-dessus. C'est pr\u00e9cis\u00e9ment ce d\u00e9calage qui d\u00e9route l'entourage&nbsp;: \u00ab&nbsp;il comprend tout, mais il n'y arrive pas&nbsp;\u00bb. Ce contraste entre un raisonnement vif et un geste d\u00e9faillant est l'une des signatures du trouble.<\/p>\n\n\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Combien d'enfants sont concern\u00e9s&nbsp;?<\/strong>\n  <p>Selon le DSM-5, le manuel diagnostique de r\u00e9f\u00e9rence publi\u00e9 par l'Association am\u00e9ricaine de psychiatrie, le trouble d\u00e9veloppemental de la coordination concernerait environ <strong>5 \u00e0 6&nbsp;% des enfants \u00e2g\u00e9s de 5 \u00e0 11 ans<\/strong>. Autrement dit, dans une classe, il n'est statistiquement pas rare qu'un ou deux enfants soient concern\u00e9s \u00e0 des degr\u00e9s divers. Ces chiffres restent des ordres de grandeur&nbsp;: seul un bilan pluridisciplinaire permet de confirmer un trouble chez un enfant donn\u00e9.<\/p>\n<\/div>\n\n<h3>Plusieurs visages possibles<\/h3>\n\n<p>La dyspraxie n'a pas un seul visage. Selon les enfants, elle touche plut\u00f4t la coordination globale (courir, sauter, attraper un ballon), la motricit\u00e9 fine (dessiner, d\u00e9couper, manipuler de petits objets), l'organisation des gestes dans l'espace, ou encore la coordination des mouvements des yeux. Certains enfants cumulent plusieurs de ces difficult\u00e9s, d'autres n'en pr\u00e9sentent qu'une forme marqu\u00e9e. C'est pourquoi il n'existe pas de \u00ab&nbsp;portrait type&nbsp;\u00bb unique, mais un faisceau de signes \u00e0 observer.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n  <thead>\n    <tr><th>Dimension du geste<\/th><th>Ce qui peut \u00eatre touch\u00e9<\/th><th>Exemple en maternelle<\/th><\/tr>\n  <\/thead>\n  <tbody>\n    <tr><td><strong>Motricit\u00e9 globale<\/strong><\/td><td>Coordination du corps entier, \u00e9quilibre<\/td><td>Sauter \u00e0 pieds joints, monter l'escalier en alternant les pieds, attraper un ballon<\/td><\/tr>\n    <tr><td><strong>Motricit\u00e9 fine<\/strong><\/td><td>Pr\u00e9cision des mains et des doigts<\/td><td>Tenir un crayon, enfiler des perles, d\u00e9couper, coller<\/td><\/tr>\n    <tr><td><strong>Organisation spatiale<\/strong><\/td><td>Se rep\u00e9rer et organiser les gestes dans l'espace<\/td><td>Ranger un puzzle, reproduire un mod\u00e8le de construction, s'orienter sur une feuille<\/td><\/tr>\n    <tr><td><strong>Coordination visuo-motrice<\/strong><\/td><td>Guider le geste par le regard<\/td><td>Suivre une ligne, colorier sans d\u00e9passer, viser une cible<\/td><\/tr>\n  <\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 2 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-pourquoi\">Pourquoi rep\u00e9rer la dyspraxie en maternelle change tout<\/h2>\n\n<p>On entend parfois qu'il serait \u00ab&nbsp;trop t\u00f4t&nbsp;\u00bb pour s'inqui\u00e9ter en maternelle, qu'il faut \u00ab&nbsp;laisser le temps&nbsp;\u00bb. Cette prudence a du bon&nbsp;: on ne diagnostique effectivement pas une dyspraxie \u00e0 trois ans, car la variabilit\u00e9 normale du d\u00e9veloppement est immense \u00e0 cet \u00e2ge. Mais laisser le temps ne veut pas dire ne rien regarder. Le rep\u00e9rage pr\u00e9coce de la <strong>dyspraxie en maternelle<\/strong> ne consiste pas \u00e0 poser une \u00e9tiquette&nbsp;: il consiste \u00e0 ouvrir l'\u0153il, \u00e0 documenter ce qu'on observe, et \u00e0 ne pas laisser un enfant s'installer durablement dans l'\u00e9chec sans que personne n'ait cherch\u00e9 \u00e0 comprendre pourquoi.<\/p>\n\n<h3>La maternelle, un r\u00e9v\u00e9lateur privil\u00e9gi\u00e9<\/h3>\n\n<p>La maternelle est l'un des premiers lieux o\u00f9 les gestes fins et la coordination sont sollicit\u00e9s quotidiennement et compar\u00e9s \u2014 sans m\u00e9chancet\u00e9 \u2014 entre pairs. C'est l\u00e0 qu'apparaissent les premiers d\u00e9calages visibles&nbsp;: pendant que la plupart des enfants apprennent \u00e0 d\u00e9couper, \u00e0 s'habiller ou \u00e0 tracer des formes, celui qui pr\u00e9sente un trouble bute sur des t\u00e2ches que les autres finissent par automatiser. L'enseignant de maternelle occupe donc une position d'observation unique&nbsp;: il voit l'enfant en situation, au milieu d'un groupe d'\u00e2ge, sur une grande vari\u00e9t\u00e9 d'activit\u00e9s.<\/p>\n\n<h3>Le co\u00fbt du rep\u00e9rage tardif<\/h3>\n\n\n<p>Quand rien n'est rep\u00e9r\u00e9, l'enfant ne comprend pas pourquoi il n'y arrive pas alors qu'il fait des efforts. Il s'entend dire, avec les meilleures intentions, \u00ab&nbsp;concentre-toi&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;applique-toi&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;tu peux le faire si tu veux&nbsp;\u00bb. Peu \u00e0 peu, il en tire une conclusion redoutable&nbsp;: s'il \u00e9choue malgr\u00e9 tous ses efforts, c'est qu'il est \u00ab&nbsp;nul&nbsp;\u00bb. C'est ainsi que se construisent, tr\u00e8s t\u00f4t, une perte de confiance, un \u00e9vitement des activit\u00e9s difficiles, parfois de l'opposition ou du repli. Ces difficult\u00e9s secondaires, purement psychologiques, s'ajoutent au trouble initial et sont souvent plus lourdes \u00e0 porter que lui.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Rep\u00e9rer n'est pas diagnostiquer<\/strong>\n  <p>Rep\u00e9rer, c'est remarquer un faisceau de signaux persistants et le transmettre aux bonnes personnes. Diagnostiquer, c'est \u00e9tablir un trouble \u00e0 l'issue de bilans r\u00e9alis\u00e9s par des professionnels form\u00e9s. Les deux ne se font pas au m\u00eame moment ni par les m\u00eames personnes. Un parent ou un enseignant qui rep\u00e8re fait son travail&nbsp;; il n'a ni \u00e0 confirmer, ni \u00e0 nommer un trouble.<\/p>\n<\/div>\n\n<h3>Un cercle vertueux quand on agit t\u00f4t<\/h3>\n\n<p>\u00c0 l'inverse, un rep\u00e9rage pr\u00e9coce enclenche un cercle vertueux. On adapte les attentes, on valorise les progr\u00e8s r\u00e9els, on met en place des contournements simples, on oriente vers un bilan si n\u00e9cessaire. L'enfant continue de progresser dans ses domaines de force, garde le plaisir d'aller \u00e0 l'\u00e9cole et aborde le CP avec des strat\u00e9gies plut\u00f4t qu'avec une image de lui-m\u00eame d\u00e9j\u00e0 ab\u00eem\u00e9e. Rep\u00e9rer t\u00f4t, ce n'est pas anticiper un probl\u00e8me&nbsp;: c'est offrir \u00e0 l'enfant les moyens de rester acteur de ses apprentissages.