{"id":792241,"date":"2026-09-26T22:44:22","date_gmt":"2026-09-26T20:44:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dynseo.com\/formation-sclerose-en-plaques-adapter-sa-pratique-en-etablissement-2\/"},"modified":"2026-10-07T10:27:51","modified_gmt":"2026-10-07T08:27:51","slug":"opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/","title":{"rendered":"Opleiding multiple sclerose: aanpassen van de praktijk in een instelling"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; admin_label=&#8221;Article HTML&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;0px||0px||false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row admin_label=&#8221;Contenu&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;100%&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px||false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_code admin_label=&#8221;HTML import\u00e9&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<style type=\"text\/css\">\n<p>.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article{\n  --dyn-bleu:#5e5ed7;\n  --dyn-bleu-fonce:#5268c9;\n  --dyn-vert:#a9e2e4;\n  --dyn-jaune:#ffeca7;\n  --dyn-rose:#e73469;\n  --dyn-encre:#1d1d2e;\n  --dyn-gris:#5c5c72;\n  --dyn-fond:#f6f6fd;\n  --dyn-ombre:0 6px 24px rgba(29,29,46,.08);\n  --dyn-ombre-forte:0 12px 34px rgba(94,94,215,.22);\n  --dyn-radius:18px;\n  font-family:\"Inter\",\"Segoe UI\",system-ui,-apple-system,\"Helvetica Neue\",Arial,sans-serif;\n  color:var(--dyn-encre);\n  line-height:1.68;\n  font-size:clamp(16px,1.05vw + 13px,18px);\n  max-width:860px;\n  margin:0 auto;\n  padding:0 4px;\n  -webkit-font-smoothing:antialiased;\n}\n.dyn-article *{box-sizing:border-box;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article h1, .dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article h2, .dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article h3, .dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article h4{\n  color:var(--dyn-encre);line-height:1.22;margin:0 0 .5em;font-weight:800;letter-spacing:-.015em;\n}\n.dyn-article h1{font-size:clamp(1.65rem,3.4vw,2.35rem);margin-top:.4em;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article h2{font-size:clamp(1.35rem,2.4vw,1.75rem);margin-top:2.1em;padding-top:.2em;}\n.dyn-article h3{font-size:clamp(1.1rem,1.7vw,1.28rem);margin-top:1.5em;font-weight:700;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article p{margin:0 0 1.05em;}\n.dyn-article a{color:var(--dyn-bleu-fonce);text-decoration:underline;text-underline-offset:3px;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article a:hover{color:var(--dyn-rose);}\n.dyn-article a:focus-visible{outline:3px solid var(--dyn-bleu);outline-offset:2px;border-radius:4px;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article ul, .dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article ol{margin:0 0 1.05em;padding-left:1.25em;}\n.dyn-article li{margin-bottom:.45em;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article strong{font-weight:700;}\n.dyn-article img{max-width:100%;height:auto;display:block;}<\/p>\n<p>.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead{\n  position:relative;overflow:hidden;border-radius:var(--dyn-radius);\n  padding:30px 24px 28px;margin:0 0 1.5em;box-shadow:var(--dyn-ombre);\n}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead{padding:44px 44px 40px;}}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead::after{\n  content:\"\";position:absolute;right:-80px;top:-80px;width:250px;height:250px;border-radius:50%;\n  background:rgba(255,255,255,.14);pointer-events:none;\n}\n.dyn-pagehead > *{position:relative;z-index:1;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead--bleu{background:linear-gradient(135deg,var(--dyn-bleu) 0%,var(--dyn-bleu-fonce) 100%);color:#fff;}\n.dyn-pagehead--bleu h1{color:#fff;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__cat{color:var(--dyn-jaune);}\n.dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__lead{color:rgba(255,255,255,.93);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__meta{color:#fff;}\n.dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__meta li{background:rgba(255,255,255,.18);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead--eau{background:linear-gradient(135deg,var(--dyn-vert) 0%,#cfeff1 100%);color:var(--dyn-encre);}\n.dyn-pagehead--eau .dyn-pagehead__cat{color:var(--dyn-rose);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead--eau .dyn-pagehead__lead{color:#3b4a5c;}\n.dyn-pagehead--eau .dyn-pagehead__meta li{background:rgba(255,255,255,.62);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead--jaune{background:linear-gradient(135deg,var(--dyn-jaune) 0%,#fff7d6 100%);color:var(--dyn-encre);}\n.dyn-pagehead--jaune .dyn-pagehead__cat{color:var(--dyn-rose);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead--jaune .dyn-pagehead__lead{color:#5a5240;}\n.dyn-pagehead--jaune .dyn-pagehead__meta li{background:rgba(255,255,255,.68);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead__cat{\n  display:inline-block;font-size:.76rem;font-weight:800;letter-spacing:.12em;\n  text-transform:uppercase;margin-bottom:.9em;\n}\n.dyn-pagehead h1{margin:0 0 .5em;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead__lead{font-size:clamp(1.02rem,1.4vw,1.16rem);margin:0 0 1.3em;}\n.dyn-pagehead__meta{\n  display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;list-style:none;padding:0;margin:0;\n  font-size:.83rem;font-weight:600;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead__meta li{border-radius:999px;padding:5px 13px;}<\/p>\n<p>.dyn-hero{\n  background:linear-gradient(135deg,#ffffff 0%,var(--dyn-fond) 100%);\n  border-radius:var(--dyn-radius);\n  box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  overflow:hidden;\n  margin:0 0 2.2em;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__grid{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr);}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__grid{grid-template-columns:42% minmax(0,1fr);}}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__media{position:relative;background:var(--dyn-vert);}\n.dyn-hero__media img{width:100%;height:100%;object-fit:cover;aspect-ratio:16\/9;}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__media img{aspect-ratio:auto;min-height:100%;}}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__eyebrow{\n  display:inline-block;background:var(--dyn-rose);color:#fff;font-size:.72rem;font-weight:800;\n  letter-spacing:.09em;text-transform:uppercase;padding:6px 13px;border-radius:999px;margin-bottom:.7em;\n}\n.dyn-hero__body{padding:22px 22px 24px;}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__body{padding:28px 30px;}}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__title{font-size:clamp(1.12rem,2vw,1.42rem);font-weight:800;margin:0 0 .55em;line-height:1.25;}\n.dyn-hero__title a{color:var(--dyn-encre);text-decoration:none;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__title a:hover{color:var(--dyn-bleu);}\n.dyn-hero__pitch{font-size:.97rem;color:var(--dyn-gris);margin:0 0 1em;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-badges{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:7px;margin:0 0 1.1em;padding:0;list-style:none;}\n.dyn-badges li{\n  background:#fff;border-radius:999px;padding:5px 12px;font-size:.79rem;font-weight:600;\n  color:var(--dyn-bleu-fonce);box-shadow:0 2px 8px rgba(29,29,46,.07);\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__actions{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;align-items:center;}\n.dyn-btn{\n  display:inline-block;background:var(--dyn-bleu);color:#fff !important;text-decoration:none !important;\n  font-weight:700;padding:13px 26px;border-radius:999px;box-shadow:var(--dyn-ombre-forte);\n  transition:transform .15s ease,background .15s ease;text-align:center;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-btn:hover{background:var(--dyn-bleu-fonce);transform:translateY(-2px);color:#fff !important;}\n.dyn-btn--ghost{\n  background:#fff;color:var(--dyn-bleu-fonce) !important;box-shadow:0 2px 10px rgba(29,29,46,.09);\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-btn--ghost:hover{background:var(--dyn-jaune);color:var(--dyn-encre) !important;}\n.dyn-hero__price{font-weight:800;color:var(--dyn-rose);font-size:1.02rem;margin-left:2px;}<\/p>\n<p>.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero--pastel{background:var(--dom-fond);}\n.dyn-pastel{display:grid;grid-template-columns:auto minmax(0,1fr);gap:18px;align-items:start;padding:22px;}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pastel{gap:24px;padding:30px 32px;}}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pastel__icone{\n  flex:0 0 auto;width:74px;height:74px;border-radius:22px;background:#fff;\n  display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-size:34px;line-height:1;\n  box-shadow:0 4px 14px rgba(29,29,46,.10);\n}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pastel__icone{width:88px;height:88px;font-size:40px;}}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pastel__domaine{\n  display:inline-block;background:#fff;border-radius:999px;padding:4px 12px;\n  font-size:.74rem;font-weight:800;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;\n  color:var(--dom-texte);margin-bottom:.6em;\n}\n.dyn-hero--pastel .dyn-hero__eyebrow{background:var(--dom-texte);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero--pastel .dyn-btn{background:var(--dom-texte);}\n.dyn-hero--pastel .dyn-btn:hover{filter:brightness(.92);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero--pastel .dyn-btn--ghost{background:#fff;color:var(--dom-texte) !important;}\n.dyn-hero--pastel .dyn-badges li{color:var(--dom-texte);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero--pastel .dyn-hero__price{color:var(--dom-texte);}\n.dyn-dom--memoire{--dom-fond:#e9e9fb;--dom-texte:#5268c9;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-dom--attention{--dom-fond:#dcf2f4;--dom-texte:#1b7f86;}\n.dyn-dom--logique{--dom-fond:#ece9fb;--dom-texte:#5e5ed7;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-dom--langage{--dom-fond:#ffe8d9;--dom-texte:#b35a2a;}\n.dyn-dom--emotions{--dom-fond:#fdeaf1;--dom-texte:#c0295a;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-dom--apprentissage{--dom-fond:#fff3cd;--dom-texte:#8a6a13;}\n.dyn-dom--autonomie{--dom-fond:#e4f2ea;--dom-texte:#25795c;}<\/p>\n<p>.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-tldr{\n  background:var(--dyn-vert);border-radius:var(--dyn-radius);padding:22px 24px;margin:0 0 2em;\n}\n.dyn-tldr h2{margin:0 0 .5em;font-size:1.1rem;text-transform:uppercase;letter-spacing:.06em;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-tldr p{margin-bottom:.8em;}\n.dyn-tldr ul{margin-bottom:0;padding-left:1.1em;}<\/p>\n<p>.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-toc{background:var(--dyn-fond);border-radius:var(--dyn-radius);padding:20px 24px;margin:0 0 2.2em;}\n.dyn-toc p{font-weight:800;margin:0 0 .6em;font-size:.9rem;text-transform:uppercase;letter-spacing:.07em;color:var(--dyn-bleu-fonce);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-toc ol{margin:0;padding-left:1.2em;}\n.dyn-toc li{margin-bottom:.3em;}<\/p>\n<p>.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-cards{display:grid;gap:14px;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(230px,1fr));margin:1.4em 0 1.8em;}\n.dyn-card{\n  background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);padding:20px 20px 18px;box-shadow:var(--dyn-ombre);\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-card h3{margin:0 0 .45em;font-size:1.03rem;}\n.dyn-card p{margin:0;font-size:.94rem;color:var(--dyn-gris);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-card__icon{font-size:1.5rem;display:block;margin-bottom:.35em;line-height:1;}<\/p>\n<p>.dyn-module{\n  background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  padding:20px 22px;margin:0 0 14px;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-module__head{display:flex;align-items:center;gap:12px;margin-bottom:.7em;}\n.dyn-module__num{\n  flex:0 0 auto;width:38px;height:38px;border-radius:12px;background:var(--dyn-bleu);color:#fff;\n  display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-weight:800;font-size:1rem;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-module__title{margin:0;font-size:1.05rem;font-weight:800;}\n.dyn-module ul{margin:0;padding-left:1.15em;font-size:.95rem;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-module li::marker{color:var(--dyn-rose);}<\/p>\n<p>.dyn-tablewrap{overflow-x:auto;-webkit-overflow-scrolling:touch;margin:1.3em 0 1.9em;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);background:#fff;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article table{width:100%;border-collapse:collapse;min-width:460px;font-size:.94rem;}\n.dyn-article thead th{\n  background:var(--dyn-bleu);color:#fff;text-align:left;padding:13px 16px;font-weight:700;font-size:.9rem;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article tbody td{padding:12px 16px;vertical-align:top;border-top:1px solid #ececf7;}\n.dyn-article tbody tr:nth-child(even) td{background:#fbfbff;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article th:first-child{border-top-left-radius:var(--dyn-radius);}\n.dyn-article th:last-child{border-top-right-radius:var(--dyn-radius);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-oui{color:#1a8f6b;font-weight:700;}\n.dyn-non{color:var(--dyn-rose);font-weight:700;}<\/p>\n<p>.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-note, .dbi-art-fa24e9a6 .dyn-alerte{border-radius:var(--dyn-radius);padding:18px 22px;margin:1.5em 0;}\n.dyn-note{background:var(--dyn-jaune);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-alerte{background:#fdeef3;}\n.dyn-note p:last-child,.dyn-alerte p:last-child{margin-bottom:0;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-note strong, .dbi-art-fa24e9a6 .dyn-alerte strong{display:block;margin-bottom:.3em;font-size:1rem;}<\/p>\n<p>.dyn-cta{\n  background:var(--dyn-bleu);border-radius:var(--dyn-radius);padding:26px 24px;margin:2.2em 0;\n  color:#fff;text-align:center;box-shadow:var(--dyn-ombre-forte);\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-cta h3{color:#fff;margin:0 0 .4em;font-size:clamp(1.1rem,2vw,1.35rem);}\n.dyn-cta p{color:rgba(255,255,255,.92);margin:0 0 1.1em;font-size:.97rem;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-cta .dyn-btn{background:#fff;color:var(--dyn-bleu) !important;box-shadow:none;}\n.dyn-cta .dyn-btn:hover{background:var(--dyn-jaune);color:var(--dyn-encre) !important;}<\/p>\n<p>.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-steps{list-style:none;counter-reset:dyn;padding:0;margin:1.4em 0 1.8em;display:grid;gap:12px;}\n.dyn-steps li{\n  counter-increment:dyn;background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  padding:16px 20px 16px 62px;position:relative;font-size:.96rem;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-steps li::before{\n  content:counter(dyn);position:absolute;left:18px;top:15px;width:30px;height:30px;border-radius:10px;\n  background:var(--dyn-jaune);color:var(--dyn-encre);display:flex;align-items:center;justify-content:center;\n  font-weight:800;font-size:.9rem;\n}<\/p>\n<p>.dyn-faq{background:var(--dyn-fond);border-radius:var(--dyn-radius);padding:6px 24px 20px;margin:1.4em 0 0;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-faq h3{font-size:1.05rem;margin-top:1.4em;}\n.dyn-faq p{font-size:.96rem;}<\/p>\n<p>.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-serie{display:grid;gap:12px;margin:1.4em 0 1.8em;}\n.dyn-serie a{\n  display:block;background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  padding:15px 20px;text-decoration:none;color:var(--dyn-encre);font-weight:600;font-size:.96rem;\n  transition:transform .15s ease;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-serie a:hover{transform:translateX(4px);color:var(--dyn-bleu);}\n.dyn-serie span{display:block;font-size:.82rem;font-weight:600;color:var(--dyn-rose);text-transform:uppercase;letter-spacing:.06em;margin-bottom:2px;}<\/p>\n<p>@media (prefers-reduced-motion:reduce){\n  .dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article *{transition:none !important;}\n}<\/p>\n<\/style>\n<div class=\"dbi-art-fa24e9a6\"><!--\n\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\nDYNSEO \u2014 GABARIT ARTICLE SEO\/GEO  \u00b7  v1.0\nNe pas modifier les noms de classes : le script generer-articles.py\net tous les articles d\u00e9j\u00e0 publi\u00e9s en d\u00e9pendent.\n\nLe script generer-articles.py injecte, dans l'ordre : le header color\u00e9,\nl'encadr\u00e9 formation ou outil, le corps r\u00e9dig\u00e9, puis les donn\u00e9es structur\u00e9es.\n\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\n--><\/p>\n<div class=\"dyn-article\">\n<header class=\"dyn-pagehead dyn-pagehead--bleu\">\n  <span class=\"dyn-pagehead__cat\">Families &amp; mantelzorgers \u00b7 Teams trainen<\/span><\/p>\n<h1>Opleiding multiple sclerose: praktijk aanpassen in een instelling<\/h1>\n<pee class=\"dyn-pagehead__lead\">In een medisch-sociale instelling lijkt <strong>multiple sclerose<\/strong> bijna nooit op het beeld dat men ervan heeft. Men stelt zich een rolstoel voor, een zichtbaar verlies van mobiliteit, een ziekte die men bij een eerste blik zou kunnen herkennen. De realiteit in het veld is heel anders: een vermoeidheid die onverwachts toeslaat, een been dat de ene dag reageert en de volgende dag niet, een persoon die afgeleid lijkt terwijl hij vecht om een instructie te volgen, een humeur dat in de loop van de dag verandert. Deze ziekte begeleiden betekent eerst leren zien wat niet zichtbaar is.<\/pee>\n<ul class=\"dyn-pagehead__meta\">\n<li>\u23f1\ufe0f 24 min leestijd<\/li>\n<li>\ud83d\udc65 Voor families en mantelzorgers<\/li>\n<li>\ud83d\udd04 Bijgewerkt in september 2026<\/li>\n<\/ul>\n<\/header>\n<aside class=\"dyn-hero\" aria-label=\"Opleiding gepresenteerd in dit artikel\">\n<div class=\"dyn-hero__grid\">\n<div class=\"dyn-hero__media\"><a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/gedragsstoornissen-gerelateerd-aan-ziekte-methoden-en-multidisciplinaire-coordinatie-nl\/\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gedragsstoornissen-gerelateerd-aan-ziekte-methoden-en-multidisciplinaire-coordinatie.png\" alt=\"Opleiding DYNSEO \u00ab Opleiding multiple sclerose: praktijk aanpassen in een instelling \u00bb\" width=\"1920\" height=\"1080\" loading=\"lazy\"><\/a><\/div>\n<div class=\"dyn-hero__body\">\n      <span class=\"dyn-hero__eyebrow\">De opleiding gerelateerd aan dit artikel<\/span>\n      <pee class=\"dyn-hero__title\"><a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/gedragsstoornissen-gerelateerd-aan-ziekte-methoden-en-multidisciplinaire-coordinatie-nl\/\">Opleiding multiple sclerose: praktijk aanpassen in een instelling<\/a><\/pee>\n      <pee class=\"dyn-hero__pitch\">Alles wat dit artikel uitlegt, in de praktijk gebracht.<\/pee>\n<ul class=\"dyn-badges\">\n<li>\ud83c\udfa5 6 modules \u00b7 28 lessen<\/li>\n<li>\ud83d\udcbb 100 % online<\/li>\n<li>\u23f1\ufe0f In uw eigen tempo<\/li>\n<li>\ud83c\udfc5 Qualiopi-organisatie<\/li>\n<li>\ud83c\udf0d 8 talen<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"dyn-hero__actions\">\n        <a class=\"dyn-btn\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/gedragsstoornissen-gerelateerd-aan-ziekte-methoden-en-multidisciplinaire-coordinatie-nl\/\">Bekijk de opleiding<\/a><br \/>\n        <span class=\"dyn-hero__price\">150.0 \u20ac<\/span>\n      <\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/aside>\n<pee>Dit artikel is bedoeld voor professionals die werkzaam zijn in een instelling \u2014 zorgassistenten, educatieve en sociale begeleiders, animatoren, verpleegkundigen, psychologen, ergotherapeuten, leidinggevend personeel \u2014 en die hun praktijk willen aanpassen aan bewoners die door deze aandoening worden getroffen. Het vervangt noch de initi\u00eble opleiding, noch het advies van de arts die de persoon volgt: het biedt concrete richtlijnen om nauwkeuriger te observeren, de omgeving aan te passen, anders te communiceren en het team te co\u00f6rdineren rond een begeleiding die het ritme van iedereen respecteert.<\/pee>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 R\u00c9PONSE COURTE (GEO) \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<section class=\"dyn-tldr\">\n<h2>Het belangrijkste in 30 seconden<\/h2>\n<pee><strong>Multiple sclerose (MS)<\/strong> is een chronische neurologische ziekte waarbij het immuunsysteem de beschermende laag van de zenuwvezels aanvalt. Het verstoort de overdracht van boodschappen tussen de hersenen, het ruggenmerg en de rest van het lichaam. Het aanpassen van de praktijk in een instelling vereist begrip van de bijzonderheden ervan.<\/pee>\n<ul>\n<li><strong>Een ziekte van de jonge volwassene<\/strong> \u2014 de diagnose wordt meestal gesteld tussen 20 en 40 jaar, met een duidelijke vrouwelijke oververtegenwoordiging, volgens de ARSEP Stichting.<\/li>\n<li><strong>Zeer variabele symptomen<\/strong> \u2014 vermoeidheid, motorische, sensorische, visuele, urineweg-, cognitieve en emotionele stoornissen; ze verschillen van persoon tot persoon en van dag tot dag.<\/li>\n<li><strong>Een belangrijke onzichtbare component<\/strong> \u2014 vermoeidheid en cognitieve stoornissen zijn frequent, re\u00ebel en worden vaak verward met een gebrek aan wilskracht.<\/li>\n<li><strong>Gevoeligheid voor warmte<\/strong> \u2014 verhoging van de lichaamstemperatuur kan de symptomen tijdelijk verergeren (Uhthoff-fenomeen): een concreet aandachtspunt in een instelling.<\/li>\n<li><strong>De rol van het team<\/strong> \u2014 observeren, overdragen, het ritme aanpassen en de betrokkenen co\u00f6rdineren zijn net zo belangrijk als de zorg zelf.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<nav class=\"dyn-toc\" aria-label=\"Sommaire\">\n  <pee>Inhoudsopgave<\/pee>\n<ol>\n<li><a href=\"#dyn-comprendre\">De ziekte multiple sclerose begrijpen wanneer men deze begeleidt<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-public\">Wie zijn de personen die in een instelling worden opgevangen<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-symptomes\">De symptomen die het dagelijks begeleiden veranderen<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-cognitif\">De cognitieve stoornissen&nbsp;: het onzichtbare deel van de ziekte<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-environnement\">De omgeving aanpassen&nbsp;: warmte, vermoeidheid, ritme<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-communication\">De communicatie en houding aanpassen<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-accompagnement\">Een dagelijkse begeleiding opbouwen<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-securite\">Veiligheid en risicopreventie in het dagelijks leven<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-comportement\">De gedragsuitingen begrijpen<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-coordination\">Het team co\u00f6rdineren rond de persoon<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-observer\">Observeren, vastleggen, overdragen<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-eviter\">Wat echt helpt, wat verergert<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dyn-faq\">Veelgestelde vragen<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/nav>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 1 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-comprendre\">De ziekte multiple sclerose begrijpen wanneer men deze begeleidt<\/h2>\n<pee>Het zenuwstelsel functioneert als een immens netwerk van elektrische kabels. Elke zenuwvezel is omgeven door een beschermende schede, de myeline, die fungeert als een isolator&nbsp;: het zorgt ervoor dat zenuwboodschappen snel en zonder verlies kunnen circuleren. Bij multiple sclerose keert het immuunsysteem, dat het lichaam zou moeten verdedigen, zich tegen deze schede en valt het aan. Men spreekt van een auto-immuunziekte. Waar de myeline beschadigd is, verloopt de zenuwboodschap slecht, langzaam, soms helemaal niet meer.<\/pee>\n<pee>Deze beschadigde gebieden worden &#8220;plaques&#8221; genoemd, vandaar de naam van de ziekte. Ze kunnen op verschillende plaatsen in het centrale zenuwstelsel voorkomen \u2014 hersenen, ruggenmerg, oogzenuw \u2014 en deze verspreiding verklaart de verwarrende diversiteit aan symptomen. Een plaque op de oogzenuw veroorzaakt een visuele stoornis&nbsp;; een plaque op het ruggenmerg, een zwakte in de benen of urineproblemen&nbsp;; een plaque in een gebied dat de aandacht beheert, een traagheid in verwerking. Twee personen met dezelfde ziekte kunnen dus totaal verschillende symptomen vertonen.<\/pee>\n<h3>Opflakkeringen, remissies en progressieve vormen<\/h3>\n<pee>Multiple sclerose ontwikkelt zich op verschillende manieren, afhankelijk van de persoon. Het begrijpen van deze vormen helpt het team bij het interpreteren van wat ze observeert.<\/pee>\n<div class=\"dyn-cards\">\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83c\udf0a<\/span><\/p>\n<h3>De relapsing-remitting vorm<\/h3>\n<pee>De meest voorkomende in het begin. De symptomen treden op in &#8220;opflakkeringen&#8221;, en verdwijnen dan volledig of gedeeltelijk tijdens remissiefasen. Tussen twee opflakkeringen kan de persoon relatief goed gaan.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udcc9<\/span><\/p>\n<h3>De progressieve vormen<\/h3>\n<pee>De handicap ontwikkelt zich en verergert langzaam, op een meer continue manier, met of zonder extra opflakkeringen. Deze vormen komen vaker voor bij personen die in een medisch centrum worden opgevangen.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udd00<\/span><\/p>\n<h3>Een onvoorspelbare evolutie<\/h3>\n<pee>Geen enkele veldprofessional kan de evolutie voorspellen. Alleen de neuroloog die de persoon volgt, kan een prognose stellen, altijd voorzichtig. Onze rol is om de toestand van vandaag te begeleiden, niet om die van morgen te raden.<\/pee>\n  <\/div>\n<\/div>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Wat deze kennis dagelijks verandert<\/strong>\n  <pee>Weten dat een plaque een zenuwboodschap blokkeert, en niet dat de persoon &#8220;geen moeite doet&#8221;, verandert de kijk. Wanneer een bewoonster haar been niet kan optillen dat ze gisteren nog bewoog, is dat noch onwil noch toneelspel&nbsp;: het is de variabiliteit van de ziekte zelf. Deze neurologische interpretatie van de moeilijkheden is de eerste aanpassing van de praktijk, nog voor enige techniek.<\/pee>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 2 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-public\">Wie zijn de personen die in een instelling worden opgevangen<\/h2>\n<pee>Multiple sclerose is, volgens de Stichting ARSEP, een van de belangrijkste oorzaken van niet-traumatisch handicap bij jonge volwassenen. De diagnose wordt meestal gesteld tussen de 20 en 40 jaar, met een duidelijke vrouwelijke oververtegenwoordiging. Dit schetst een bijzonder publiek in een instelling: mensen die soms veel jonger zijn dan de gemiddelde bewoners, met een onderbroken levensloop, kinderen, een verleden in het beroepsleven, opgeschorte projecten.<\/pee>\n<pee>Deze generatie-realiteit heeft concrete gevolgen voor de begeleiding. Een 45-jarige in een medisch opvanghuis heeft noch dezelfde verwachtingen, noch dezelfde interesses, noch dezelfde relatie tot autonomie als een oudere bewoner in een Verzorgingstehuis. Respect voor zijn intimiteit, keuzes, emotionele en sociale leven wordt centraal. De ziekte heeft de volwassene niet gewist.<\/pee>\n<h3>Zeer verschillende opvanglocaties<\/h3>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Type structuur<\/th>\n<th>Betrokken publiek<\/th>\n<th>Belangrijkste begeleidingsuitdaging<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>woonzorg voor ernstige beperking \/ FAM<\/strong><\/td>\n<td>Volwassenen met een aanzienlijke handicap die hulp nodig hebben bij de meeste handelingen<\/td>\n<td>Behoud van resterende autonomie en deelname aan beslissingen<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Verzorgingstehuis<\/strong><\/td>\n<td>Oudere mensen, soms met een oude en gevorderde MS<\/td>\n<td>Aanpassen van een kader dat is ontworpen voor hoge leeftijd aan een specifieke neurologische aandoening<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>SSR \/ revalidatie<\/strong><\/td>\n<td>Verblijven na een aanval of voor functioneel werk<\/td>\n<td>Ondersteuning van het werk van revalidatietherapeuten en herstel<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Thuis met diensten<\/strong><\/td>\n<td>Mensen die worden gevolgd door hulp- en zorgdiensten<\/td>\n<td>Co\u00f6rdinatie van betrokkenen en veiligheid van de leefomgeving<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<pee>Ongeacht de locatie blijft \u00e9\u00e9n principe: men begeleidt niet &#8220;een multiple sclerose&#8221;, men begeleidt een persoon die met deze ziekte leeft, met zijn eigen geschiedenis, middelen en beperkingen. Kennis van de aandoening verheldert de praktijk; het mag de persoon nooit reduceren tot zijn diagnose.<\/pee>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 3 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-symptomes\">De symptomen die het dagelijks leven van begeleiding veranderen<\/h2>\n<pee>De diversiteit aan symptomen is de grote valkuil van de ziekte. Sommige zijn zichtbaar en begrepen; andere, onzichtbare, worden regelmatig verkeerd ge\u00efnterpreteerd door teams die er niet op zijn voorbereid. Hier zijn de grote categorie\u00ebn, met wat ze concreet betekenen voor de persoon die begeleidt.<\/pee>\n<div class=\"dyn-cards\">\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udd0b<\/span><\/p>\n<h3>De vermoeidheid<\/h3>\n<pee>Het meest voorkomende en onzichtbare symptoom, vaak beschreven als het meest invaliderend door de personen zelf. Een overweldigende vermoeidheid, niet in verhouding tot de geleverde inspanning, die niet herstelt door een nacht slaap.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83e\uddb5<\/span><\/p>\n<h3>De motorische stoornissen<\/h3>\n<pee>Spierzwakte, spasticiteit (een spier die verstijft en weerstand biedt), evenwichts- en co\u00f6rdinatiestoornissen. Ze vari\u00ebren gedurende de dag en worden verergerd door vermoeidheid en warmte.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\u270b<\/span><\/p>\n<h3>De sensorische stoornissen<\/h3>\n<pee>Tintelingen, gevoelloosheid, gevoel van elektrische schok, verlies van gevoeligheid voor warmte en kou. Een persoon kan geen te heet water of een pijnlijke drukpunt voelen.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udc41\ufe0f<\/span><\/p>\n<h3>De visuele stoornissen<\/h3>\n<pee>Verminderd zicht in \u00e9\u00e9n oog, dubbelzien, onvrijwillige oogbewegingen. Vaak een van de allereerste tekenen van de ziekte, ze kunnen het lezen en verplaatsen bemoeilijken.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udebd<\/span><\/p>\n<h3>De urine- en darmstoornissen<\/h3>\n<pee>Dringendheid, lekkages, moeite met het legen van de blaas, constipatie. Belangrijke bronnen van ongemak en verlies van zelfrespect, vaak verzwegen uit schaamte. Een discrete en respectvolle begeleiding is essentieel.