<\/p>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 3 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-signaux\">Les signaux d'alerte, domaine par domaine<\/h2>\n\n<p>Aucun signe pris isol\u00e9ment ne suffit \u00e0 \u00e9voquer une dyspraxie. Tous les jeunes enfants renversent leur verre, d\u00e9passent en coloriant ou peinent \u00e0 faire leurs lacets. Ce qui doit attirer l'attention, c'est l'<strong>accumulation<\/strong> de signaux, leur <strong>persistance<\/strong> dans le temps malgr\u00e9 les occasions de s'exercer, et l'<strong>\u00e9cart durable<\/strong> avec les enfants du m\u00eame \u00e2ge. Voici les principaux domaines \u00e0 observer, sans jamais transformer l'observation en surveillance anxieuse.<\/p>\n\n\n<div class=\"dyn-cards\">\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\u270f\ufe0f<\/span>\n    <h3>Le graphisme et le dessin<\/h3>\n    <p>Tenue du crayon inhabituelle et crisp\u00e9e, trac\u00e9s tr\u00e8s irr\u00e9guliers, dessin du bonhomme tr\u00e8s en retrait par rapport \u00e0 l'\u00e2ge, difficult\u00e9 \u00e0 reproduire des formes simples, refus fr\u00e9quent de dessiner.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\u2702\ufe0f<\/span>\n    <h3>Le d\u00e9coupage et le collage<\/h3>\n    <p>Ciseaux difficiles \u00e0 manier, ligne impossible \u00e0 suivre, colle mise partout ou en quantit\u00e9 inadapt\u00e9e, gestes qui restent laborieux longtemps apr\u00e8s leur introduction en classe.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udc55<\/span>\n    <h3>L'habillage et l'autonomie<\/h3>\n    <p>Manteau enfil\u00e9 \u00e0 l'envers, boutons et fermetures qui r\u00e9sistent, chaussures r\u00e9guli\u00e8rement invers\u00e9es, temps d'habillage tr\u00e8s long, besoin d'aide bien au-del\u00e0 de l'\u00e2ge habituel.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83e\uddf1<\/span>\n    <h3>Les jeux de construction<\/h3>\n    <p>Difficult\u00e9 \u00e0 empiler, \u00e0 embo\u00eeter, \u00e0 reproduire un mod\u00e8le, puzzles \u00e9vit\u00e9s, jeux de manipulation d\u00e9laiss\u00e9s au profit d'activit\u00e9s o\u00f9 le corps est moins en jeu.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83e\udd38<\/span>\n    <h3>La motricit\u00e9 globale<\/h3>\n    <p>Chutes fr\u00e9quentes, maladresse dans les parcours de motricit\u00e9, difficult\u00e9 \u00e0 sauter, \u00e0 attraper ou lancer un ballon, \u00e0 monter et descendre l'escalier sans se tenir.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83c\udf7d\ufe0f<\/span>\n    <h3>Le repas et le quotidien<\/h3>\n    <p>Couverts difficiles \u00e0 utiliser, verre souvent renvers\u00e9, nourriture r\u00e9pandue, gestes de la vie courante qui restent co\u00fbteux l\u00e0 o\u00f9 les autres enfants gagnent en aisance.<\/p>\n  <\/div>\n<\/div>\n\n<h3>Les signaux plus discrets<\/h3>\n\n<p>Certains signes n'apparaissent pas dans le geste lui-m\u00eame, mais dans la mani\u00e8re dont l'enfant se comporte face aux activit\u00e9s motrices. Ils sont pr\u00e9cieux car ce sont souvent des strat\u00e9gies d'\u00e9vitement mises en place pour ne pas se retrouver en difficult\u00e9.<\/p>\n\n<ul>\n  <li><strong>L'\u00e9vitement<\/strong>&nbsp;: l'enfant refuse syst\u00e9matiquement certaines activit\u00e9s (dessin, puzzle, jeux de cour), non par manque d'int\u00e9r\u00eat, mais parce qu'elles le mettent en \u00e9chec.<\/li>\n  <li><strong>La fatigue rapide<\/strong>&nbsp;: comme chaque geste demande un effort conscient, l'enfant se fatigue plus vite que les autres sur des t\u00e2ches manuelles.<\/li>\n  <li><strong>La lenteur<\/strong>&nbsp;: il lui faut beaucoup plus de temps pour terminer une activit\u00e9, parfois au point de ne jamais finir en m\u00eame temps que le groupe.<\/li>\n  <li><strong>La variabilit\u00e9<\/strong>&nbsp;: un geste r\u00e9ussi un jour est rat\u00e9 le lendemain. Cette irr\u00e9gularit\u00e9 d\u00e9route et fait parfois croire \u00e0 de la mauvaise volont\u00e9.<\/li>\n  <li><strong>Le d\u00e9calage entre l'oral et le faire<\/strong>&nbsp;: l'enfant raconte, explique, argumente tr\u00e8s bien, mais \u00ab&nbsp;cale&nbsp;\u00bb d\u00e8s qu'il faut passer au geste.<\/li>\n<\/ul>\n\n<div class=\"dyn-alerte\">\n  <strong>\u26a0\ufe0f Quand consulter sans attendre<\/strong>\n  <p>Certains signes justifient d'en parler rapidement au m\u00e9decin de l'enfant, sans attendre la fin de l'ann\u00e9e scolaire&nbsp;: une r\u00e9gression (l'enfant perd des acquis qu'il ma\u00eetrisait), un enfant qui se d\u00e9valorise ouvertement (\u00ab&nbsp;je suis nul&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;je suis b\u00eate&nbsp;\u00bb), des signes de souffrance (pleurs r\u00e9p\u00e9t\u00e9s le matin, maux de ventre avant l'\u00e9cole, repli), ou l'association de difficult\u00e9s motrices avec des difficult\u00e9s de langage, d'attention ou de relation. Devant tout signe de souffrance de l'enfant, le m\u00e9decin traitant ou un psychologue reste l'interlocuteur \u00e0 solliciter en priorit\u00e9.<\/p>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 4 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-quotidien\">Ce que parents et enseignants observent au quotidien<\/h2>\n<p>De signalen krijgen hun volledige betekenis wanneer ze worden gekoppeld aan de zinnen die ouders en leraren spontaan uitspreken. Deze \"veld\"observaties, vaak geformuleerd met een vleugje ergernis of bezorgdheid, zijn waardevol: ze beschrijven de geleefde werkelijkheid beter dan welk schema dan ook. De onderstaande tabel koppelt enkele van deze zinnen aan wat ze kunnen vertalen \u2014 zonder ooit een diagnose te stellen.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n  <thead>\n    <tr><th>Wat men observeert of hoort<\/th><th>Wat het kan vertalen<\/th><\/tr>\n  <\/thead>\n  <tbody>\n    <tr><td>\u00ab&nbsp;Hij begrijpt alles, maar zodra hij iets moet doen, loopt het vast&nbsp;\u00bb<\/td><td>Het typische contrast tussen een behouden redenering en een niet-geautomatiseerde handeling<\/td><\/tr>\n    <tr><td>\u00ab&nbsp;Ze doet er ontzettend lang over om zich aan te kleden, we zijn elke ochtend te laat&nbsp;\u00bb<\/td><td>Een hoge motorische kost voor dagelijkse handelingen die automatisch zouden moeten worden<\/td><\/tr>\n    <tr><td>\u00ab&nbsp;Zijn tekening lijkt nergens op terwijl hij ongelooflijke verhalen vertelt&nbsp;\u00bb<\/td><td>Een specifieke moeilijkheid met grafische vaardigheden, los van taal<\/td><\/tr>\n    <tr><td>\u00ab&nbsp;Hij wil nooit puzzelen of knippen&nbsp;\u00bb<\/td><td>Het vermijden van activiteiten die hem laten falen, meer dan een gebrek aan interesse<\/td><\/tr>\n    <tr><td>\u00ab&nbsp;Ze slaagt de ene dag, faalt de volgende, we begrijpen het niet&nbsp;\u00bb<\/td><td>De variabiliteit van de prestatie, kenmerkend voor de stoornis<\/td><\/tr>\n    <tr><td>\u00ab&nbsp;Hij stoot overal tegenaan, hij valt de hele tijd&nbsp;\u00bb<\/td><td>Een moeilijkheid met globale co\u00f6rdinatie en lichaamsperceptie in de ruimte<\/td><\/tr>\n    <tr><td>\u00ab&nbsp;'s Avonds is ze uitgeput en huilt om niets&nbsp;\u00bb<\/td><td>De vermoeidheid die gepaard gaat met de constante inspanning van controle over de handeling<\/td><\/tr>\n  <\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n\n<h3>Het principe om in gedachten te houden<\/h3>\n\n<p>Een kind dat \"geen moeite doet\" in schijn is vaak een kind dat enorm veel moeite doet, maar waarvan de inspanningen niet zichtbaar zijn in het resultaat. Deze omkering van perspectief verandert alles: waar men geneigd was om te berispen of te pushen, begrijpt men dat het nodig is om te verlichten, te omzeilen, op een andere manier te waarderen. Wat op slechte wil lijkt, is bij dyspraxie bijna altijd het symptoom van een handeling die veel kost.