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udc99<\/span><\/p>\n<h3>De stemmingsstoornissen<\/h3>\n<pee>Angst, depressieve episodes, emotionele labiliteit. Ze zijn zowel te wijten aan de psychologische impact van de ziekte als aan de neurologische schade zelf. Ze zijn nooit een komedie.<\/pee>\n  <\/div>\n<\/div>\n<h3>Symptomen die zich opstapelen en interageren<\/h3>\n<pee>De moeilijkheid, in een instelling, ligt zelden aan een ge\u00efsoleerd symptoom. Het ontstaat door de opstapeling. Een vermoeid persoon zal zijn spasticiteit zien toenemen, zijn traagheid van denken verergeren, zijn humeur verslechteren, en zijn blaas dwingender worden. Wat &#8217;s ochtends mogelijk was, is &#8217;s middags niet meer mogelijk. Het begrijpen van deze dynamiek voorkomt dat men te snel concludeert tot een &#8220;weigering&#8221; of een &#8220;terugval&#8221; terwijl het gaat om een verwachte fluctuatie.<\/pee>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Wat het team observeert<\/th>\n<th>Wat dit kan betekenen<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>&#8220;Ze weigert de middagworkshop&#8221;<\/td>\n<td>Opgestapelde vermoeidheid sinds de ochtend, geen desinteresse: activiteit eerder plannen<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>&#8220;Hij liep vanmorgen, hij kan niet meer staan&#8221;<\/td>\n<td>Verergering door warmte of inspanning, vaak tijdelijk<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>&#8220;Ze vindt haar woorden vandaag niet meer&#8221;<\/td>\n<td>Cognitieve vermoeidheid, variabiliteit van de ziekte: geef tijd<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>&#8220;Hij is agressief terwijl hij normaal zacht is&#8221;<\/td>\n<td>Pijn, niet uitgesproken urineurgentie, of extreme vermoeidheid te onderzoeken<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>&#8220;Ze neemt niet meer deel aan de gezamenlijke maaltijden&#8221;<\/td>\n<td>Vermoeidheid, ongemak door stoornissen, of depressieve terugtrekking te melden<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Het principe om te onthouden<\/strong>\n  <pee>Bij elke gedragsverandering is de eerste vraag van de getrainde professional niet &#8220;waarom doet hij dat?&#8221; maar &#8220;wat is er veranderd in zijn lichaam?&#8221;. Pijn, vermoeidheid, urinebehoefte, warmte, effect van een behandeling: deze fysieke oorzaken verklaren een groot deel van wat ten onrechte wordt aangezien voor een karaktertrek.<\/pee>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 4 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-cognitif\">De cognitieve stoornissen: het onzichtbare deel van de ziekte<\/h2>\n<pee>Dit is het minst bekende en het slechtst begeleide aspect. Multiple sclerose treft niet alleen het lichaam: het kan ook de cognitieve functies be\u00efnvloeden. Volgens de Stichting ARSEP vertoont een belangrijk deel van de betrokken personen, op een bepaald moment in hun traject, cognitieve moeilijkheden van zeer wisselende intensiteit. Deze worden vaak niet opgemerkt of toegeschreven aan afleiding, luiheid of leeftijd.<\/pee>\n<h3>Welke functies zijn betrokken<\/h3>\n<div class=\"dyn-cards\">\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\u23f1\ufe0f<\/span><\/p>\n<h3>De verwerkingssnelheid<\/h3>\n<pee>Dit is de meest voorkomende aantasting. De persoon begrijpt en redeneert, maar langzamer. Ze hebben tijd nodig om een instructie te verwerken en erop te reageren. Haast maken verergert alleen maar de blokkade.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83c\udfaf<\/span><\/p>\n<h3>De aandacht<\/h3>\n<pee>Moeite om langdurig te concentreren, om twee dingen tegelijk te doen, om afleidingen te filteren. Een lawaaierige omgeving of een dubbele instructie wordt snel onhandelbaar.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83e\udde0<\/span><\/p>\n<h3>Het werkgeheugen<\/h3>\n<pee>Moeite om informatie te onthouden zolang deze nodig is: het begin van een zin, de stappen van een taak. Dit is geen amnesie, maar een snelle verzadiging.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\uddfa\ufe0f<\/span><\/p>\n<h3>De uitvoerende functies<\/h3>\n<pee>Plannen, organiseren, een actie starten, zich aanpassen aan een verandering. Een persoon kan weten wat te doen zonder in staat te zijn de handeling te starten of de stappen te ordenen.<\/pee>\n  <\/div>\n<\/div>\n<h3>Waarom het zo vaak verkeerd begrepen wordt<\/h3>\n<pee>Omdat deze stoornissen fluctuerend en onzichtbaar zijn. Een persoon kan &#8217;s ochtends een briljant gesprek voeren en aan het eind van de dag &#8216;verdwaald&#8217; lijken. Omdat er niets te zien is, concludeert de professionele omgeving soms tot een gebrek aan goede wil. Maar cognitieve vermoeidheid is een neurologische realiteit: de hersenen besteden veel meer energie dan een intact brein voor dezelfde taak om de beschadigde gebieden te omzeilen. Vandaar een uitputting die niets te maken heeft met de schijnbare belasting.<\/pee>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Pas uw instructies concreet aan<\/strong>\n  <pee>E\u00e9n instructie tegelijk. Korte zinnen. Een visuele ondersteuning in plaats van een lange mondelinge uitleg. Tijd om te antwoorden, zonder de zinnen voor de persoon af te maken. Men kan een stapsgewijze geschreven of ge\u00efllustreerde handleiding aanbieden voor taken in meerdere stappen. De aangepaste cognitieve stimulatiespellen, zoals die van de applicatie <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/joe-je-trainer-voor-hersentraining\/\">JOE<\/a>, stellen in staat om aandacht, geheugen en verwerkingssnelheid op een aanpasbaar niveau te oefenen, zonder mislukking.<\/pee>\n<\/div>\n<pee>Een ethisch aandachtspunt: de cognitieve stoornissen van MS mogen nooit worden verward met die van een neurodegeneratieve ziekte zoals de ziekte van Alzheimer. De aard, de evolutie en de begeleidingsbehoeften verschillen. Alleen de arts die de persoon volgt, stelt de diagnose. De rol van het team is om veranderingen te observeren en te melden, nooit om ze te interpreteren als een diagnose.<\/pee>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 5 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-environnement\">Pas de omgeving aan: warmte, vermoeidheid, ritme<\/h2>\n<pee>Een groot deel van de aanpassing van de praktijk heeft niet te maken met technische zorg, maar met de inrichting van de leefomgeving en de organisatie. Drie hefbomen zijn bijzonder beslissend bij multiple sclerose: de temperatuur, het beheer van vermoeidheid en het ritme van de dag.<\/pee>\n<h3>De gevoeligheid voor warmte, een belangrijk aandachtspunt<\/h3>\n<pee>Bij veel mensen met MS verergert een verhoging van de lichaamstemperatuur tijdelijk de symptomen: dit is het Uhthoff-fenomeen, goed beschreven in de neurologie. Een te hete douche, een oververhitte kamer, inspanning, koorts, een hittegolf kunnen visuele hinder, zwakte of vermoeidheid opnieuw doen optreden of verergeren. Dit is over het algemeen geen opflakkering: de symptomen nemen af wanneer de temperatuur weer daalt. Maar de impact op het dagelijks leven is re\u00ebel.<\/pee>\n<div class=\"dyn-cards\">\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83c\udf21\ufe0f<\/span><\/p>\n<h3>De temperatuur van de kamers controleren<\/h3>\n<pee>Vermijd oververhitting van slaapkamers en activiteitenruimtes. Pas bij hoge temperaturen de uitgaans- en werktijden aan en geef de voorkeur aan de koelere momenten.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udebf<\/span><\/p>\n<h3>Let op met heet water<\/h3>\n<pee>Bied lauwe douches aan in plaats van zeer hete, wanneer de persoon dit beter verdraagt, afhankelijk van zijn voorkeuren en de instructies van het zorgteam. Een koel washandje in de nek kan verlichting bieden.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udca7<\/span><\/p>\n<h3>Hydratatie en verfrissing<\/h3>\n<pee>Moedig hydratatie aan, bied verfrissingsoplossingen aan (ventilatie, verneveling, geschikte kleding) in overleg met het zorgteam en de arts.<\/pee>\n  <\/div>\n<\/div>\n<h3>Vermoeidheid beheren als een beperkte hulpbron<\/h3>\n<pee>Het juiste beeld is dat van een dagelijkse energiereserve die niet naar believen kan worden opgeladen. De persoon beschikt over een &#8220;kapitaal&#8221; dat intelligent over de dag moet worden verdeeld, in plaats van het al &#8217;s ochtends uit te putten. Concreet: afwisselen tussen activiteitstijd en rusttijd, pauzes plannen v\u00f3\u00f3r de uitputting en niet erna, belangrijke taken plaatsen op momenten dat de persoon het meest beschikbaar is.<\/pee>\n<ol class=\"dyn-steps\">\n<li><strong>Herken de momenten van fitheid.<\/strong> Observeer gedurende meerdere dagen op welke tijden de persoon het meest beschikbaar is en noteer deze tijdstippen in het persoonlijke plan.<\/li>\n<li><strong>Plan de belangrijke momenten.<\/strong> Plaats veeleisende zorg, revalidatie, workshops en bezoeken op deze tijdstippen, niet direct na elkaar.<\/li>\n<li><strong>Splits de taken op.<\/strong> Verdeel een wasbeurt, maaltijd of activiteit in stappen, met pauzes, in plaats van een vermoeiend continu blok.<\/li>\n<li><strong>Voorzie herstel.<\/strong> Zorg voor een echte rustige tijd na inspanning, zonder het te ervaren als een &#8220;tijdverspilling&#8221; of opgave.<\/li>\n<li><strong>Vaak herbeoordelen.<\/strong> Wat deze week geldt, kan de volgende week niet meer gelden: vermoeidheid verandert met de ziekte en de seizoenen.<\/li>\n<\/ol>\n<pee><strong>\u274c Te vermijden:<\/strong> het aaneenschakelen van wasbeurt, fysiotherapie, maaltijd en animatie zonder pauze, en vervolgens de weigering aan het einde van de ochtend interpreteren als een moeilijk karakter. De persoon heeft geen &#8220;slecht karakter&#8221;: hij heeft zijn reserve uitgeput.<\/pee>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 CTA MILIEU \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<div class=\"dyn-cta\">\n<h3>Verder gaan dan bewustwording: training volgen<\/h3>\n<pee>Begrijp de mechanismen, decodeer het gedrag dat verband houdt met de ziekte en co\u00f6rdineer het team rond de persoon: de DYNSEO-training &#8220;Gedragsstoornissen gerelateerd aan de ziekte&#8221; herneemt deze richtlijnen in 28 lessen, 100% online, met onbeperkte toegang en een certificaat van voltooiing.<\/pee>\n  <a class=\"dyn-btn\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/gedragsstoornissen-gerelateerd-aan-ziekte-methoden-en-multidisciplinaire-coordinatie-nl\/\">Ontdek de training \u2014 150 \u20ac<\/a>\n<\/div>\n<div class=\"dyn-module\">\n  <strong>\ud83c\udf93 Wat de opleiding dekt<\/strong>\n  <pee>Gecertificeerd organisme Qualiopi (N\u00b0&nbsp;11757351875), de opleiding behandelt het begrip van de ziekte en de gevolgen ervan, de methoden van observatie en het ontmantelen van moeilijke situaties, de professionele houding, en vooral de multidisciplinaire co\u00f6rdinatie \u2014 het punt dat vaak ontbreekt in de dagelijkse begeleiding. Het kan in eigen tempo gevolgd worden, in 28 korte lessen, met onbeperkte toegang tot de inhoud.<\/pee>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 6 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-communication\">Aanpassen van communicatie en houding<\/h2>\n<pee>De manier waarop men zich richt tot een persoon met multiple sclerose be\u00efnvloedt direct zijn of haar medewerking, zelfrespect en de kwaliteit van de relatie. De ziekte treft vaak jonge volwassenen, cognitief aanwezig maar soms vertraagd, en de meest voorkomende valkuil is infantilisatie. Niets wordt harder ervaren dan behandeld worden als een kind of in de derde persoon over zichzelf gesproken worden.<\/pee>\n<h3>De principes van een aangepaste communicatie<\/h3>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>\u2705 Wat helpt<\/th>\n<th>\u274c Wat kwetst of blokkeert<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Een korte zin, \u00e9\u00e9n idee tegelijk, een rustig tempo<\/td>\n<td>Een stroom van informatie en opeengestapelde instructies<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>De tijd geven om te antwoorden, stiltes accepteren<\/td>\n<td>De zinnen afmaken voor de persoon<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Met de persoon praten, op ooghoogte<\/td>\n<td>Over haar praten met een collega voor haar<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Een volwassen toon, respectvol<\/td>\n<td>De infantiele \u00ab&nbsp;on&nbsp;\u00bb en verkleinwoorden<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kalm herformuleren indien nodig<\/td>\n<td>Harder herhalen, alsof het probleem het gehoor is<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Een keuze voorstellen, de beslissing behouden<\/td>\n<td>Voor haar beslissen \u00ab&nbsp;om sneller te gaan&nbsp;\u00bb<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3>De juiste woorden in gevoelige situaties<\/h3>\n<pee>Bepaalde situaties komen vaak voor en verdienen voorbereide formuleringen. Bij plotselinge vermoeidheid&nbsp;: \u00ab&nbsp;Ik zie dat het moeilijk is, we kunnen een pauze nemen, we gaan verder wanneer u er klaar voor bent.&nbsp;\u00bb Bij urine ongemak&nbsp;: \u00ab&nbsp;Heeft u behoefte om naar het toilet te gaan? We gaan rustig, er is geen probleem.&nbsp;\u00bb Bij een woord dat niet komt&nbsp;: we wachten, we raden niet hardop, en als de persoon dat wil, stellen we voor \u00ab&nbsp;Wilt u dat ik u help?&nbsp;\u00bb. Bij een overweldigende emotie&nbsp;: \u00ab&nbsp;Dat is normaal, neem uw tijd, ik blijf bij u.&nbsp;\u00bb<\/pee>\n<pee><strong>\u274c Te vermijden&nbsp;:<\/strong> de kant-en-klare zinnen die minimaliseren (\u00ab&nbsp;het is niets&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;je moet je herpakken&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;denk aan degenen die er slechter aan toe zijn&nbsp;\u00bb). Ze verwijzen de persoon naar eenzaamheid en impliceren dat inspanning voldoende zou zijn, wat niet waar is voor vermoeidheid en cognitieve stoornissen.<\/pee>\n<div class=\"dyn-alerte\">\n  <strong>\u26a0\ufe0f De kwestie van respect voor privacy<\/strong>\n  <pee>Urine-, darm- en seksuele stoornissen komen vaak voor en worden zelden geuit. Ze raken het meest intieme en drukken zwaar op het zelfrespect, vooral bij jonge volwassenen. De begeleiding moet absoluut discreet zijn&nbsp;: kloppen voordat je binnenkomt, privacy behouden tijdens de zorg, nooit commentaar geven, vertrouwelijkheid garanderen. Alle informatie hierover wordt binnen de professionele context doorgegeven, nooit in een gang.<\/pee>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 7 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-accompagnement\">Een dagelijkse begeleiding opbouwen<\/h2>\n<pee>Je praktijk aanpassen is niet alleen een kwestie van goede reflexen: het veronderstelt een doordachte begeleiding, opgenomen in het persoonlijke project en gedeeld door het hele team. Het constante doel is om de resterende autonomie te ondersteunen, zonder het over te nemen, zonder overbescherming, maar ook zonder in moeilijkheden te brengen. Het is een fijn evenwicht, eigen aan elke persoon.<\/pee>\n<h3>Het leidende principe: het juiste niveau van hulp<\/h3>\n<pee>In de plaats van een persoon iets doen die het zelf zou kunnen doen, zij het langzamer, versnelt het verlies van autonomie. Omgekeerd, iemand voortdurend laten falen, put uit en ontmoedigt. De juiste houding is om de hulp zo nauwkeurig mogelijk aan te passen: helpen om een handeling te starten, beveiligen zonder te vervangen, aanmoedigen zonder te haasten. Dit niveau varieert van dag tot dag afhankelijk van de vermoeidheid: het wordt continu herzien, niet eenmalig.