<\/p>\n\n<h3>Het belang van het kruisen van perspectieven<\/h3>\n\n<p>Geen enkele waarnemer bezit alleen de waarheid. Ouders zien het kind in de intimiteit van het dagelijks leven, in de handelingen van autonomie en de vermoeidheid van de avond; de leraar ziet hem in een groep, vergeleken met zijn leeftijdsgroep, over een breed scala aan activiteiten; grootouders of de kinderoppas bieden weer een ander perspectief. Het kruisen van deze perspectieven, zonder ze tegen elkaar uit te spelen, maakt het mogelijk om een voorbijgaande moeilijkheid te onderscheiden van een discrepantie die alle contexten doorkruist. Het is deze kruising, meer dan een ge\u00efsoleerde observatie, die gewicht geeft aan de herkenning.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Houd een klein observatieboekje bij<\/strong>\n  <p>Noteer, over een paar weken, wat je opmerkt \u2014 de datum, de situatie, wat het kind wel of niet heeft bereikt, zijn reactie \u2014 en verander vage indrukken in concrete elementen. Dit boekje, meegenomen naar de arts of professional, is veel beter dan een \"ik denk dat hij een probleem heeft\". Het helpt ook om de vooruitgang te objectiveren, die vaak onopgemerkt blijft als men alleen kijkt naar wat niet goed gaat.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"dyn-cta\">\n  <h3>Begrijp de DYS-stoornissen, stap voor stap<\/h3>\n  <p>De online training van DYNSEO \u00ab&nbsp;Een kind met DYS-stoornissen begeleiden&nbsp;\u00bb behandelt dit alles in 10 korte lessen&nbsp;: signalen herkennen, de stoornis begrijpen, het dagelijks leven thuis en op school aanpassen. 100% online training, gratis en onbeperkte toegang, certificaat van voltooiing. Gecertificeerde Qualiopi-organisatie (N\u00b0&nbsp;11757351875).<\/p>\n  <a class=\"dyn-btn\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/accompagner-un-enfant-avec-des-troubles-dys-cles-et-solutions-au-quotidien\/\">Ontdek de gratis training<\/a>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 5 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-confusions\">Wat dyspraxie niet is&nbsp;: verwarring vermijden<\/h2>\n\n<p>Een belangrijk deel van het herkennen is om niet op het verkeerde spoor te zitten. De onhandigheid van een kind kan vele oorzaken hebben, en niet alle zijn te wijten aan dyspraxie. Het corrigeren van misvattingen voorkomt twee symmetrische valkuilen&nbsp;: een gewone moeilijkheid dramatiseren, of juist een signaal negeren door het ten onrechte in een geruststellend hokje te plaatsen.<\/p>\n\n<h3>\u00ab&nbsp;Het is gewoon een onhandig kind, dat gaat wel over&nbsp;\u00bb<\/h3>\n<p>Vaak waar \u2014 veel kinderen zijn onhandig en maken dan vooruitgang. Wat dyspraxie onderscheidt, is de <strong>persistentie<\/strong> ondanks training en de tijd die verstrijkt. Als de kloof maand na maand blijft bestaan of groter wordt, verliest de hypothese van een eenvoudige vertraging aan geloofwaardigheid en verdient het een professioneel oordeel.<\/p>\n\n<h3>\u00ab&nbsp;Hij doet geen moeite, hij is lui&nbsp;\u00bb<\/h3>\n<p>Dit is de meest onrechtvaardige en meest voorkomende interpretatie. Een dyspraxisch kind levert over het algemeen <strong>meer<\/strong> inspanningen dan anderen voor een minder resultaat. Moeilijkheid en luiheid verwarren leidt ertoe dat men hem steeds meer pusht, wat hem uitput en ontmoedigt, zonder ooit de kern van het probleem op te lossen.<\/p>\n\n<h3>\u00ab&nbsp;Als hij niet goed schrijft, is hij niet klaar voor groep 3&nbsp;\u00bb<\/h3>\n<p>Grafische vaardigheden zijn slechts \u00e9\u00e9n aspect van de ontwikkeling. Een kind kan een redeneervermogen, taal en nieuwsgierigheid hebben die helemaal rijp zijn voor groep 3, terwijl het een specifieke moeilijkheid heeft met de grafische handeling. Het antwoord is niet noodzakelijk om uit te stellen, maar om te evalueren en aan te passen \u2014 dat is precies de rol van professionals.<\/p>\n\n<h3>\u00ab&nbsp;Dyspraxie, dyslexie, ADHD\u2026 het is een beetje hetzelfde&nbsp;\u00bb<\/h3>\n<p>Nee. Het zijn verschillende stoornissen, hoewel ze allemaal behoren tot de familie van neuro-ontwikkelingsstoornissen en ze kunnen <strong>co\u00ebxisteren<\/strong> bij hetzelfde kind. Dyspraxie be\u00efnvloedt de co\u00f6rdinatie van de beweging&nbsp;; dyslexie, het leren lezen&nbsp;; ADHD, de aandacht en controle. Deze frequente associatie verklaart waarom de beoordeling globaal moet zijn en niet gericht op slechts \u00e9\u00e9n aspect.<\/p>\n\n<h3>\u00ab&nbsp;Als hij een bril draagt, is het geen dyspraxie&nbsp;\u00bb<\/h3>\n<p>Een visuele stoornis kan inderdaad bepaalde onhandigheden verklaren, en daarom maakt een oog- en gehooronderzoek deel uit van de eerste stappen. Maar het een sluit het ander niet uit&nbsp;: eerst worden de sensorische oorzaken gecontroleerd, en als de moeilijkheden aanhouden nadat deze zijn uitgesloten of gecorrigeerd, zoekt men verder.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n  <thead>\n    <tr><th>Stoornis<\/th><th>Wat het voornamelijk be\u00efnvloedt<\/th><th>Kan co\u00ebxisteren met dyspraxie&nbsp;?<\/th><\/tr>\n  <\/thead>\n  <tbody>\n    <tr><td>Dyspraxie \/ TDC<\/td><td>Co\u00f6rdinatie en planning van bewegingen<\/td><td>\u2014<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Dyslexie<\/td><td>Leren lezen en schrijven<\/td><td><span class=\"dyn-oui\">Ja<\/span><\/td><\/tr>\n    <tr><td>ADHD<\/td><td>Aandacht, onrust, impulscontrole<\/td><td><span class=\"dyn-oui\">Ja<\/span><\/td><\/tr>\n    <tr><td>Stoornis van de gesproken taal<\/td><td>Begrip en productie van gesproken taal<\/td><td><span class=\"dyn-oui\">Ja<\/span><\/td><\/tr>\n    <tr><td>Visuele of auditieve stoornis<\/td><td>Sensorische waarneming<\/td><td><span class=\"dyn-oui\">Eerst controleren<\/span><\/td><\/tr>\n  <\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 6 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-demarche\">Wat te doen als er twijfel ontstaat&nbsp;: de aanpak<\/h2>\n<p>Een vermoeden is geen diagnose, en het wordt niet opgelost door paniek of ontkenning. Het wordt aangepakt door een rustige en ordelijke aanpak, waarin iedereen \u2014 ouder, leraar, arts, professional voor evaluatie \u2014 zijn rol speelt. Hier zijn de gebruikelijke stappen, van de eerste vraagstelling tot het opzetten van begeleiding.