<\/pee>\n<h3>Ondersteun het sociale leven en de betekenis<\/h3>\n<pee>Omdat het vaak jonge volwassenen treft, stelt MS in een instelling sterk de vraag naar betekenis en verbinding. Activiteiten behouden die belangrijk zijn voor de persoon, familie- en vriendschapsbanden onderhouden, een affectief leven respecteren, echte keuzes bieden in het dagelijks leven: dit alles draagt net zo veel bij aan de zorg als technische handelingen. Een activiteit aangepast aan de vermoeidheid en de capaciteiten van het moment is beter dan een &#8216;normale&#8217; activiteit die tot falen leidt.<\/pee>\n<div class=\"dyn-cards\">\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83c\udfa8<\/span><\/p>\n<h3>Aanpassen, niet opgeven<\/h3>\n<pee>Een activiteit die leuk is, kan bijna altijd worden aangepast: verkorte duur, comfortabele positie, lichtere ondersteuning, ge\u00efntegreerde pauzes. We passen het formaat aan, we verwijderen het plezier niet.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83e\udde9<\/span><\/p>\n<h3>Stimuleren zonder uitputten<\/h3>\n<pee>De cognitieve stimulatie moet een plezier blijven, nooit een examen. Een aangepast moeilijkheidsniveau, korte en regelmatige sessies zijn beter dan een lange ontmoedigende sessie.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83e\udd1d<\/span><\/p>\n<h3>Behoud de verbinding<\/h3>\n<pee>Bezoeken vergemakkelijken, communicatie op afstand, deelname aan beslissingen. Sociale terugtrekking is vaak voorkomend: het voorkomen is beter dan het constateren.<\/pee>\n  <\/div>\n<\/div>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Concrete ondersteuning voor het team<\/strong>\n  <pee>De <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-hulpmiddelen\/\">DYNSEO hulpmiddelen catalogus<\/a> biedt nuttige afdrukbare ondersteuning om de begeleiding te structureren en te objectiveren wat evolueert. De <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-testen\/\">cognitieve tests<\/a> maken het mogelijk om een startpunt te bepalen, en de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/joe-je-trainer-voor-hersentraining\/\">JOE applicatie<\/a> biedt stimulatieoefeningen met een aanpasbaar niveau, geschikt voor korte sessies die rekening houden met vermoeidheid.<\/pee>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 7bis \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-securite\">Veiligheid en risicopreventie in het dagelijks leven<\/h2>\n<pee>Je praktijk aanpassen betekent ook concrete risico&#8217;s anticiperen, die vaker voorkomen wanneer de ziekte gevorderd is. Deze aandachtspunten vallen altijd onder de instructies van het zorgteam en de arts: de veldprofessional observeert, beveiligt en meldt, hij improviseert geen technische handeling. Maar de risico&#8217;s kennen maakt het mogelijk om beter te voorkomen en beter te waarschuwen.<\/pee>\n<h3>Het valrisico<\/h3>\n<pee>Evenwichtsstoornissen, zwakte van een been, spasticiteit, vermoeidheid en soms visuele stoornissen combineren om het valrisico te vergroten, dat bovendien varieert gedurende de dag. Een vrij vloeroppervlak, voldoende verlichting, geschikte schoenen, steunbeugels en een veilige overdracht volgens de instructies van de ergotherapeut en de fysiotherapeut verminderen dit risico. Een belangrijk punt: het vermogen om te bewegen kan &#8217;s ochtends re\u00ebel zijn en &#8217;s middags aangetast. Beveilig op basis van de huidige toestand, en niet op een vaste evaluatie, om veel ongevallen te voorkomen.<\/pee>\n<h3>De slikstoornissen<\/h3>\n<div class=\"dyn-alerte\">\n  <strong>\u26a0\ufe0f Een teken om nooit te bagatelliseren<\/strong>\n  <pee>Sommige mensen met MS kunnen slikproblemen ontwikkelen (verslikken, hoesten tijdens de maaltijden, &#8220;natte&#8221; stem). Dit is een serieus risico dat een evaluatie door gezondheidsprofessionals vereist, met name de logopedist en de arts. De rol van het team is om elk teken van verslikken onmiddellijk te observeren en te melden, de gegeven instructies nauwgezet op te volgen (houding, eetsnelheid, voorgeschreven texturen) en nooit zelfstandig wijzigingen aan te brengen. In geval van verstikking volgt men het protocol van de instelling en neemt men contact op met de nooddiensten van uw land.<\/pee>\n<\/div>\n<h3>De huid en immobiliteit<\/h3>\n<pee>Wanneer de mobiliteit verminderd is en de gevoeligheid is aangetast, kan de persoon een pijnlijk steunpunt niet voelen of melden: het risico op huidproblemen neemt toe. Het toezicht op de huidconditie, het veranderen van positie en de comfortabele installatie, volgens de zorginstructies, dragen bij aan preventie. Hetzelfde mechanisme van gevoeligheidsvermindering vereist voorzichtigheid met heet water, kruiken of warmtebronnen, die de persoon mogelijk niet als brandend waarneemt.<\/pee>\n<pee><strong>\u274c Te vermijden:<\/strong> druk uitoefenen op iemand die langzaam eet vanwege slikstoornissen, of een subtiele huidklacht negeren bij iemand met verminderde gevoeligheid. In beide gevallen gaan waakzaamheid en communicatie boven snelheid.<\/pee>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 8 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-comportement\">Begrijpen van gedragsuitingen<\/h2>\n<pee>Prikkelbaarheid, tegenstand, terugtrekking, plotselinge tranen, soms agressiviteit: deze uitingen destabiliseren de teams en worden vaak als negatief ervaren. Echter, bij multiple sclerose hebben ze bijna altijd een oorzaak die kan worden onderzocht en vaak kan worden verlicht. Ze interpreteren als &#8220;grillen&#8221; of karaktereigenschappen leidt tot ongepaste reacties die de situatie verergeren.<\/pee>\n<h3>De oorzaak zoeken voordat je reageert<\/h3>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Manifestatie<\/th>\n<th>Veelvoorkomende oorzaken om te onderzoeken<\/th>\n<th>Actieplan<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Ongebruikelijke prikkelbaarheid<\/td>\n<td>Extreme vermoeidheid, pijn, warmte, niet uitgesproken urinair verlangen<\/td>\n<td>Verminder de eisen, stel een pauze voor, controleer het comfort<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Tegenstand tegen een zorg<\/td>\n<td>Verwachte pijn, gevoel van controleverlies, haast<\/td>\n<td>Uitleggen, tijd geven, een keuze bieden over de uitvoering<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Terugtrekking, weigering om deel te nemen<\/td>\n<td>Vermoeidheid, depressieve stemming, ongemak, eerdere mislukking<\/td>\n<td>Verminder de activiteit, waardeer, meld een mogelijke depressieve terugtrekking<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Emotionele labiliteit<\/td>\n<td>Neurologische aantasting van de emotionele regulatie<\/td>\n<td>Blijf kalm, dramatiseer niet, ontvang zonder te becommentari\u00ebren<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Traagheid, &#8220;afwezigheid&#8221;<\/td>\n<td>Cognitieve vermoeidheid, vertraging in verwerking<\/td>\n<td>Wachten, vereenvoudigen, niet haasten of te snel concluderen<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3>De gouden regel: blijf het stabiele punt<\/h3>\n<pee>Bij een sterke uiting heeft de persoon behoefte aan een geruststellend kader, niet aan een machtsstrijd. We verlagen de stem in plaats van deze te verheffen, we vertragen in plaats van te haasten, we stellen voor in plaats van op te leggen. We proberen niet &#8220;gelijk te hebben&#8221; op dat moment: we proberen de spanning te verminderen en te begrijpen wat deze heeft veroorzaakt. Deze veeleisende houding wordt geleerd en ontwikkeld in teamverband: het is precies het doel van een opleiding gewijd aan gedragsproblemen gerelateerd aan de ziekte.<\/pee>\n<pee><strong>\u274c Te vermijden:<\/strong> reageren op irritatie met autoriteit, aandringen op zorg tijdens een crisis, of de emotie persoonlijk nemen. De emotionele labiliteit gerelateerd aan de ziekte is niet gericht tegen de professional: het is een symptoom, geen boodschap.<\/pee>\n<div class=\"dyn-alerte\">\n  <strong>\u26a0\ufe0f Wanneer waarschuwen en aan wie<\/strong>\n  <pee>Elke duidelijke en blijvende verandering in stemming of gedrag moet worden gemeld aan het zorgteam en geregistreerd, omdat het kan wijzen op pijn, een infectie (vooral urineweg), een behandelingseffect, een opflakkering of een depressieve episode die medisch advies vereist. De rol van de veldprofessional is om te observeren en door te geven, nooit om te diagnosticeren. In geval van acute nood die de persoon in gevaar brengt, volgt men het protocol van de instelling en neemt men contact op met de hulpdiensten van uw land.<\/pee>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 9 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-coordination\">Het team co\u00f6rdineren rond de persoon<\/h2>\n<pee>Dit is ongetwijfeld de factor die het meest weegt op de kwaliteit van de begeleiding en het vaakst wordt verwaarloosd. Een persoon met multiple sclerose wordt omringd door een veelheid aan betrokkenen: verzorgenden, verpleegkundigen, co\u00f6rdinerend arts, fysiotherapeut, ergotherapeut, logopedist, psycholoog, animator, naast de verwijzende neuroloog en de familie. Als iedereen in zijn eigen baan handelt, ondergaat de persoon tegenstrijdige bevelen en onderbrekingen in continu\u00efteit.<\/pee>\n<h3>Wat een geco\u00f6rdineerd team mogelijk maakt<\/h3>\n<div class=\"dyn-cards\">\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udd04<\/span><\/p>\n<h3>Een gedeelde interpretatie<\/h3>\n<pee>Iedereen interpreteert vermoeidheid, traagheid of prikkelbaarheid op dezelfde manier: als symptomen, niet als gedragingen die gecorrigeerd moeten worden. Dit voorkomt tegenstrijdige reacties.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udccb<\/span><\/p>\n<h3>Een coherent project<\/h3>\n<pee>De doelstellingen, het juiste niveau van hulp en de momenten van fitheid zijn bij iedereen bekend en opgenomen in het gepersonaliseerde project, niet willekeurig doorgegeven tijdens overdrachten.<\/pee>\n  <\/div>\n<div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udde3\ufe0f<\/span><\/p>\n<h3>Een soepele overdracht<\/h3>\n<pee>Wat een professional observeert, wordt doorgegeven en benut. Een &#8217;s ochtends genoteerde urinewegklacht voorkomt een verkeerde interpretatie van de irritatie in de middag.<\/pee>\n  <\/div>\n<\/div>\n<h3>De momenten die de co\u00f6rdinatie vormen<\/h3>\n<pee>Co\u00f6rdinatie wordt niet opgelegd: het berust op concrete momenten. Zorgvuldige overdrachten tussen teams, regelmatige multidisciplinaire vergaderingen rond situaties, herbeoordeeld gepersonaliseerd project, ruimte voor de stem van de persoon en zijn familie. De opleiding van de teams speelt hier een sleutelrol: wanneer iedereen dezelfde basis van begrip van de ziekte en dezelfde methoden deelt, wordt co\u00f6rdinatie natuurlijk in plaats van moeizaam.<\/pee>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Betrek de persoon en zijn familie<\/strong>\n  <pee>De persoon is de eerste expert van zijn ziekte: hij weet vaak beter dan wie dan ook wat hem vermoeit, wat hem verlicht, wanneer hij beschikbaar is. De familie heeft waardevolle kennis van zijn geschiedenis en gewoonten. Hen betrekken bij de beslissingen is geen formaliteit: het is een onvervangbare informatiebron en een factor van samenwerking.<\/pee>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 10 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-observer\">Observeren, vastleggen, overdragen<\/h2>\n<pee>Observatie is het eerste hulpmiddel van de professional, en de overdracht ervan maakt het verschil. Bij een ziekte die zo fluctueert als multiple sclerose, zijn het de veldteams die de fijne veranderingen opmerken: een vermoeidheid die zich installeert, een nieuwe hinder, een woord dat vaker ontbreekt, een humeur dat verandert. Het is echter noodzakelijk om methodisch te observeren, objectief vast te leggen en over te dragen aan de juiste gesprekspartner.<\/pee>\n<h3>Observeren zonder te interpreteren<\/h3>\n<pee>Een goede observatie beschrijft feiten, geen oordelen. Men noteert niet &#8220;ze is grillig&#8221; maar &#8220;weigerde de douche om 9 uur, accepteerde deze om 11 uur na een pauze&#8221;. Men noteert niet &#8220;hij gaat slecht&#8221; maar &#8220;ongewone vermoeidheid sinds drie dagen, valt overdag in slaap, neemt minder deel aan de maaltijden&#8221;. Deze feitelijke precisie stelt de arts en het team vervolgens in staat om een trend te herkennen en te handelen.<\/pee>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Formulering te vermijden<\/th>\n<th>Nuttige formulering<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>&#8220;Ze is lastig vandaag&#8221;<\/td>\n<td>&#8220;Prikkelbaar vanmorgen, rustig na de rust van 14 uur&#8221;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>&#8220;Hij doet geen enkele moeite&#8221;<\/td>\n<td>&#8220;Korte wandeling mogelijk in de ochtend, weigert in de middag, lijkt uitgeput&#8221;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>&#8220;Ze is in de wolken&#8221;<\/td>\n<td>&#8220;Verlengde reactietijd aan het einde van de dag, beter in de ochtend&#8221;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>&#8220;Het gaat niet goed&#8221;<\/td>\n<td>&#8220;Huilt vaker sinds een week, isoleert zich tijdens de maaltijden&#8221;<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3>De evolutie in de tijd volgen<\/h3>\n<pee>Een ge\u00efsoleerde observatie zegt weinig; een observatie die in de tijd wordt gevolgd, onthult een trend. Het regelmatig bijhouden van vermoeidheid, deelname, energiemomenten, humeur maakt het mogelijk om een slechte dag te onderscheiden van een echte evolutie die moet worden gemeld. Gestructureerde opvolgingsinstrumenten, beschikbaar in de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-hulpmiddelen\/\">DYNSEO hulpmiddelen catalogus<\/a>, helpen deze evoluties te objectiveren en over te dragen aan de gezondheidsprofessionals die de persoon volgen. De <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-testen\/\">cognitieve tests<\/a> kunnen op hun beurt dienen als initi\u00eble referentiepunt, altijd te interpreteren met het team en nooit als een diagnose.<\/pee>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 11 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-eviter\">Wat echt helpt, wat verergert<\/h2>\n<pee>Samenvattend, hier zijn de reflexen die de begeleiding echt verbeteren, en die, zelfs goedbedoeld, de situatie van een persoon met multiple sclerose in een instelling verergeren.<\/pee>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>\u2705 Wat helpt<\/th>\n<th>\u274c Wat verergert<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Energie over de dag verdelen, piekmomenten plannen op momenten van fitheid<\/td>\n<td>Aanvragen stapelen en vervolgens het weigeren aan het einde van de ochtend verwijten<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>De warmte in de gaten houden en verkoeling aanbieden<\/td>\n<td>De kamers verwarmen of zeer hete douches opleggen<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>De hulp zo nauwkeurig mogelijk afstemmen, laten doen wat mogelijk is<\/td>\n<td>In plaats daarvan doen om sneller te gaan, of laten mislukken<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>E\u00e9n instructie tegelijk, tijd geven om te antwoorden<\/td>\n<td>Instructies opstapelen en zinnen afmaken in plaats van de ander<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Stemmingswisselingen behandelen als symptomen<\/td>\n<td>Ze persoonlijk nemen of erop reageren met autoriteit<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Feitelijk observeren en doorgeven aan het team<\/td>\n<td>Interpreteren, oordelen, of de informatie voor zichzelf houden<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>De betrokkenen co\u00f6rdineren rond een gedeeld project<\/td>\n<td>Ieder in zijn eigen gang handelen, zonder gemeenschappelijk inzicht<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>De intimiteit en de volwassene achter de ziekte respecteren<\/td>\n<td>Infantiliseren, commentaar geven, beslissen in plaats van de persoon<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 De rode draad<\/strong>\n  <pee>Al deze aanpassingen komen neer op \u00e9\u00e9n zin: de ziekte begrijpen om te stoppen met het lezen van &#8220;gedragingen&#8221; waar symptomen zijn. Deze verandering van perspectief, gedeeld door het hele team, transformeert het dagelijks leven meer dan welke ge\u00efsoleerde techniek dan ook.