<\/p>\n\n<ol class=\"dyn-steps\">\n  <li><strong>Observeren en documenteren.<\/strong> Allereerst noteert men wat men ziet, gedurende meerdere weken en in verschillende contexten. Objectiveren vervangt het \u00ab&nbsp;ik heb de indruk dat&nbsp;\u00bb door gedateerde en gesitueerde feiten, die veel nuttiger zijn voor de professionals.<\/li>\n  <li><strong>Uitwisselen tussen ouders en school.<\/strong> Ouders en leraar vergelijken hun observaties, zonder de verantwoordelijkheid af te schuiven. Het doel is niet om te weten \u00ab&nbsp;wie de schuld heeft&nbsp;\u00bb, maar om te controleren of de afwijking zowel thuis als in de klas voorkomt.<\/li>\n  <li><strong>De arts van het kind raadplegen.<\/strong> De huisarts, de kinderarts of de arts van de moeder- en kindzorg is de eerste aanspreekpersoon. Hij maakt de balans op, controleert het zicht en het gehoor, sluit andere oorzaken uit en verwijst indien nodig door.<\/li>\n  <li><strong>Uitvoeren van de evaluaties.<\/strong> Afhankelijk van de moeilijkheden kan de arts doorverwijzen naar een psychomotorisch therapeut, een ergotherapeut, een logopedist, een orthoptist of een kinderneuroloog. Deze evaluaties verduidelijken de aard en de ernst van de moeilijkheden.<\/li>\n  <li><strong>Indien nodig, een diagnose stellen.<\/strong> De diagnose van een ontwikkelingsstoornis van de co\u00f6rdinatie wordt gesteld door opgeleide professionals, door de evaluaties te combineren. Het wordt over het algemeen pas betrouwbaar gesteld vanaf ongeveer vijf jaar, wanneer de ontwikkeling voldoende gestabiliseerd is.<\/li>\n  <li><strong>De begeleiding opzetten.<\/strong> Gerichte revalidatie, aanpassingen op school, aanpassingen thuis&nbsp;: de begeleiding wordt op maat gemaakt, regelmatig herzien en evolueert met het kind.<\/li>\n<\/ol>\n\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 De centrale rol van de arts<\/strong>\n  <p>Men wendt zich niet direct tot alle specialisten tegelijk. De arts van het kind co\u00f6rdineert&nbsp;: hij verwijst naar de juiste evaluaties, in de juiste volgorde, op basis van wat is waargenomen. Deze co\u00f6rdinatie voorkomt onnodige onderzoeken, verloren tijd en vermenigvuldigde zorgen. Bij twijfel begint het proces altijd bij hem.<\/p>\n<\/div>\n\n<h3>Hoe lang duurt het&nbsp;?<\/h3>\n\n<p>Het moet eerlijk gezegd worden&nbsp;: de wachttijden voor het verkrijgen van bepaalde evaluaties kunnen lang zijn, afhankelijk van de regio en de beschikbaarheid van de professionals. Dit is geen reden om met de armen over elkaar te wachten. Zodra er twijfel bestaat, kan men al de eisen verlichten, successen waarderen, eenvoudige oplossingen thuis en in de klas implementeren. De eerste begeleidingen zijn niet afhankelijk van een diagnose&nbsp;: ze zijn gebaseerd op gezond verstand en op de observatie van wat het kind helpt.<\/p>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 7 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-professionnels\">Naar wie te wenden&nbsp;: de professionals voor opsporing<\/h2>\n\n<p>Bij dyspraxie werkt geen enkele professional alleen&nbsp;: het is een team dat zich rond het kind vormt, elk met een specifiek gebied. Het kennen van de rol van ieder helpt de families om de voorgestelde richtingen te begrijpen en zich niet verloren te voelen in een soms verwarrend traject.<\/p>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n  <thead>\n    <tr><th>Professional<\/th><th>Zijn rol<\/th><\/tr>\n  <\/thead>\n  <tbody>\n    <tr><td><strong>Huisarts \/ kinderarts \/ consultatiebureau<\/strong><\/td><td>Eerste aanspreekpunt. Maakt de balans op, sluit andere oorzaken uit, co\u00f6rdineert en verwijst naar de evaluaties.<\/td><\/tr>\n    <tr><td><strong>Psychomotorisch therapeut<\/strong><\/td><td>Evalueert en werkt aan de globale co\u00f6rdinatie, het evenwicht, het lichaamsbeeld, de organisatie van de beweging in de ruimte.<\/td><\/tr>\n    <tr><td><strong>Ergotherapeut<\/strong><\/td><td>Richt zich op dagelijkse en schoolse handelingen: schrijven, autonomie, aanpassingen en hulpmiddelen.<\/td><\/tr>\n    <tr><td><strong>Logopedist<\/strong><\/td><td>Komt tussenbeide als de mondelinge of schriftelijke taal ook betrokken is, of voor bepaalde specifieke dyspraxie\u00ebn.<\/td><\/tr>\n    <tr><td><strong>Orthoptist<\/strong><\/td><td>Evalueert en heropvoedt de co\u00f6rdinatie van oogbewegingen, vaak betrokken bij visueel-ruimtelijke dyspraxie.<\/td><\/tr>\n    <tr><td><strong>Neuropediater<\/strong><\/td><td>Specialist in de ontwikkeling van het kind; draagt bij aan de diagnose in complexe situaties.<\/td><\/tr>\n    <tr><td><strong>Psycholoog \/ neuropsycholoog<\/strong><\/td><td>Evalueert het cognitief functioneren, ondersteunt het kind en de familie, begeleidt de emotionele beleving.<\/td><\/tr>\n  <\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n\n<h3>En het onderwijsteam in dit alles?<\/h3>\n\n<p>Op school zijn er andere hulpbronnen. De leraar van de klas in de eerste plaats, maar ook de arts of verpleegkundige van het ministerie van Onderwijs, de psycholoog van het ministerie van Onderwijs en, in tweede instantie, de hulp- en begeleidingsmaatregelen die zijn voorzien voor leerlingen met bijzondere behoeften. Deze contactpersonen stellen geen diagnose, maar ze helpen bij het opsporen, vergemakkelijken de aanpassingen en leggen de link met de gezondheidsprofessionals die het kind volgen.<\/p>\n\n<h3>Een gedeelde houding: observeren, melden, ori\u00ebnteren<\/h3>\n\n<p>Ongeacht zijn rol, blijft iedereen binnen zijn competentie. De ouder en de leraar <strong>observeren en melden<\/strong>; de arts <strong>ori\u00ebnteert en co\u00f6rdineert<\/strong>; de evaluatieprofessionals <strong>evalueren en heropvoeden<\/strong>; het hele team <strong>begeleidt<\/strong>. Niemand hoeft alleen de verantwoordelijkheid te dragen om te begrijpen, noch zich op het terrein van een ander te begeven. Het is deze duidelijke verdeling die het traject draaglijk en effectief maakt.<\/p>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 8 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-accompagnements\">Eerste begeleiding thuis<\/h2>\n\n<p>In afwachting van of als aanvulling op de evaluaties, is thuis het eerste terrein van begeleiding. Het is niet de bedoeling om zelf te heropvoeden \u2014 dat is niet de rol van de ouders \u2014 maar om een omgeving te cre\u00ebren die de obstakels vermindert, het kind waardeert en de relatie behoudt. Hier zijn concrete principes, toepasbaar zonder speciaal materiaal.