<\/pee>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 S\u00c9RIE \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2>Voor meer informatie<\/h2>\n<pee>Dit artikel biedt de richtlijnen om de praktijk aan te passen. Andere bronnen in deze serie verdiepen elk aspect van de begeleiding in de instelling:<\/pee>\n<div class=\"dyn-serie\">\n  <a href=\"#comprendre-sep\"><span>De ziekte begrijpen<\/span>Multiple sclerose eenvoudig uitgelegd: mechanismen, vormen en evolutie<\/a><br \/>\n  <a href=\"#situations-quotidien\"><span>Dagelijkse situaties<\/span>10 moeilijke situaties in de instelling en hoe erop te reageren, stap voor stap<\/a><br \/>\n  <a href=\"#outils-suivi\"><span>Gereedschapskist<\/span>Observatie-, opvolgings- en stimulatiehulpmiddelen om in teamverband in te zetten<\/a><br \/>\n  <a href=\"#coordination-equipe\"><span>Co\u00f6rdinatie<\/span>De multidisciplinaire begeleiding rond de persoon organiseren<\/a>\n<\/div>\n<pee>Wat betreft bronnen: de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-hulpmiddelen\/\">DYNSEO gereedschapscatalogus<\/a> bevat nuttige afdrukbare hulpmiddelen voor het team, de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/onze-testen\/\">cognitieve tests<\/a> helpen een startpunt te bepalen, en de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/joe-je-trainer-voor-hersentraining\/\">JOE applicatie<\/a> biedt een cognitieve stimulatie op een aanpasbaar niveau, ontworpen voor korte sessies die rekening houden met vermoeidheid.<\/pee>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 FAQ \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<h2 id=\"dyn-faq\">Veelgestelde vragen<\/h2>\n<div class=\"dyn-faq\">\n<h3>Treft multiple sclerose alleen ouderen&nbsp;?<\/h3>\n<pee>Nee, het is zelfs het tegenovergestelde. Volgens de Stichting ARSEP wordt de diagnose meestal gesteld tussen de 20 en 40 jaar, met een duidelijke vrouwelijke oververtegenwoordiging. In instellingen begeleiden we dus vaak jonge of middelbare volwassenen, wiens levensloop is onderbroken door de ziekte. Deze realiteit verandert alles&nbsp;: verwachtingen, interesses, en de relatie tot autonomie en intimiteit verschillen van die van de ouderdom. De aanpassing van de praktijk begint met respect voor de volwassene achter de diagnose, met zijn geschiedenis, keuzes en sociale leven dat behouden moet blijven.<\/pee>\n<h3>Hoe onderscheid je de vermoeidheid van MS van een gebrek aan motivatie&nbsp;?<\/h3>\n<pee>De vermoeidheid die gepaard gaat met multiple sclerose is een erkend neurologisch symptoom, een van de meest voorkomende en meest invaliderende volgens de betrokken personen. Het staat los van de geleverde inspanning, wordt niet hersteld door slaap en kan plotseling toeslaan. Een nuttige aanwijzing&nbsp;: het fluctueert gedurende de dag en verergert met warmte en opeenstapeling van prikkels. Het verwarren met een gebrek aan wilskracht leidt tot druk op de persoon, wat alles verergert. De juiste reactie is om te verlichten, op te splitsen en een pauze aan te bieden voor uitputting, nooit erna.<\/pee>\n<h3>Moet een persoon met MS aan lichaamsbeweging doen&nbsp;?<\/h3>\n<pee>Aangepaste fysieke activiteit maakt deel uit van de begeleiding, maar het valt onder een voorschrift en begeleiding door zorgprofessionals \u2014 fysiotherapeut, arts, professional in aangepaste fysieke activiteit. De rol van het team is om te ondersteunen wat is voorgeschreven, rekening houdend met vermoeidheid en gevoeligheid voor warmte, en nooit om op eigen initiatief een inspanning op te leggen. Men observeert de capaciteiten van het moment, moedigt aan zonder te drukken, en meldt elke ongemak of verergering. Bij twijfel over wat mogelijk is, verwijst men altijd naar het zorgteam en het zorgplan.<\/pee>\n<h3>Zijn de cognitieve stoornissen van MS systematisch&nbsp;?<\/h3>\n<pee>Nee. Volgens de Stichting ARSEP kan een aanzienlijk deel van de mensen op een bepaald moment in hun leven cognitieve moeilijkheden ervaren, maar het is noch systematisch, noch uniform, noch noodzakelijkerwijs ernstig. Wanneer ze bestaan, hebben deze stoornissen vooral betrekking op de verwerkingssnelheid, aandacht en werkgeheugen, en ze fluctueren met vermoeidheid. Ze zijn geen aantasting van de intelligentie en moeten niet worden verward met een neurodegeneratieve ziekte. Alleen de arts die de persoon volgt, stelt een diagnose&nbsp;: de rol van de professional is om te observeren, zijn instructies aan te passen en veranderingen te melden.<\/pee>\n<h3>Hoe pas je een groepsactiviteit aan voor een persoon met MS&nbsp;?<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"dyn-faq\">\n  <pee>Verschillende eenvoudige aanpassingen helpen zonder te stigmatiseren. Plan de activiteit op een moment van fitheid, zorg voor een comfortabele positie en de mogelijkheid om zich zonder oordeel terug te trekken, verkort de duur, integreer pauzes, vermijd oververhitting van de zaal. Op cognitief vlak, geef de voorkeur aan korte instructies, visuele ondersteuning en een tempo dat de tijd geeft om te antwoorden. Het aanbieden van een aanpasbaar moeilijkheidsniveau voorkomt mislukking: hulpmiddelen zoals de applicatie JOE maken dit mogelijk. Het doel blijft plezier en verbinding, nooit prestatie: een gedeeltelijke succesvolle deelname is beter dan een volledig ondergane activiteit.<\/pee><\/div>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\u2139\ufe0f Informatie en geen medisch advies<\/strong>\n  <pee>Dit artikel is bedoeld voor informatie en professionele bewustwording. Het vervangt noch een diagnose, noch medisch advies, noch de protocollen van uw instelling. Voor vragen over de gezondheidstoestand, behandeling of begeleiding van een persoon, neem contact op met de behandelend arts en het zorgteam. In geval van nood, volg het protocol van uw instelling en neem contact op met de nooddiensten van uw land.<\/pee>\n<\/div>\n<p><!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 CTA FINAL \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 --><\/p>\n<div class=\"dag-media-row\" style=\"background:linear-gradient(135deg,#eef1ff 0%,#f4ecff 100%);border-radius:22px;padding:26px 30px;margin:38px 0;display:flex;gap:30px;align-items:center;flex-wrap:wrap;box-shadow:0 12px 30px rgba(94,94,215,.12);\">\n<div style=\"flex:1;min-width:240px;\">\n<div style=\"display:inline-block;background:#fff;color:#5268c9;font-weight:700;font-size:12px;letter-spacing:.04em;padding:5px 13px;border-radius:20px;margin-bottom:12px;text-transform:uppercase;box-shadow:0 2px 8px rgba(94,94,215,.12);\">VOLWASSENEN<\/div>\n<div style=\"font-weight:700;font-size:1.2rem;color:#5e5ed7;margin-bottom:10px;\">Onze applicatie<\/div>\n<pee style=\"margin:0 0 16px;color:#444;font-size:1rem;line-height:1.55;\">Een compleet hersentrainingsprogramma voor volwassenen: geheugen, aandacht, logica en taal, in uw eigen tempo.<\/pee>\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/joe-je-trainer-voor-hersentraining\/\" style=\"display:inline-block;background:linear-gradient(135deg,#5e5ed7,#5268c9);color:#fff;text-decoration:none;font-weight:600;padding:13px 24px;border-radius:12px;box-shadow:0 8px 22px rgba(94,94,215,.30);\">Ontdekken \u2192<\/a>\n  <\/div>\n<p>  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Icone-site-agence-12.png\" alt=\"JOE\" style=\"width:38%;min-width:220px;border-radius:18px;box-shadow:0 14px 34px rgba(94,94,215,.22);object-fit:cover;\">\n<\/div>\n<div class=\"dyn-cta\">\n<h3>Train uw team in de begeleiding van multiple sclerose<\/h3>\n<pee>Begrijp de ziekte, decodeer gedragsmanifestaties en co\u00f6rdineer de betrokkenen: de DYNSEO-training \u00ab Gedragsstoornissen gerelateerd aan de ziekte: methoden en multidisciplinaire co\u00f6rdinatie \u00bb biedt professionals hulpmiddelen in 28 lessen, 100% online, onbeperkte toegang, certificaat van voltooiing. Gecertificeerde Qualiopi-organisatie (N\u00b0 11757351875).<\/pee>\n  <a class=\"dyn-btn\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/courses\/gedragsstoornissen-gerelateerd-aan-ziekte-methoden-en-multidisciplinaire-coordinatie-nl\/\">Ontdek de training \u2014 150 \u20ac<\/a>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>[\/et_pb_code][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":4,"featured_media":150367,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"[et_pb_section fb_built=\"1\" admin_label=\"Article HTML\" _builder_version=\"4.16\" custom_padding=\"0px||0px||false|false\" global_colors_info=\"{}\"][et_pb_row admin_label=\"Contenu\" _builder_version=\"4.16\" width=\"100%\" max_width=\"100%\" custom_padding=\"0px||0px||false|false\" global_colors_info=\"{}\"][et_pb_column type=\"4_4\" _builder_version=\"4.16\" global_colors_info=\"{}\"][et_pb_code admin_label=\"HTML import\u00e9\" _builder_version=\"4.16\" global_colors_info=\"{}\"]<style type=\"text\/css\">\n\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article{\n  --dyn-bleu:#5e5ed7;\n  --dyn-bleu-fonce:#5268c9;\n  --dyn-vert:#a9e2e4;\n  --dyn-jaune:#ffeca7;\n  --dyn-rose:#e73469;\n  --dyn-encre:#1d1d2e;\n  --dyn-gris:#5c5c72;\n  --dyn-fond:#f6f6fd;\n  --dyn-ombre:0 6px 24px rgba(29,29,46,.08);\n  --dyn-ombre-forte:0 12px 34px rgba(94,94,215,.22);\n  --dyn-radius:18px;\n  font-family:\"Inter\",\"Segoe UI\",system-ui,-apple-system,\"Helvetica Neue\",Arial,sans-serif;\n  color:var(--dyn-encre);\n  line-height:1.68;\n  font-size:clamp(16px,1.05vw + 13px,18px);\n  max-width:860px;\n  margin:0 auto;\n  padding:0 4px;\n  -webkit-font-smoothing:antialiased;\n}\n.dyn-article *{box-sizing:border-box;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article h1, .dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article h2, .dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article h3, .dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article h4{\n  color:var(--dyn-encre);line-height:1.22;margin:0 0 .5em;font-weight:800;letter-spacing:-.015em;\n}\n.dyn-article h1{font-size:clamp(1.65rem,3.4vw,2.35rem);margin-top:.4em;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article h2{font-size:clamp(1.35rem,2.4vw,1.75rem);margin-top:2.1em;padding-top:.2em;}\n.dyn-article h3{font-size:clamp(1.1rem,1.7vw,1.28rem);margin-top:1.5em;font-weight:700;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article p{margin:0 0 1.05em;}\n.dyn-article a{color:var(--dyn-bleu-fonce);text-decoration:underline;text-underline-offset:3px;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article a:hover{color:var(--dyn-rose);}\n.dyn-article a:focus-visible{outline:3px solid var(--dyn-bleu);outline-offset:2px;border-radius:4px;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article ul, .dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article ol{margin:0 0 1.05em;padding-left:1.25em;}\n.dyn-article li{margin-bottom:.45em;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article strong{font-weight:700;}\n.dyn-article img{max-width:100%;height:auto;display:block;}\n\n\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead{\n  position:relative;overflow:hidden;border-radius:var(--dyn-radius);\n  padding:30px 24px 28px;margin:0 0 1.5em;box-shadow:var(--dyn-ombre);\n}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead{padding:44px 44px 40px;}}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead::after{\n  content:\"\";position:absolute;right:-80px;top:-80px;width:250px;height:250px;border-radius:50%;\n  background:rgba(255,255,255,.14);pointer-events:none;\n}\n.dyn-pagehead > *{position:relative;z-index:1;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead--bleu{background:linear-gradient(135deg,var(--dyn-bleu) 0%,var(--dyn-bleu-fonce) 100%);color:#fff;}\n.dyn-pagehead--bleu h1{color:#fff;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__cat{color:var(--dyn-jaune);}\n.dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__lead{color:rgba(255,255,255,.93);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__meta{color:#fff;}\n.dyn-pagehead--bleu .dyn-pagehead__meta li{background:rgba(255,255,255,.18);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead--eau{background:linear-gradient(135deg,var(--dyn-vert) 0%,#cfeff1 100%);color:var(--dyn-encre);}\n.dyn-pagehead--eau .dyn-pagehead__cat{color:var(--dyn-rose);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead--eau .dyn-pagehead__lead{color:#3b4a5c;}\n.dyn-pagehead--eau .dyn-pagehead__meta li{background:rgba(255,255,255,.62);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead--jaune{background:linear-gradient(135deg,var(--dyn-jaune) 0%,#fff7d6 100%);color:var(--dyn-encre);}\n.dyn-pagehead--jaune .dyn-pagehead__cat{color:var(--dyn-rose);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead--jaune .dyn-pagehead__lead{color:#5a5240;}\n.dyn-pagehead--jaune .dyn-pagehead__meta li{background:rgba(255,255,255,.68);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead__cat{\n  display:inline-block;font-size:.76rem;font-weight:800;letter-spacing:.12em;\n  text-transform:uppercase;margin-bottom:.9em;\n}\n.dyn-pagehead h1{margin:0 0 .5em;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead__lead{font-size:clamp(1.02rem,1.4vw,1.16rem);margin:0 0 1.3em;}\n.dyn-pagehead__meta{\n  display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;list-style:none;padding:0;margin:0;\n  font-size:.83rem;font-weight:600;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pagehead__meta li{border-radius:999px;padding:5px 13px;}\n\n\n.dyn-hero{\n  background:linear-gradient(135deg,#ffffff 0%,var(--dyn-fond) 100%);\n  border-radius:var(--dyn-radius);\n  box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  overflow:hidden;\n  margin:0 0 2.2em;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__grid{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr);}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__grid{grid-template-columns:42% minmax(0,1fr);}}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__media{position:relative;background:var(--dyn-vert);}\n.dyn-hero__media img{width:100%;height:100%;object-fit:cover;aspect-ratio:16\/9;}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__media img{aspect-ratio:auto;min-height:100%;}}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__eyebrow{\n  display:inline-block;background:var(--dyn-rose);color:#fff;font-size:.72rem;font-weight:800;\n  letter-spacing:.09em;text-transform:uppercase;padding:6px 13px;border-radius:999px;margin-bottom:.7em;\n}\n.dyn-hero__body{padding:22px 22px 24px;}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__body{padding:28px 30px;}}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__title{font-size:clamp(1.12rem,2vw,1.42rem);font-weight:800;margin:0 0 .55em;line-height:1.25;}\n.dyn-hero__title a{color:var(--dyn-encre);text-decoration:none;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__title a:hover{color:var(--dyn-bleu);}\n.dyn-hero__pitch{font-size:.97rem;color:var(--dyn-gris);margin:0 0 1em;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-badges{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:7px;margin:0 0 1.1em;padding:0;list-style:none;}\n.dyn-badges li{\n  background:#fff;border-radius:999px;padding:5px 12px;font-size:.79rem;font-weight:600;\n  color:var(--dyn-bleu-fonce);box-shadow:0 2px 8px rgba(29,29,46,.07);\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero__actions{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;align-items:center;}\n.dyn-btn{\n  display:inline-block;background:var(--dyn-bleu);color:#fff !important;text-decoration:none !important;\n  font-weight:700;padding:13px 26px;border-radius:999px;box-shadow:var(--dyn-ombre-forte);\n  transition:transform .15s ease,background .15s ease;text-align:center;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-btn:hover{background:var(--dyn-bleu-fonce);transform:translateY(-2px);color:#fff !important;}\n.dyn-btn--ghost{\n  background:#fff;color:var(--dyn-bleu-fonce) !important;box-shadow:0 2px 10px rgba(29,29,46,.09);\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-btn--ghost:hover{background:var(--dyn-jaune);color:var(--dyn-encre) !important;}\n.dyn-hero__price{font-weight:800;color:var(--dyn-rose);font-size:1.02rem;margin-left:2px;}\n\n\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero--pastel{background:var(--dom-fond);}\n.dyn-pastel{display:grid;grid-template-columns:auto minmax(0,1fr);gap:18px;align-items:start;padding:22px;}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pastel{gap:24px;padding:30px 32px;}}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pastel__icone{\n  flex:0 0 auto;width:74px;height:74px;border-radius:22px;background:#fff;\n  display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-size:34px;line-height:1;\n  box-shadow:0 4px 14px rgba(29,29,46,.10);\n}\n@media (min-width:720px){.