<\/p>\n\n<h3>Verlichten zonder het over te nemen<\/h3>\n\n<p>De verleiding is groot om alles voor het kind te doen om sneller te gaan. Dat is begrijpelijk, maar contraproductief: het kind moet blijven proberen om vooruitgang te boeken. De juiste houding, hoewel ongemakkelijker, is om <strong>de moeilijkheid te verlichten terwijl het kind de acteur blijft<\/strong>. We vereenvoudigen de taak, geven het juiste niveau van hulp, accepteren dat het langzamer gaat, maar ontnemen het kind niet zijn eigen handeling.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Een taak in stappen opdelen<\/strong>\n  <p>Een complexe handeling zoals aankleden wordt toegankelijker wanneer we deze opdelen in kleine stappen die \u00e9\u00e9n voor \u00e9\u00e9n worden uitgesproken: \"eerst de linker mouw\", dan \"nu de rechter mouw\", dan \"we trekken de rits omhoog\". E\u00e9n instructie tegelijk, in volgorde, zonder te haasten. Dit voorkomt overbelasting en geeft het kind opeenvolgende successen om op voort te bouwen.<\/p>\n<\/div>\n\n<h3>Woorden die helpen, woorden die kwetsen<\/h3>\n<p>De manier waarop je het kind aanspreekt, is net zo belangrijk als de materi\u00eble hulp. Enkele eenvoudige richtlijnen&nbsp;:<\/p>\n\n<ul>\n  <li><strong>Te zeggen<\/strong>&nbsp;: \u00ab&nbsp;Je hebt het goed geprobeerd, laten we het samen opnieuw proberen.&nbsp;\u00bb We waarderen de inspanning en het proces, niet alleen het resultaat.<\/li>\n  <li><strong>Te zeggen<\/strong>&nbsp;: \u00ab&nbsp;We gaan het anders doen, op een gemakkelijkere manier.&nbsp;\u00bb We stellen een omweg voor zonder het falen te dramatiseren.<\/li>\n  <li><strong>Te zeggen<\/strong>&nbsp;: \u00ab&nbsp;Kijk eens wat je allemaal kunt.&nbsp;\u00bb We herinneren aan de gebieden van succes.<\/li>\n  <li><strong>\u274c Te vermijden<\/strong>&nbsp;: \u00ab&nbsp;Concentreer je, je kunt het doen als je wilt&nbsp;\u00bb \u2014 impliceert dat het falen komt door een gebrek aan wilskracht.<\/li>\n  <li><strong>\u274c Te vermijden<\/strong>&nbsp;: \u00ab&nbsp;Je broer kon het op jouw leeftijd&nbsp;\u00bb \u2014 de vergelijking helpt nooit en drukt alleen maar de moed in de schoenen.<\/li>\n  <li><strong>\u274c Te vermijden<\/strong>&nbsp;: \u00ab&nbsp;Weer mislukt&nbsp;!&nbsp;\u00bb \u2014 wijst op het falen in plaats van op de volgende stap.<\/li>\n<\/ul>\n\n<h3>De omgeving aanpassen<\/h3>\n\n<p>Kleine materi\u00eble aanpassingen verminderen de belasting zonder iets te kosten. Kleding die gemakkelijk aan te trekken is (elastiek in plaats van knopen, klittenband in plaats van veters), een stabiele en rustige plek voor tafelactiviteiten, een verzwaarde of brede beker om omvallen te beperken, visuele markeringen om de voorkant van een kledingstuk te vinden&nbsp;: elke omweg verandert een bron van dagelijks falen in succes. Het doel is niet om elke inspanning te vermijden, maar om de energie van het kind te reserveren voor wat echt belangrijk is.<\/p>\n\n<h3>Spelen, zonder het spel in revalidatie te veranderen<\/h3>\n\n<p>Spel blijft de beste motor voor leren op deze leeftijd. Manipuleren, overgieten, stapelen, in elkaar passen, spelen met klei, deelnemen aan koken&nbsp;: zoveel activiteiten die de co\u00f6rdinatie aanspreken in plezier, zonder druk. Het belangrijkste is om in het gedeelde spel te blijven en niet in de opgelegde oefening. Digitale hulpmiddelen die geschikt zijn voor jonge kinderen, zoals de ontwakings- en stimulatiespellen van de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/\">COCO<\/a> applicatie, kunnen deze activiteiten aanvullen door een aanpasbaar niveau aan te bieden, op voorwaarde dat het een moment van gedeeld plezier blijft en een redelijke schermtijd. We kunnen ook putten uit de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/\">DYNSEO toolcatalogus<\/a> voor printbare hulpmiddelen, en de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-tests\/\">cognitieve tests<\/a> ontdekken om een eerste indruk te krijgen.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-alerte\">\n  <strong>\u26a0\ufe0f Wat altijd door een professional moet worden gedaan<\/strong>\n  <p>Ouders begeleiden, ze revalideren niet. Geen enkel \u00ab&nbsp;intensief oefenprogramma&nbsp;\u00bb dat online wordt gevonden, geen enkele \u00ab&nbsp;wondermethode&nbsp;\u00bb die belooft dyspraxie te corrigeren, geen enkele opgelegde beperking aan het kind mag het advies van een gezondheidsprofessional vervangen. Voor alles wat met revalidatie, diagnose en prognose te maken heeft, vertrouwen we op de opgeleide professionals en de instructies die zij geven.<\/p>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 9 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-ecole\">De klas en het kleuterleven aanpassen<\/h2>\n\n<p>Ook op school verlichten veel eenvoudige aanpassingen het kind zonder het te stigmatiseren. De meeste komen trouwens de hele klas ten goede, want wat een kind met motorische problemen helpt, vergemakkelijkt vaak het werk van iedereen. Het doel is tweeledig&nbsp;: het obstakel verminderen en de plaats van het kind in de groep behouden.<\/p>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n  <thead>\n    <tr><th>Situatie in de klas<\/th><th>Mogelijke aanpassing<\/th><\/tr>\n  <\/thead>\n  <tbody>\n    <tr><td>De grafische vormgeving is zeer kostbaar<\/td><td>De hoeveelheid verminderen, een onvolmaakte tekening accepteren, hulpmiddelen aanbieden, de inhoud boven de vorm waarderen<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Het knippen leidt tot mislukking<\/td><td>Vooraf knippen, aangepaste scharen aanbieden, afwisselen met andere uitvoeringswijzen<\/td><\/tr>\n    <tr><td>De instructies volgen elkaar te snel op<\/td><td>Geef \u00e9\u00e9n instructie tegelijk, herformuleer, zorg ervoor dat het kind de tijd heeft om te doen<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Het kind ori\u00ebnteert zich slecht op het blad<\/td><td>Visuele markeringen toevoegen, de marge kleuren, de richting duidelijk aangeven<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Er is altijd tijdgebrek<\/td><td>Meer tijd geven, een onvoltooid werk accepteren, de belasting verlichten<\/td><\/tr>\n    <tr><td>De overgangen zijn moeilijk<\/td><td>Veranderingen aankondigen, visuele markeringen van het verloop van de dag gebruiken<\/td><\/tr>\n  <\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n\n<h3>De kwestie van tijd<\/h3>\n\n<p>Tijd geven is ongetwijfeld de krachtigste en eenvoudigste aanpassing. Een dyspraxisch kind dat extra tijd heeft, is geen \"bevoorrecht\" kind: het is een kind dat een eerlijke kans krijgt om te laten zien wat het weet. Omgekeerd leidt de race tegen de klok systematisch tot mislukking, ongeacht de werkelijke vaardigheden. De tijdsdruk verlichten betekent vaak in \u00e9\u00e9n klap een groot deel van de moeilijkheden oplossen.