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pastel__icone{width:88px;height:88px;font-size:40px;}}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-pastel__domaine{\n  display:inline-block;background:#fff;border-radius:999px;padding:4px 12px;\n  font-size:.74rem;font-weight:800;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;\n  color:var(--dom-texte);margin-bottom:.6em;\n}\n.dyn-hero--pastel .dyn-hero__eyebrow{background:var(--dom-texte);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero--pastel .dyn-btn{background:var(--dom-texte);}\n.dyn-hero--pastel .dyn-btn:hover{filter:brightness(.92);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero--pastel .dyn-btn--ghost{background:#fff;color:var(--dom-texte) !important;}\n.dyn-hero--pastel .dyn-badges li{color:var(--dom-texte);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-hero--pastel .dyn-hero__price{color:var(--dom-texte);}\n.dyn-dom--memoire{--dom-fond:#e9e9fb;--dom-texte:#5268c9;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-dom--attention{--dom-fond:#dcf2f4;--dom-texte:#1b7f86;}\n.dyn-dom--logique{--dom-fond:#ece9fb;--dom-texte:#5e5ed7;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-dom--langage{--dom-fond:#ffe8d9;--dom-texte:#b35a2a;}\n.dyn-dom--emotions{--dom-fond:#fdeaf1;--dom-texte:#c0295a;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-dom--apprentissage{--dom-fond:#fff3cd;--dom-texte:#8a6a13;}\n.dyn-dom--autonomie{--dom-fond:#e4f2ea;--dom-texte:#25795c;}\n\n\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-tldr{\n  background:var(--dyn-vert);border-radius:var(--dyn-radius);padding:22px 24px;margin:0 0 2em;\n}\n.dyn-tldr h2{margin:0 0 .5em;font-size:1.1rem;text-transform:uppercase;letter-spacing:.06em;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-tldr p{margin-bottom:.8em;}\n.dyn-tldr ul{margin-bottom:0;padding-left:1.1em;}\n\n\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-toc{background:var(--dyn-fond);border-radius:var(--dyn-radius);padding:20px 24px;margin:0 0 2.2em;}\n.dyn-toc p{font-weight:800;margin:0 0 .6em;font-size:.9rem;text-transform:uppercase;letter-spacing:.07em;color:var(--dyn-bleu-fonce);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-toc ol{margin:0;padding-left:1.2em;}\n.dyn-toc li{margin-bottom:.3em;}\n\n\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-cards{display:grid;gap:14px;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(230px,1fr));margin:1.4em 0 1.8em;}\n.dyn-card{\n  background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);padding:20px 20px 18px;box-shadow:var(--dyn-ombre);\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-card h3{margin:0 0 .45em;font-size:1.03rem;}\n.dyn-card p{margin:0;font-size:.94rem;color:var(--dyn-gris);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-card__icon{font-size:1.5rem;display:block;margin-bottom:.35em;line-height:1;}\n\n\n.dyn-module{\n  background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  padding:20px 22px;margin:0 0 14px;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-module__head{display:flex;align-items:center;gap:12px;margin-bottom:.7em;}\n.dyn-module__num{\n  flex:0 0 auto;width:38px;height:38px;border-radius:12px;background:var(--dyn-bleu);color:#fff;\n  display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-weight:800;font-size:1rem;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-module__title{margin:0;font-size:1.05rem;font-weight:800;}\n.dyn-module ul{margin:0;padding-left:1.15em;font-size:.95rem;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-module li::marker{color:var(--dyn-rose);}\n\n\n.dyn-tablewrap{overflow-x:auto;-webkit-overflow-scrolling:touch;margin:1.3em 0 1.9em;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);background:#fff;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article table{width:100%;border-collapse:collapse;min-width:460px;font-size:.94rem;}\n.dyn-article thead th{\n  background:var(--dyn-bleu);color:#fff;text-align:left;padding:13px 16px;font-weight:700;font-size:.9rem;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article tbody td{padding:12px 16px;vertical-align:top;border-top:1px solid #ececf7;}\n.dyn-article tbody tr:nth-child(even) td{background:#fbfbff;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article th:first-child{border-top-left-radius:var(--dyn-radius);}\n.dyn-article th:last-child{border-top-right-radius:var(--dyn-radius);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-oui{color:#1a8f6b;font-weight:700;}\n.dyn-non{color:var(--dyn-rose);font-weight:700;}\n\n\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-note, .dbi-art-fa24e9a6 .dyn-alerte{border-radius:var(--dyn-radius);padding:18px 22px;margin:1.5em 0;}\n.dyn-note{background:var(--dyn-jaune);}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-alerte{background:#fdeef3;}\n.dyn-note p:last-child,.dyn-alerte p:last-child{margin-bottom:0;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-note strong, .dbi-art-fa24e9a6 .dyn-alerte strong{display:block;margin-bottom:.3em;font-size:1rem;}\n\n\n.dyn-cta{\n  background:var(--dyn-bleu);border-radius:var(--dyn-radius);padding:26px 24px;margin:2.2em 0;\n  color:#fff;text-align:center;box-shadow:var(--dyn-ombre-forte);\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-cta h3{color:#fff;margin:0 0 .4em;font-size:clamp(1.1rem,2vw,1.35rem);}\n.dyn-cta p{color:rgba(255,255,255,.92);margin:0 0 1.1em;font-size:.97rem;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-cta .dyn-btn{background:#fff;color:var(--dyn-bleu) !important;box-shadow:none;}\n.dyn-cta .dyn-btn:hover{background:var(--dyn-jaune);color:var(--dyn-encre) !important;}\n\n\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-steps{list-style:none;counter-reset:dyn;padding:0;margin:1.4em 0 1.8em;display:grid;gap:12px;}\n.dyn-steps li{\n  counter-increment:dyn;background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  padding:16px 20px 16px 62px;position:relative;font-size:.96rem;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-steps li::before{\n  content:counter(dyn);position:absolute;left:18px;top:15px;width:30px;height:30px;border-radius:10px;\n  background:var(--dyn-jaune);color:var(--dyn-encre);display:flex;align-items:center;justify-content:center;\n  font-weight:800;font-size:.9rem;\n}\n\n\n.dyn-faq{background:var(--dyn-fond);border-radius:var(--dyn-radius);padding:6px 24px 20px;margin:1.4em 0 0;}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-faq h3{font-size:1.05rem;margin-top:1.4em;}\n.dyn-faq p{font-size:.96rem;}\n\n\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-serie{display:grid;gap:12px;margin:1.4em 0 1.8em;}\n.dyn-serie a{\n  display:block;background:#fff;border-radius:var(--dyn-radius);box-shadow:var(--dyn-ombre);\n  padding:15px 20px;text-decoration:none;color:var(--dyn-encre);font-weight:600;font-size:.96rem;\n  transition:transform .15s ease;\n}\n.dbi-art-fa24e9a6 .dyn-serie a:hover{transform:translateX(4px);color:var(--dyn-bleu);}\n.dyn-serie span{display:block;font-size:.82rem;font-weight:600;color:var(--dyn-rose);text-transform:uppercase;letter-spacing:.06em;margin-bottom:2px;}\n\n@media (prefers-reduced-motion:reduce){\n  .dbi-art-fa24e9a6 .dyn-article *{transition:none !important;}\n}\n\n\n<\/style>\n<div class=\"dbi-art-fa24e9a6\"><!--\n\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\nDYNSEO \u2014 GABARIT ARTICLE SEO\/GEO  \u00b7  v1.0\nNe pas modifier les noms de classes : le script generer-articles.py\net tous les articles d\u00e9j\u00e0 publi\u00e9s en d\u00e9pendent.\n\nLe script generer-articles.py injecte, dans l'ordre : le header color\u00e9,\nl'encadr\u00e9 formation ou outil, le corps r\u00e9dig\u00e9, puis les donn\u00e9es structur\u00e9es.\n\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\n-->\n\n<div class=\"dyn-article\"><header class=\"dyn-pagehead dyn-pagehead--bleu\">\n  <span class=\"dyn-pagehead__cat\">Families &amp; mantelzorgers \u00b7 Teams trainen<\/span>\n  <h1>Opleiding multiple sclerose: praktijk aanpassen in een instelling<\/h1>\n  <p class=\"dyn-pagehead__lead\">In een medisch-sociale instelling lijkt <strong>multiple sclerose<\/strong> bijna nooit op het beeld dat men ervan heeft. Men stelt zich een rolstoel voor, een zichtbaar verlies van mobiliteit, een ziekte die men bij een eerste blik zou kunnen herkennen. De realiteit in het veld is heel anders: een vermoeidheid die onverwachts toeslaat, een been dat de ene dag reageert en de volgende dag niet, een persoon die afgeleid lijkt terwijl hij vecht om een instructie te volgen, een humeur dat in de loop van de dag verandert. Deze ziekte begeleiden betekent eerst leren zien wat niet zichtbaar is.<\/p>\n  <ul class=\"dyn-pagehead__meta\">\n    <li>\u23f1\ufe0f 24 min leestijd<\/li>\n    <li>\ud83d\udc65 Voor families en mantelzorgers<\/li>\n    <li>\ud83d\udd04 Bijgewerkt in september 2026<\/li>\n  <\/ul>\n<\/header>\n\n<aside class=\"dyn-hero\" aria-label=\"Opleiding gepresenteerd in dit artikel\">\n  <div class=\"dyn-hero__grid\">\n    <div class=\"dyn-hero__media\"><a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/troubles-du-comportement-lies-a-la-maladie-methodes-et-coordination-pluridisciplinaire\/\"><img src=\"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Troubles-du-comportement-lies-a-la-maladie-methodes-et-coordination-pluridisciplinaire.png\" alt=\"Opleiding DYNSEO \u00ab Opleiding multiple sclerose: praktijk aanpassen in een instelling \u00bb\" width=\"1920\" height=\"1080\" loading=\"lazy\"><\/a><\/div>\n    <div class=\"dyn-hero__body\">\n      <span class=\"dyn-hero__eyebrow\">De opleiding gerelateerd aan dit artikel<\/span>\n      <p class=\"dyn-hero__title\"><a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/troubles-du-comportement-lies-a-la-maladie-methodes-et-coordination-pluridisciplinaire\/\">Opleiding multiple sclerose: praktijk aanpassen in een instelling<\/a><\/p>\n      <p class=\"dyn-hero__pitch\">Alles wat dit artikel uitlegt, in de praktijk gebracht.<\/p>\n      <ul class=\"dyn-badges\">\n        <li>\ud83c\udfa5 6 modules \u00b7 28 lessen<\/li>\n        <li>\ud83d\udcbb 100 % online<\/li>\n        <li>\u23f1\ufe0f In uw eigen tempo<\/li>\n        <li>\ud83c\udfc5 Qualiopi-organisatie<\/li>\n        <li>\ud83c\udf0d 8 talen<\/li>\n      <\/ul>\n      <div class=\"dyn-hero__actions\">\n        <a class=\"dyn-btn\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/troubles-du-comportement-lies-a-la-maladie-methodes-et-coordination-pluridisciplinaire\/\">Bekijk de opleiding<\/a>\n        <span class=\"dyn-hero__price\">150.0 \u20ac<\/span>\n      <\/div>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/aside>\n\n<p>Dit artikel is bedoeld voor professionals die werkzaam zijn in een instelling \u2014 zorgassistenten, educatieve en sociale begeleiders, animatoren, verpleegkundigen, psychologen, ergotherapeuten, leidinggevend personeel \u2014 en die hun praktijk willen aanpassen aan bewoners die door deze aandoening worden getroffen. Het vervangt noch de initi\u00eble opleiding, noch het advies van de arts die de persoon volgt: het biedt concrete richtlijnen om nauwkeuriger te observeren, de omgeving aan te passen, anders te communiceren en het team te co\u00f6rdineren rond een begeleiding die het ritme van iedereen respecteert.<\/p>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 R\u00c9PONSE COURTE (GEO) \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<section class=\"dyn-tldr\">\n  <h2>Het belangrijkste in 30 seconden<\/h2>\n  <p><strong>Multiple sclerose (MS)<\/strong> is een chronische neurologische ziekte waarbij het immuunsysteem de beschermende laag van de zenuwvezels aanvalt. Het verstoort de overdracht van boodschappen tussen de hersenen, het ruggenmerg en de rest van het lichaam. Het aanpassen van de praktijk in een instelling vereist begrip van de bijzonderheden ervan.<\/p>\n  <ul>\n    <li><strong>Een ziekte van de jonge volwassene<\/strong> \u2014 de diagnose wordt meestal gesteld tussen 20 en 40 jaar, met een duidelijke vrouwelijke oververtegenwoordiging, volgens de ARSEP Stichting.<\/li>\n    <li><strong>Zeer variabele symptomen<\/strong> \u2014 vermoeidheid, motorische, sensorische, visuele, urineweg-, cognitieve en emotionele stoornissen; ze verschillen van persoon tot persoon en van dag tot dag.<\/li>\n    <li><strong>Een belangrijke onzichtbare component<\/strong> \u2014 vermoeidheid en cognitieve stoornissen zijn frequent, re\u00ebel en worden vaak verward met een gebrek aan wilskracht.<\/li>\n    <li><strong>Gevoeligheid voor warmte<\/strong> \u2014 verhoging van de lichaamstemperatuur kan de symptomen tijdelijk verergeren (Uhthoff-fenomeen): een concreet aandachtspunt in een instelling.<\/li>\n    <li><strong>De rol van het team<\/strong> \u2014 observeren, overdragen, het ritme aanpassen en de betrokkenen co\u00f6rdineren zijn net zo belangrijk als de zorg zelf.<\/li>\n  <\/ul>\n<\/section>\n<nav class=\"dyn-toc\" aria-label=\"Sommaire\">\n  <p>Inhoudsopgave<\/p>\n  <ol>\n    <li><a href=\"#dyn-comprendre\">De ziekte multiple sclerose begrijpen wanneer men deze begeleidt<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-public\">Wie zijn de personen die in een instelling worden opgevangen<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-symptomes\">De symptomen die het dagelijks begeleiden veranderen<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-cognitif\">De cognitieve stoornissen&nbsp;: het onzichtbare deel van de ziekte<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-environnement\">De omgeving aanpassen&nbsp;: warmte, vermoeidheid, ritme<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-communication\">De communicatie en houding aanpassen<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-accompagnement\">Een dagelijkse begeleiding opbouwen<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-securite\">Veiligheid en risicopreventie in het dagelijks leven<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-comportement\">De gedragsuitingen begrijpen<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-coordination\">Het team co\u00f6rdineren rond de persoon<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-observer\">Observeren, vastleggen, overdragen<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-eviter\">Wat echt helpt, wat verergert<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#dyn-faq\">Veelgestelde vragen<\/a><\/li>\n  <\/ol>\n<\/nav>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 1 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-comprendre\">De ziekte multiple sclerose begrijpen wanneer men deze begeleidt<\/h2>\n\n<p>Het zenuwstelsel functioneert als een immens netwerk van elektrische kabels. Elke zenuwvezel is omgeven door een beschermende schede, de myeline, die fungeert als een isolator&nbsp;: het zorgt ervoor dat zenuwboodschappen snel en zonder verlies kunnen circuleren. Bij multiple sclerose keert het immuunsysteem, dat het lichaam zou moeten verdedigen, zich tegen deze schede en valt het aan. Men spreekt van een auto-immuunziekte. Waar de myeline beschadigd is, verloopt de zenuwboodschap slecht, langzaam, soms helemaal niet meer.<\/p>\n\n<p>Deze beschadigde gebieden worden \"plaques\" genoemd, vandaar de naam van de ziekte. Ze kunnen op verschillende plaatsen in het centrale zenuwstelsel voorkomen \u2014 hersenen, ruggenmerg, oogzenuw \u2014 en deze verspreiding verklaart de verwarrende diversiteit aan symptomen. Een plaque op de oogzenuw veroorzaakt een visuele stoornis&nbsp;; een plaque op het ruggenmerg, een zwakte in de benen of urineproblemen&nbsp;; een plaque in een gebied dat de aandacht beheert, een traagheid in verwerking. Twee personen met dezelfde ziekte kunnen dus totaal verschillende symptomen vertonen.<\/p>\n\n<h3>Opflakkeringen, remissies en progressieve vormen<\/h3>\n\n<p>Multiple sclerose ontwikkelt zich op verschillende manieren, afhankelijk van de persoon. Het begrijpen van deze vormen helpt het team bij het interpreteren van wat ze observeert.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-cards\">\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83c\udf0a<\/span>\n    <h3>De relapsing-remitting vorm<\/h3>\n    <p>De meest voorkomende in het begin. De symptomen treden op in \"opflakkeringen\", en verdwijnen dan volledig of gedeeltelijk tijdens remissiefasen. Tussen twee opflakkeringen kan de persoon relatief goed gaan.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udcc9<\/span>\n    <h3>De progressieve vormen<\/h3>\n    <p>De handicap ontwikkelt zich en verergert langzaam, op een meer continue manier, met of zonder extra opflakkeringen. Deze vormen komen vaker voor bij personen die in een medisch centrum worden opgevangen.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udd00<\/span>\n    <h3>Een onvoorspelbare evolutie<\/h3>\n    <p>Geen enkele veldprofessional kan de evolutie voorspellen. Alleen de neuroloog die de persoon volgt, kan een prognose stellen, altijd voorzichtig. Onze rol is om de toestand van vandaag te begeleiden, niet om die van morgen te raden.<\/p>\n  <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Wat deze kennis dagelijks verandert<\/strong>\n  <p>Weten dat een plaque een zenuwboodschap blokkeert, en niet dat de persoon \"geen moeite doet\", verandert de kijk. Wanneer een bewoonster haar been niet kan optillen dat ze gisteren nog bewoog, is dat noch onwil noch toneelspel&nbsp;: het is de variabiliteit van de ziekte zelf. Deze neurologische interpretatie van de moeilijkheden is de eerste aanpassing van de praktijk, nog voor enige techniek.<\/p>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 2 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-public\">Wie zijn de personen die in een instelling worden opgevangen<\/h2>\n<p>Multiple sclerose is, volgens de Stichting ARSEP, een van de belangrijkste oorzaken van niet-traumatisch handicap bij jonge volwassenen. De diagnose wordt meestal gesteld tussen de 20 en 40 jaar, met een duidelijke vrouwelijke oververtegenwoordiging. Dit schetst een bijzonder publiek in een instelling: mensen die soms veel jonger zijn dan de gemiddelde bewoners, met een onderbroken levensloop, kinderen, een verleden in het beroepsleven, opgeschorte projecten.<\/p>\n\n<p>Deze generatie-realiteit heeft concrete gevolgen voor de begeleiding. Een 45-jarige in een medisch opvanghuis heeft noch dezelfde verwachtingen, noch dezelfde interesses, noch dezelfde relatie tot autonomie als een oudere bewoner in een Verzorgingstehuis. Respect voor zijn intimiteit, keuzes, emotionele en sociale leven wordt centraal. De ziekte heeft de volwassene niet gewist.<\/p>\n\n<h3>Zeer verschillende opvanglocaties<\/h3>\n\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n  <thead>\n    <tr><th>Type structuur<\/th><th>Betrokken publiek<\/th><th>Belangrijkste begeleidingsuitdaging<\/th><\/tr>\n  <\/thead>\n  <tbody>\n    <tr><td><strong>MAS \/ FAM<\/strong><\/td><td>Volwassenen met een aanzienlijke handicap die hulp nodig hebben bij de meeste handelingen<\/td><td>Behoud van resterende autonomie en deelname aan beslissingen<\/td><\/tr>\n    <tr><td><strong>Verzorgingstehuis<\/strong><\/td><td>Oudere mensen, soms met een oude en gevorderde MS<\/td><td>Aanpassen van een kader dat is ontworpen voor hoge leeftijd aan een specifieke neurologische aandoening<\/td><\/tr>\n    <tr><td><strong>SSR \/ revalidatie<\/strong><\/td><td>Verblijven na een aanval of voor functioneel werk<\/td><td>Ondersteuning van het werk van revalidatietherapeuten en herstel<\/td><\/tr>\n    <tr><td><strong>Thuis met diensten<\/strong><\/td><td>Mensen die worden gevolgd door hulp- en zorgdiensten<\/td><td>Co\u00f6rdinatie van betrokkenen en veiligheid van de leefomgeving<\/td><\/tr>\n  <\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n\n<p>Ongeacht de locatie blijft \u00e9\u00e9n principe: men begeleidt niet \"een multiple sclerose\", men begeleidt een persoon die met deze ziekte leeft, met zijn eigen geschiedenis, middelen en beperkingen. Kennis van de aandoening verheldert de praktijk; het mag de persoon nooit reduceren tot zijn diagnose.<\/p>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 3 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-symptomes\">De symptomen die het dagelijks leven van begeleiding veranderen<\/h2>\n\n<p>De diversiteit aan symptomen is de grote valkuil van de ziekte. Sommige zijn zichtbaar en begrepen; andere, onzichtbare, worden regelmatig verkeerd ge\u00efnterpreteerd door teams die er niet op zijn voorbereid. Hier zijn de grote categorie\u00ebn, met wat ze concreet betekenen voor de persoon die begeleidt.<\/p>\n<div class=\"dyn-cards\">\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udd0b<\/span>\n    <h3>De vermoeidheid<\/h3>\n    <p>Het meest voorkomende en onzichtbare symptoom, vaak beschreven als het meest invaliderend door de personen zelf. Een overweldigende vermoeidheid, niet in verhouding tot de geleverde inspanning, die niet herstelt door een nacht slaap.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83e\uddb5<\/span>\n    <h3>De motorische stoornissen<\/h3>\n    <p>Spierzwakte, spasticiteit (een spier die verstijft en weerstand biedt), evenwichts- en co\u00f6rdinatiestoornissen. Ze vari\u00ebren gedurende de dag en worden verergerd door vermoeidheid en warmte.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\u270b<\/span>\n    <h3>De sensorische stoornissen<\/h3>\n    <p>Tintelingen, gevoelloosheid, gevoel van elektrische schok, verlies van gevoeligheid voor warmte en kou. Een persoon kan geen te heet water of een pijnlijke drukpunt voelen.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udc41\ufe0f<\/span>\n    <h3>De visuele stoornissen<\/h3>\n    <p>Verminderd zicht in \u00e9\u00e9n oog, dubbelzien, onvrijwillige oogbewegingen. Vaak een van de allereerste tekenen van de ziekte, ze kunnen het lezen en verplaatsen bemoeilijken.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udebd<\/span>\n    <h3>De urine- en darmstoornissen<\/h3>\n    <p>Dringendheid, lekkages, moeite met het legen van de blaas, constipatie. Belangrijke bronnen van ongemak en verlies van zelfrespect, vaak verzwegen uit schaamte. Een discrete en respectvolle begeleiding is essentieel.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udc99<\/span>\n    <h3>De stemmingsstoornissen<\/h3>\n    <p>Angst, depressieve episodes, emotionele labiliteit. Ze zijn zowel te wijten aan de psychologische impact van de ziekte als aan de neurologische schade zelf. Ze zijn nooit een komedie.<\/p>\n  <\/div>\n<\/div>\n\n<h3>Symptomen die zich opstapelen en interageren<\/h3>\n\n<p>De moeilijkheid, in een instelling, ligt zelden aan een ge\u00efsoleerd symptoom. Het ontstaat door de opstapeling. Een vermoeid persoon zal zijn spasticiteit zien toenemen, zijn traagheid van denken verergeren, zijn humeur verslechteren, en zijn blaas dwingender worden. Wat 's ochtends mogelijk was, is 's middags niet meer mogelijk. Het begrijpen van deze dynamiek voorkomt dat men te snel concludeert tot een \"weigering\" of een \"terugval\" terwijl het gaat om een verwachte fluctuatie.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n  <thead>\n    <tr><th>Wat het team observeert<\/th><th>Wat dit kan betekenen<\/th><\/tr>\n  <\/thead>\n  <tbody>\n    <tr><td>\"Ze weigert de middagworkshop\"<\/td><td>Opgestapelde vermoeidheid sinds de ochtend, geen desinteresse: activiteit eerder plannen<\/td><\/tr>\n    <tr><td>\"Hij liep vanmorgen, hij kan niet meer staan\"<\/td><td>Verergering door warmte of inspanning, vaak tijdelijk<\/td><\/tr>\n    <tr><td>\"Ze vindt haar woorden vandaag niet meer\"<\/td><td>Cognitieve vermoeidheid, variabiliteit van de ziekte: geef tijd<\/td><\/tr>\n    <tr><td>\"Hij is agressief terwijl hij normaal zacht is\"<\/td><td>Pijn, niet uitgesproken urineurgentie, of extreme vermoeidheid te onderzoeken<\/td><\/tr>\n    <tr><td>\"Ze neemt niet meer deel aan de gezamenlijke maaltijden\"<\/td><td>Vermoeidheid, ongemak door stoornissen, of depressieve terugtrekking te melden<\/td><\/tr>\n  <\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Het principe om te onthouden<\/strong>\n  <p>Bij elke gedragsverandering is de eerste vraag van de getrainde professional niet \"waarom doet hij dat?\" maar \"wat is er veranderd in zijn lichaam?\". Pijn, vermoeidheid, urinebehoefte, warmte, effect van een behandeling: deze fysieke oorzaken verklaren een groot deel van wat ten onrechte wordt aangezien voor een karaktertrek.<\/p>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 4 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-cognitif\">De cognitieve stoornissen: het onzichtbare deel van de ziekte<\/h2>\n<p>Dit is het minst bekende en het slechtst begeleide aspect. Multiple sclerose treft niet alleen het lichaam: het kan ook de cognitieve functies be\u00efnvloeden. Volgens de Stichting ARSEP vertoont een belangrijk deel van de betrokken personen, op een bepaald moment in hun traject, cognitieve moeilijkheden van zeer wisselende intensiteit. Deze worden vaak niet opgemerkt of toegeschreven aan afleiding, luiheid of leeftijd.<\/p>\n\n<h3>Welke functies zijn betrokken<\/h3>\n\n<div class=\"dyn-cards\">\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\u23f1\ufe0f<\/span>\n    <h3>De verwerkingssnelheid<\/h3>\n    <p>Dit is de meest voorkomende aantasting. De persoon begrijpt en redeneert, maar langzamer. Ze hebben tijd nodig om een instructie te verwerken en erop te reageren. Haast maken verergert alleen maar de blokkade.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83c\udfaf<\/span>\n    <h3>De aandacht<\/h3>\n    <p>Moeite om langdurig te concentreren, om twee dingen tegelijk te doen, om afleidingen te filteren. Een lawaaierige omgeving of een dubbele instructie wordt snel onhandelbaar.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83e\udde0<\/span>\n    <h3>Het werkgeheugen<\/h3>\n    <p>Moeite om informatie te onthouden zolang deze nodig is: het begin van een zin, de stappen van een taak. Dit is geen amnesie, maar een snelle verzadiging.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\uddfa\ufe0f<\/span>\n    <h3>De uitvoerende functies<\/h3>\n    <p>Plannen, organiseren, een actie starten, zich aanpassen aan een verandering. Een persoon kan weten wat te doen zonder in staat te zijn de handeling te starten of de stappen te ordenen.<\/p>\n  <\/div>\n<\/div>\n\n<h3>Waarom het zo vaak verkeerd begrepen wordt<\/h3>\n\n<p>Omdat deze stoornissen fluctuerend en onzichtbaar zijn. Een persoon kan 's ochtends een briljant gesprek voeren en aan het eind van de dag 'verdwaald' lijken. Omdat er niets te zien is, concludeert de professionele omgeving soms tot een gebrek aan goede wil. Maar cognitieve vermoeidheid is een neurologische realiteit: de hersenen besteden veel meer energie dan een intact brein voor dezelfde taak om de beschadigde gebieden te omzeilen. Vandaar een uitputting die niets te maken heeft met de schijnbare belasting.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Pas uw instructies concreet aan<\/strong>\n  <p>E\u00e9n instructie tegelijk. Korte zinnen. Een visuele ondersteuning in plaats van een lange mondelinge uitleg. Tijd om te antwoorden, zonder de zinnen voor de persoon af te maken. Men kan een stapsgewijze geschreven of ge\u00efllustreerde handleiding aanbieden voor taken in meerdere stappen. De aangepaste cognitieve stimulatiespellen, zoals die van de applicatie <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/joe-je-trainer-voor-hersentraining\/\">JOE<\/a>, stellen in staat om aandacht, geheugen en verwerkingssnelheid op een aanpasbaar niveau te oefenen, zonder mislukking.<\/p>\n<\/div>\n\n<p>Een ethisch aandachtspunt: de cognitieve stoornissen van MS mogen nooit worden verward met die van een neurodegeneratieve ziekte zoals de ziekte van Alzheimer. De aard, de evolutie en de begeleidingsbehoeften verschillen. Alleen de arts die de persoon volgt, stelt de diagnose. De rol van het team is om veranderingen te observeren en te melden, nooit om ze te interpreteren als een diagnose.<\/p>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 5 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-environnement\">Pas de omgeving aan: warmte, vermoeidheid, ritme<\/h2>\n\n<p>Een groot deel van de aanpassing van de praktijk heeft niet te maken met technische zorg, maar met de inrichting van de leefomgeving en de organisatie. Drie hefbomen zijn bijzonder beslissend bij multiple sclerose: de temperatuur, het beheer van vermoeidheid en het ritme van de dag.<\/p>\n\n<h3>De gevoeligheid voor warmte, een belangrijk aandachtspunt<\/h3>\n<p>Bij veel mensen met MS verergert een verhoging van de lichaamstemperatuur tijdelijk de symptomen: dit is het Uhthoff-fenomeen, goed beschreven in de neurologie. Een te hete douche, een oververhitte kamer, inspanning, koorts, een hittegolf kunnen visuele hinder, zwakte of vermoeidheid opnieuw doen optreden of verergeren. Dit is over het algemeen geen opflakkering: de symptomen nemen af wanneer de temperatuur weer daalt. Maar de impact op het dagelijks leven is re\u00ebel.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-cards\">\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83c\udf21\ufe0f<\/span>\n    <h3>De temperatuur van de kamers controleren<\/h3>\n    <p>Vermijd oververhitting van slaapkamers en activiteitenruimtes. Pas bij hoge temperaturen de uitgaans- en werktijden aan en geef de voorkeur aan de koelere momenten.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udebf<\/span>\n    <h3>Let op met heet water<\/h3>\n    <p>Bied lauwe douches aan in plaats van zeer hete, wanneer de persoon dit beter verdraagt, afhankelijk van zijn voorkeuren en de instructies van het zorgteam. Een koel washandje in de nek kan verlichting bieden.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udca7<\/span>\n    <h3>Hydratatie en verfrissing<\/h3>\n    <p>Moedig hydratatie aan, bied verfrissingsoplossingen aan (ventilatie, verneveling, geschikte kleding) in overleg met het zorgteam en de arts.