<\/p>\n\n<h3>De sterke punten waarderen<\/h3>\n\n<p>Een kind dat gereduceerd is tot zijn motorische moeilijkheden, ziet uiteindelijk alleen nog maar die moeilijkheden in zichzelf. Het is daarom essentieel om hem regelmatig kansen te bieden om te schitteren in zijn sterke punten: een verhaal vertellen, een raadsel beantwoorden, een idee uitleggen, zingen, mondeling deelnemen. Deze successen zijn geen troostprijzen: ze voeden een evenwichtig zelfbeeld en herinneren het kind, en de groep, eraan dat het veel meer waard is dan wat een potlood laat zien.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Een vloeiende communicatie tussen school en thuis<\/strong>\n  <p>De aanpassingen werken des te beter als ze consistent zijn tussen school en thuis. Een communicatieboekje, enkele regelmatige uitwisselingen, gedeelde en realistische doelen: deze continu\u00efteit voorkomt dat het kind tegenstrijdige regels ervaart afhankelijk van de locatie, en stelt iedereen in staat aan te passen op basis van wat echt werkt.<\/p>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 10 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-estime\">Bescherm het zelfbeeld en de ervaring van het kind<\/h2>\n\n<p>Uiteindelijk convergeert alles wat voorafgaat naar hetzelfde doel: het kind als persoon beschermen, en niet alleen een bewegingsstoornis behandelen. Want de zwaarste moeilijkheid bij dyspraxie is vaak niet motorisch: het is wat het kind uiteindelijk van zichzelf denkt als het faalt zonder te begrijpen waarom.<\/p>\n\n<h3>Herhaald falen schaadt het zelfbeeld<\/h3>\n\n<p>Een jong kind bouwt zijn zelfbeeld op door de blik van volwassenen en zijn concrete successen. Wanneer het voortdurend faalt in taken die zijn klasgenoten wel lukken, wanneer het de teleurstelling of irritatie om zich heen waarneemt, concludeert het al snel dat het \"niet in staat is\". Deze overtuiging, die vroeg wordt gevestigd, is hardnekkig en generaliseert: het kind begint aan zichzelf te twijfelen, ver buiten het motorische domein, zelfs in activiteiten waarin het toch zou kunnen slagen.<\/p>\n\n<h3>Noem de moeilijkheid, zonder er een identiteit van te maken<\/h3>\n<p>Leg het kind, met eenvoudige woorden en aangepast aan zijn leeftijd, uit waarom sommige dingen moeilijker voor hem zijn, dat lucht vaak op: \"Je hersenen hebben meer tijd nodig om bepaalde handelingen te leren, het is niet jouw schuld, en we gaan je helpen.\" Woorden geven aan de moeilijkheid voorkomt dat hij zichzelf \"dom\" vindt. Maar we zorgen ervoor dat het kind niet opgesloten raakt in zijn stoornis: hij <em>is<\/em> niet \"dyspraxisch\" voordat hij een nieuwsgierig, grappig, gevoelig kind is, met zijn passies en krachten.<\/p>\n\n<h3>Let op tekenen van lijden<\/h3>\n\n<p>Bepaalde uitingen moeten waarschuwen en leiden tot een gesprek met een professional: een kind dat zichzelf openlijk onderwaardeert, dat weigert naar school te gaan, dat 's ochtends herhaaldelijk buik- of hoofdpijn heeft, dat zich isoleert, dat verdrietig of agressief wordt. Deze signalen zijn niet onschuldig. Bij elk lijden van het kind is de huisarts of een psycholoog de aangewezen gesprekspartner: psychologische ondersteuning maakt volledig deel uit van de begeleiding, net als revalidatie.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n  <thead>\n    <tr><th>\u2705 Wat helpt<\/th><th>\u274c Wat niet helpt<\/th><\/tr>\n  <\/thead>\n  <tbody>\n    <tr><td>Waardeer de inspanning en de vooruitgang, zelfs kleine<\/td><td>Alleen commentaar geven op wat mislukt<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Verlicht de taak en laat het kind de hoofdrol spelen<\/td><td>In zijn plaats doen om sneller te gaan<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Geef tijd en \u00e9\u00e9n instructie tegelijk<\/td><td>Haasten en instructies opvolgen<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Bied kansen om elders te slagen<\/td><td>Het kind reduceren tot zijn moeilijkheden<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Leg de moeilijkheid uit met eenvoudige woorden<\/td><td>Het kind laten geloven dat hij \"waardeloos\" is<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Kruis de blikken en volg de professionals<\/td><td>Alleen online naar een \"wonder\" methode zoeken<\/td><\/tr>\n  <\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n\n<h3>Een conclusie als richtlijn<\/h3>\n\n<p>Het herkennen van een <strong>dyspraxie in de kleuterschool<\/strong> is nooit een oordeel over een peuter: het is besluiten om te kijken, te begrijpen en te helpen voordat de moeilijkheden gepaard gaan met een zelfbeeldkwetsuur. Een ge\u00efsoleerd signaal betekent niets; het is de opeenstapeling en de persistentie die tellen. Bij twijfel is de te volgen weg eenvoudig en geruststellend: observeren, noteren, erover praten met de arts, de professionals laten evalueren, en ondertussen verlichten, waarderen, beschermen. Een kind dat vroeg wordt herkend en begeleid, blijft een kind dat van leren houdt \u2014 en dat is de hele uitdaging.<\/p>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 S\u00c9RIE \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2>Om verder te gaan<\/h2>\n\n<p>Dit artikel opent een reeks gewijd aan de begeleiding van kinderen met een neuro-ontwikkelingsstoornis. Elk deel verdiept een aanvullend aspect:<\/p>\n\n<div class=\"dyn-serie\">\n  <a href=\"#\"><span>De opleiding<\/span>Programma en inhoud van de opleiding \"Een kind met DYS-stoornissen begeleiden\": voor wie het bedoeld is en wat je leert<\/a>\n  <a href=\"#\"><span>Signalen per leeftijd<\/span>Van kleuterschool tot basisschool: hoe de waarschuwingssignalen van dyspraxie evolueren<\/a>\n  <a href=\"#\"><span>Concrete aanpassingen<\/span>De dagelijkse gereedschapskist: hulpmiddelen, aanpassingen en spellen voor een dyspraxisch kind<\/a>\n  <a href=\"#\"><span>Gezinsleven<\/span>Broers en zussen, huiswerk, slaap, zelfbeeld: volhouden zonder uitgeput te raken<\/a>\n<\/div>\n\n<p>Wat betreft gratis bronnen, de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/\">DYNSEO hulpmiddelen catalogus<\/a> biedt afdrukbare hulpmiddelen die nuttig zijn om observaties te objectiveren en door te geven aan professionals. De <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-tests\/\">cognitieve tests<\/a> maken een eerste beoordeling mogelijk, en de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/coco-denkt-en-coco-beweegt-educatieve-software\/\">COCO<\/a> applicatie biedt, voor de oudere kinderen en volwassenen in de familie, spellen voor stimulatie op een aanpasbaar niveau.<\/p>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 FAQ \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-faq\">Veelgestelde vragen<\/h2>\n<div class=\"dyn-faq\"><h3>Op welke leeftijd kan men een dyspraxie diagnosticeren&nbsp;?<\/h3>\n  <p>In de kleuterschool wordt er geen diagnose gesteld&nbsp;: er worden signalen opgemerkt. De normale variabiliteit van de ontwikkeling is te groot voor deze leeftijd om op betrouwbare wijze een stoornis van een eenvoudige vertraging te onderscheiden. De diagnose van ontwikkelingsstoornis van de co\u00f6rdinatie wordt meestal rond de leeftijd van vijf jaar gesteld, zodra de ontwikkeling voldoende gestabiliseerd is, en altijd door professionals die zijn opgeleid na kruiselingse evaluaties. Dit betekent niet dat men moet wachten om actie te ondernemen&nbsp;: zodra er twijfel bestaat, kan men de eisen verlichten, successen waarderen en erover praten met de arts van het kind, die indien nodig zal doorverwijzen.<\/p>\n\n  <h3>Mijn kind is onhandig&nbsp;: is het noodzakelijkerwijs een dyspraxie&nbsp;?<\/h3>\n  <p>Nee, en het is belangrijk om dit te herinneren om onnodige zorgen te voorkomen. Veel jonge kinderen zijn een tijdje onhandig, maar maken dan natuurlijke vooruitgang met oefening en rijping. Wat dyspraxie onderscheidt, is het aanhouden van de moeilijkheden ondanks de mogelijkheden om te oefenen, hun opeenstapeling in verschillende domeinen en een blijvend verschil met kinderen van dezelfde leeftijd. Een ge\u00efsoleerd en tijdelijk signaal betekent niets. Als de kloof zich handhaaft of verdiept over meerdere maanden en zich in verschillende contexten voordoet, is het legitiem om erover te praten met de arts van het kind.<\/p>\n\n  <h3>Be\u00efnvloedt dyspraxie de intelligentie van het kind&nbsp;?<\/h3>\n  <p>Nee. Dyspraxie be\u00efnvloedt de planning en automatisering van bewegingen, niet de redeneercapaciteiten. De betrokken kinderen hebben, in grote meerderheid, een intelligentie die volledig binnen de norm valt, soms zelfs zeer ontwikkeld. Juist dit contrast \u2014 een kind dat goed begrijpt en redeneert maar waarvan de bewegingen niet volgen \u2014 verwart de omgeving en vormt een van de kenmerken van de stoornis. Het verwarren van motorische moeilijkheden met een gebrek aan intelligentie is een van de meest onrechtvaardige en schadelijke fouten voor het zelfbeeld van het kind.<\/p>\n\n  <h3>Wat kan ik thuis doen in afwachting van een evaluatie&nbsp;?<\/h3>\n  <p>Veel, zonder ooit de professionals te vervangen. U kunt de moeilijke taken verlichten terwijl u het kind actief laat zijn, complexe bewegingen in kleine stappen opdelen, \u00e9\u00e9n instructie tegelijk geven, tijd geven en de inspanning waarderen in plaats van alleen het resultaat. Het aanpassen van de omgeving helpt ook&nbsp;: kleding die gemakkelijk aan te trekken is, een stabiele plaats voor tafelactiviteiten, visuele hulpmiddelen. Bied het kind tenslotte regelmatig kansen om te slagen in zijn sterke domeinen. Revalidatie is echter het domein van gezondheidsprofessionals&nbsp;: wees op uw hoede voor de \"wonder\" methoden die online worden beloofd.<\/p>\n\n  <h3>Tot wie kan ik me eerst wenden&nbsp;?<\/h3><\/div>\n<div class=\"dyn-faq\">\n  <p>De eerste contactpersoon is de arts van uw kind: huisarts, kinderarts of arts van de moeder- en kindzorg. Hij of zij maakt de balans op, controleert met name het zicht en het gehoor, sluit andere mogelijke oorzaken uit en speelt een co\u00f6rdinerende rol door, indien nodig, door te verwijzen naar de juiste professionals voor evaluatie \u2014 psychomotorisch therapeut, ergotherapeut, logopedist, orthoptist of kinderneuroloog. Deze co\u00f6rdinatie voorkomt onnodige onderzoeken en verloren tijd. Aan de kant van de school nemen de leerkracht en het schoolgezondheidspersoneel deel aan de identificatie en vergemakkelijken zij de aanpassingen, in samenwerking met de professionals die het kind volgen.<\/p><\/div>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\u2139\ufe0f Informatie en geen medisch advies<\/strong>\n  <p>Dit artikel is bedoeld voor algemene informatie. Het vervangt geen diagnose, medisch advies of zorg door een gezondheidsprofessional. Voor vragen over uw kind, neem contact op met zijn\/haar arts, die indien nodig kan doorverwijzen. In geval van nood, neem contact op met de nooddiensten van uw land.<\/p>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 CTA FINAL \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<div class=\"dag-media-row\" style=\"background:linear-gradient(135deg,#eef1ff 0%,#f4ecff 100%);border-radius:22px;padding:26px 30px;margin:38px 0;display:flex;gap:30px;align-items:center;flex-wrap:wrap;box-shadow:0 12px 30px rgba(94,94,215,.12);\">\n  <div style=\"flex:1;min-width:240px;\">\n    <div style=\"display:inline-block;background:#fff;color:#5268c9;font-weight:700;font-size:12px;letter-spacing:.04em;padding:5px 13px;border-radius:20px;margin-bottom:12px;text-transform:uppercase;box-shadow:0 2px 8px rgba(94,94,215,.12);\">KINDEREN 5-10 JAAR<\/div>\n    <div style=\"font-weight:700;font-size:1.2rem;color:#5e5ed7;margin-bottom:10px;\">Onze applicatie<\/div>\n    <p style=\"margin:0 0 16px;color:#444;font-size:1rem;line-height:1.55;\">COCO DENKT en COCO BEWEEGT: educatieve spellen en actieve pauzes voor kinderen van 5 tot 10 jaar, ontworpen met professionals.<\/p>\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/coco-denkt-en-coco-beweegt-educatieve-software\/\" style=\"display:inline-block;background:linear-gradient(135deg,#5e5ed7,#5268c9);color:#fff;text-decoration:none;font-weight:600;padding:13px 24px;border-radius:12px;box-shadow:0 8px 22px rgba(94,94,215,.30);\">Ontdekken \u2192<\/a>\n  <\/div>\n  <img src=\"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/icone-logo-coco-rond.webp\" alt=\"COCO\" style=\"width:38%;min-width:220px;border-radius:18px;box-shadow:0 14px 34px rgba(94,94,215,.22);object-fit:cover;\">\n<\/div>\n<div class=\"dyn-cta\">\n  <h3>Verder gaan, gratis<\/h3>\n  <p>Begeleidt u een kind met een DYS-stoornis? De online training van DYNSEO \u00ab&nbsp;Een kind met DYS-stoornissen begeleiden: sleutels en oplossingen voor dagelijks gebruik&nbsp;\u00bb biedt u in 10 korte lessen concrete richtlijnen om het dagelijks leven te begrijpen, te herkennen en aan te passen. Gratis en onbeperkte toegang, 100% online, certificaat van voltooiing. Gecertificeerde Qualiopi-organisatie (N\u00b0&nbsp;11757351875).<\/p>\n  <a class=\"dyn-btn\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/accompagner-un-enfant-avec-des-troubles-dys-cles-et-solutions-au-quotidien\/\">Ontdek de gratis training<\/a>\n<\/div><\/div><\/div>[\/et_pb_code][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[3043,2915],"tags":[],"class_list":["post-792038","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-advies-van-de-coaches","category-les-conseils-des-coachs"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Dyspraxie en kleuterschool: waarschuwingssignalen en eerste begeleiding - Educatieve app en geheugenspelletjes<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dyspraxie en kleuterschool: waarschuwingssignalen en eerste begeleiding - Educatieve app en geheugenspelletjes\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Educatieve app en geheugenspelletjes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-26T19:48:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-07T08:27:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/abcdhe-5.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"576\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"DYNSEO\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"DYNSEO\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"32 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"DYNSEO\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/78ef63df2ee64e0989bc68f8401b38d6\"},\"headline\":\"Dyspraxie en kleuterschool: waarschuwingssignalen en eerste begeleiding\",\"datePublished\":\"2026-09-26T19:48:02+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-07T08:27:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\\\/\"},\"wordCount\":6615,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/abcdhe-5.jpg\",\"articleSection\":[\"Advies van de coaches\",\"Les conseils des coachs\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\\\/\",\"name\":\"Dyspraxie en kleuterschool: waarschuwingssignalen en eerste begeleiding - Educatieve app en geheugenspelletjes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/abcdhe-5.jpg\",\"datePublished\":\"2026-09-26T19:48:02+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-07T08:27:43+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/abcdhe-5.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/abcdhe-5.jpg\",\"width\":1024,\"height\":576,\"caption\":\"Geef uw hersenen een boost met onze interactieve hersentraining\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dyspraxie en kleuterschool: waarschuwingssignalen en eerste begeleiding\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Jeux de m\u00e9moire et stimulation cognitive\",\"description\":\"Entra\u00eenez votre m\u00e9moire et votre cerveau avec DYNSEO\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#organization\",\"name\":\"DYNSEO\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/05\\\/logo-dynseo-new.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/05\\\/logo-dynseo-new.png\",\"width\":5073,\"height\":1397,\"caption\":\"DYNSEO\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/78ef63df2ee64e0989bc68f8401b38d6\",\"name\":\"DYNSEO\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/author\\\/justine\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dyspraxie en kleuterschool: waarschuwingssignalen en eerste begeleiding - Educatieve app en geheugenspelletjes","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Dyspraxie en kleuterschool: waarschuwingssignalen en eerste begeleiding - Educatieve app en geheugenspelletjes","og_url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/","og_site_name":"Educatieve app en geheugenspelletjes","article_published_time":"2026-09-26T19:48:02+00:00","article_modified_time":"2026-10-07T08:27:43+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":576,"url":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/abcdhe-5.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"DYNSEO","twitter_misc":{"Geschreven door":"DYNSEO","Geschatte leestijd":"32 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/"},"author":{"name":"DYNSEO","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#\/schema\/person\/78ef63df2ee64e0989bc68f8401b38d6"},"headline":"Dyspraxie en kleuterschool: waarschuwingssignalen en eerste begeleiding","datePublished":"2026-09-26T19:48:02+00:00","dateModified":"2026-10-07T08:27:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/"},"wordCount":6615,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/abcdhe-5.jpg","articleSection":["Advies van de coaches","Les conseils des coachs"],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/","name":"Dyspraxie en kleuterschool: waarschuwingssignalen en eerste begeleiding - Educatieve app en geheugenspelletjes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/abcdhe-5.jpg","datePublished":"2026-09-26T19:48:02+00:00","dateModified":"2026-10-07T08:27:43+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/abcdhe-5.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/abcdhe-5.jpg","width":1024,"height":576,"caption":"Geef uw hersenen een boost met onze interactieve hersentraining"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/dyspraxie-en-kleuterschool-waarschuwingssignalen-en-eerste-begeleiding\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dyspraxie en kleuterschool: waarschuwingssignalen en eerste begeleiding"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#website","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/","name":"Jeux de m\u00e9moire et stimulation cognitive","description":"Entra\u00eenez votre m\u00e9moire et votre cerveau avec DYNSEO","publisher":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#organization","name":"DYNSEO","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/logo-dynseo-new.png","contentUrl":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/logo-dynseo-new.png","width":5073,"height":1397,"caption":"DYNSEO"},"image":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#\/schema\/person\/78ef63df2ee64e0989bc68f8401b38d6","name":"DYNSEO","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/author\/justine\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/792038","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=792038"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/792038\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":792055,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/792038\/revisions\/792055"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/410101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=792038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=792038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=792038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}