<\/p>\n  <\/div>\n<\/div>\n\n<h3>Vermoeidheid beheren als een beperkte hulpbron<\/h3>\n\n<p>Het juiste beeld is dat van een dagelijkse energiereserve die niet naar believen kan worden opgeladen. De persoon beschikt over een \"kapitaal\" dat intelligent over de dag moet worden verdeeld, in plaats van het al 's ochtends uit te putten. Concreet: afwisselen tussen activiteitstijd en rusttijd, pauzes plannen v\u00f3\u00f3r de uitputting en niet erna, belangrijke taken plaatsen op momenten dat de persoon het meest beschikbaar is.<\/p>\n\n<ol class=\"dyn-steps\">\n  <li><strong>Herken de momenten van fitheid.<\/strong> Observeer gedurende meerdere dagen op welke tijden de persoon het meest beschikbaar is en noteer deze tijdstippen in het persoonlijke plan.<\/li>\n  <li><strong>Plan de belangrijke momenten.<\/strong> Plaats veeleisende zorg, revalidatie, workshops en bezoeken op deze tijdstippen, niet direct na elkaar.<\/li>\n  <li><strong>Splits de taken op.<\/strong> Verdeel een wasbeurt, maaltijd of activiteit in stappen, met pauzes, in plaats van een vermoeiend continu blok.<\/li>\n  <li><strong>Voorzie herstel.<\/strong> Zorg voor een echte rustige tijd na inspanning, zonder het te ervaren als een \"tijdverspilling\" of opgave.<\/li>\n  <li><strong>Vaak herbeoordelen.<\/strong> Wat deze week geldt, kan de volgende week niet meer gelden: vermoeidheid verandert met de ziekte en de seizoenen.<\/li>\n<\/ol>\n\n<p><strong>\u274c Te vermijden:<\/strong> het aaneenschakelen van wasbeurt, fysiotherapie, maaltijd en animatie zonder pauze, en vervolgens de weigering aan het einde van de ochtend interpreteren als een moeilijk karakter. De persoon heeft geen \"slecht karakter\": hij heeft zijn reserve uitgeput.<\/p>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 CTA MILIEU \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<div class=\"dyn-cta\">\n  <h3>Verder gaan dan bewustwording: training volgen<\/h3>\n  <p>Begrijp de mechanismen, decodeer het gedrag dat verband houdt met de ziekte en co\u00f6rdineer het team rond de persoon: de DYNSEO-training \"Gedragsstoornissen gerelateerd aan de ziekte\" herneemt deze richtlijnen in 28 lessen, 100% online, met onbeperkte toegang en een certificaat van voltooiing.<\/p>\n  <a class=\"dyn-btn\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/troubles-du-comportement-lies-a-la-maladie-methodes-et-coordination-pluridisciplinaire\/\">Ontdek de training \u2014 150 \u20ac<\/a>\n<\/div>\n<div class=\"dyn-module\">\n  <strong>\ud83c\udf93 Wat de opleiding dekt<\/strong>\n  <p>Gecertificeerd organisme Qualiopi (N\u00b0&nbsp;11757351875), de opleiding behandelt het begrip van de ziekte en de gevolgen ervan, de methoden van observatie en het ontmantelen van moeilijke situaties, de professionele houding, en vooral de multidisciplinaire co\u00f6rdinatie \u2014 het punt dat vaak ontbreekt in de dagelijkse begeleiding. Het kan in eigen tempo gevolgd worden, in 28 korte lessen, met onbeperkte toegang tot de inhoud.<\/p>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 6 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-communication\">Aanpassen van communicatie en houding<\/h2>\n\n<p>De manier waarop men zich richt tot een persoon met multiple sclerose be\u00efnvloedt direct zijn of haar medewerking, zelfrespect en de kwaliteit van de relatie. De ziekte treft vaak jonge volwassenen, cognitief aanwezig maar soms vertraagd, en de meest voorkomende valkuil is infantilisatie. Niets wordt harder ervaren dan behandeld worden als een kind of in de derde persoon over zichzelf gesproken worden.<\/p>\n\n<h3>De principes van een aangepaste communicatie<\/h3>\n\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n  <thead>\n    <tr><th>\u2705 Wat helpt<\/th><th>\u274c Wat kwetst of blokkeert<\/th><\/tr>\n  <\/thead>\n  <tbody>\n    <tr><td>Een korte zin, \u00e9\u00e9n idee tegelijk, een rustig tempo<\/td><td>Een stroom van informatie en opeengestapelde instructies<\/td><\/tr>\n    <tr><td>De tijd geven om te antwoorden, stiltes accepteren<\/td><td>De zinnen afmaken voor de persoon<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Met de persoon praten, op ooghoogte<\/td><td>Over haar praten met een collega voor haar<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Een volwassen toon, respectvol<\/td><td>De infantiele \u00ab&nbsp;on&nbsp;\u00bb en verkleinwoorden<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Kalm herformuleren indien nodig<\/td><td>Harder herhalen, alsof het probleem het gehoor is<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Een keuze voorstellen, de beslissing behouden<\/td><td>Voor haar beslissen \u00ab&nbsp;om sneller te gaan&nbsp;\u00bb<\/td><\/tr>\n  <\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n\n<h3>De juiste woorden in gevoelige situaties<\/h3>\n\n<p>Bepaalde situaties komen vaak voor en verdienen voorbereide formuleringen. Bij plotselinge vermoeidheid&nbsp;: \u00ab&nbsp;Ik zie dat het moeilijk is, we kunnen een pauze nemen, we gaan verder wanneer u er klaar voor bent.&nbsp;\u00bb Bij urine ongemak&nbsp;: \u00ab&nbsp;Heeft u behoefte om naar het toilet te gaan? We gaan rustig, er is geen probleem.&nbsp;\u00bb Bij een woord dat niet komt&nbsp;: we wachten, we raden niet hardop, en als de persoon dat wil, stellen we voor \u00ab&nbsp;Wilt u dat ik u help?&nbsp;\u00bb. Bij een overweldigende emotie&nbsp;: \u00ab&nbsp;Dat is normaal, neem uw tijd, ik blijf bij u.&nbsp;\u00bb<\/p>\n\n<p><strong>\u274c Te vermijden&nbsp;:<\/strong> de kant-en-klare zinnen die minimaliseren (\u00ab&nbsp;het is niets&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;je moet je herpakken&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;denk aan degenen die er slechter aan toe zijn&nbsp;\u00bb). Ze verwijzen de persoon naar eenzaamheid en impliceren dat inspanning voldoende zou zijn, wat niet waar is voor vermoeidheid en cognitieve stoornissen.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-alerte\">\n  <strong>\u26a0\ufe0f De kwestie van respect voor privacy<\/strong>\n  <p>Urine-, darm- en seksuele stoornissen komen vaak voor en worden zelden geuit. Ze raken het meest intieme en drukken zwaar op het zelfrespect, vooral bij jonge volwassenen. De begeleiding moet absoluut discreet zijn&nbsp;: kloppen voordat je binnenkomt, privacy behouden tijdens de zorg, nooit commentaar geven, vertrouwelijkheid garanderen. Alle informatie hierover wordt binnen de professionele context doorgegeven, nooit in een gang.<\/p>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 7 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-accompagnement\">Een dagelijkse begeleiding opbouwen<\/h2>\n<p>Je praktijk aanpassen is niet alleen een kwestie van goede reflexen: het veronderstelt een doordachte begeleiding, opgenomen in het persoonlijke project en gedeeld door het hele team. Het constante doel is om de resterende autonomie te ondersteunen, zonder het over te nemen, zonder overbescherming, maar ook zonder in moeilijkheden te brengen. Het is een fijn evenwicht, eigen aan elke persoon.<\/p>\n\n<h3>Het leidende principe: het juiste niveau van hulp<\/h3>\n\n<p>In de plaats van een persoon iets doen die het zelf zou kunnen doen, zij het langzamer, versnelt het verlies van autonomie. Omgekeerd, iemand voortdurend laten falen, put uit en ontmoedigt. De juiste houding is om de hulp zo nauwkeurig mogelijk aan te passen: helpen om een handeling te starten, beveiligen zonder te vervangen, aanmoedigen zonder te haasten. Dit niveau varieert van dag tot dag afhankelijk van de vermoeidheid: het wordt continu herzien, niet eenmalig.<\/p>\n\n<h3>Ondersteun het sociale leven en de betekenis<\/h3>\n\n<p>Omdat het vaak jonge volwassenen treft, stelt MS in een instelling sterk de vraag naar betekenis en verbinding. Activiteiten behouden die belangrijk zijn voor de persoon, familie- en vriendschapsbanden onderhouden, een affectief leven respecteren, echte keuzes bieden in het dagelijks leven: dit alles draagt net zo veel bij aan de zorg als technische handelingen. Een activiteit aangepast aan de vermoeidheid en de capaciteiten van het moment is beter dan een 'normale' activiteit die tot falen leidt.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-cards\">\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83c\udfa8<\/span>\n    <h3>Aanpassen, niet opgeven<\/h3>\n    <p>Een activiteit die leuk is, kan bijna altijd worden aangepast: verkorte duur, comfortabele positie, lichtere ondersteuning, ge\u00efntegreerde pauzes. We passen het formaat aan, we verwijderen het plezier niet.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83e\udde9<\/span>\n    <h3>Stimuleren zonder uitputten<\/h3>\n    <p>De cognitieve stimulatie moet een plezier blijven, nooit een examen. Een aangepast moeilijkheidsniveau, korte en regelmatige sessies zijn beter dan een lange ontmoedigende sessie.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83e\udd1d<\/span>\n    <h3>Behoud de verbinding<\/h3>\n    <p>Bezoeken vergemakkelijken, communicatie op afstand, deelname aan beslissingen. Sociale terugtrekking is vaak voorkomend: het voorkomen is beter dan het constateren.<\/p>\n  <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Concrete ondersteuning voor het team<\/strong>\n  <p>De <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/\">DYNSEO hulpmiddelen catalogus<\/a> biedt nuttige afdrukbare ondersteuning om de begeleiding te structureren en te objectiveren wat evolueert. De <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-tests\/\">cognitieve tests<\/a> maken het mogelijk om een startpunt te bepalen, en de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/joe-je-trainer-voor-hersentraining\/\">JOE applicatie<\/a> biedt stimulatieoefeningen met een aanpasbaar niveau, geschikt voor korte sessies die rekening houden met vermoeidheid.<\/p>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 7bis \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-securite\">Veiligheid en risicopreventie in het dagelijks leven<\/h2>\n\n<p>Je praktijk aanpassen betekent ook concrete risico's anticiperen, die vaker voorkomen wanneer de ziekte gevorderd is. Deze aandachtspunten vallen altijd onder de instructies van het zorgteam en de arts: de veldprofessional observeert, beveiligt en meldt, hij improviseert geen technische handeling. Maar de risico's kennen maakt het mogelijk om beter te voorkomen en beter te waarschuwen.<\/p>\n\n<h3>Het valrisico<\/h3>\n<p>Evenwichtsstoornissen, zwakte van een been, spasticiteit, vermoeidheid en soms visuele stoornissen combineren om het valrisico te vergroten, dat bovendien varieert gedurende de dag. Een vrij vloeroppervlak, voldoende verlichting, geschikte schoenen, steunbeugels en een veilige overdracht volgens de instructies van de ergotherapeut en de fysiotherapeut verminderen dit risico. Een belangrijk punt: het vermogen om te bewegen kan 's ochtends re\u00ebel zijn en 's middags aangetast. Beveilig op basis van de huidige toestand, en niet op een vaste evaluatie, om veel ongevallen te voorkomen.<\/p>\n\n<h3>De slikstoornissen<\/h3>\n\n<div class=\"dyn-alerte\">\n  <strong>\u26a0\ufe0f Een teken om nooit te bagatelliseren<\/strong>\n  <p>Sommige mensen met MS kunnen slikproblemen ontwikkelen (verslikken, hoesten tijdens de maaltijden, \"natte\" stem). Dit is een serieus risico dat een evaluatie door gezondheidsprofessionals vereist, met name de logopedist en de arts. De rol van het team is om elk teken van verslikken onmiddellijk te observeren en te melden, de gegeven instructies nauwgezet op te volgen (houding, eetsnelheid, voorgeschreven texturen) en nooit zelfstandig wijzigingen aan te brengen. In geval van verstikking volgt men het protocol van de instelling en neemt men contact op met de nooddiensten van uw land.<\/p>\n<\/div>\n\n<h3>De huid en immobiliteit<\/h3>\n\n<p>Wanneer de mobiliteit verminderd is en de gevoeligheid is aangetast, kan de persoon een pijnlijk steunpunt niet voelen of melden: het risico op huidproblemen neemt toe. Het toezicht op de huidconditie, het veranderen van positie en de comfortabele installatie, volgens de zorginstructies, dragen bij aan preventie. Hetzelfde mechanisme van gevoeligheidsvermindering vereist voorzichtigheid met heet water, kruiken of warmtebronnen, die de persoon mogelijk niet als brandend waarneemt.<\/p>\n\n<p><strong>\u274c Te vermijden:<\/strong> druk uitoefenen op iemand die langzaam eet vanwege slikstoornissen, of een subtiele huidklacht negeren bij iemand met verminderde gevoeligheid. In beide gevallen gaan waakzaamheid en communicatie boven snelheid.<\/p>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 8 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-comportement\">Begrijpen van gedragsuitingen<\/h2>\n\n<p>Prikkelbaarheid, tegenstand, terugtrekking, plotselinge tranen, soms agressiviteit: deze uitingen destabiliseren de teams en worden vaak als negatief ervaren. Echter, bij multiple sclerose hebben ze bijna altijd een oorzaak die kan worden onderzocht en vaak kan worden verlicht. Ze interpreteren als \"grillen\" of karaktereigenschappen leidt tot ongepaste reacties die de situatie verergeren.<\/p>\n\n<h3>De oorzaak zoeken voordat je reageert<\/h3>\n\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n  <thead>\n    <tr><th>Manifestatie<\/th><th>Veelvoorkomende oorzaken om te onderzoeken<\/th><th>Actieplan<\/th><\/tr>\n  <\/thead>\n  <tbody>\n    <tr><td>Ongebruikelijke prikkelbaarheid<\/td><td>Extreme vermoeidheid, pijn, warmte, niet uitgesproken urinair verlangen<\/td><td>Verminder de eisen, stel een pauze voor, controleer het comfort<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Tegenstand tegen een zorg<\/td><td>Verwachte pijn, gevoel van controleverlies, haast<\/td><td>Uitleggen, tijd geven, een keuze bieden over de uitvoering<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Terugtrekking, weigering om deel te nemen<\/td><td>Vermoeidheid, depressieve stemming, ongemak, eerdere mislukking<\/td><td>Verminder de activiteit, waardeer, meld een mogelijke depressieve terugtrekking<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Emotionele labiliteit<\/td><td>Neurologische aantasting van de emotionele regulatie<\/td><td>Blijf kalm, dramatiseer niet, ontvang zonder te becommentari\u00ebren<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Traagheid, \"afwezigheid\"<\/td><td>Cognitieve vermoeidheid, vertraging in verwerking<\/td><td>Wachten, vereenvoudigen, niet haasten of te snel concluderen<\/td><\/tr>\n  <\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3>De gouden regel: blijf het stabiele punt<\/h3>\n\n<p>Bij een sterke uiting heeft de persoon behoefte aan een geruststellend kader, niet aan een machtsstrijd. We verlagen de stem in plaats van deze te verheffen, we vertragen in plaats van te haasten, we stellen voor in plaats van op te leggen. We proberen niet \"gelijk te hebben\" op dat moment: we proberen de spanning te verminderen en te begrijpen wat deze heeft veroorzaakt. Deze veeleisende houding wordt geleerd en ontwikkeld in teamverband: het is precies het doel van een opleiding gewijd aan gedragsproblemen gerelateerd aan de ziekte.<\/p>\n\n<p><strong>\u274c Te vermijden:<\/strong> reageren op irritatie met autoriteit, aandringen op zorg tijdens een crisis, of de emotie persoonlijk nemen. De emotionele labiliteit gerelateerd aan de ziekte is niet gericht tegen de professional: het is een symptoom, geen boodschap.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-alerte\">\n  <strong>\u26a0\ufe0f Wanneer waarschuwen en aan wie<\/strong>\n  <p>Elke duidelijke en blijvende verandering in stemming of gedrag moet worden gemeld aan het zorgteam en geregistreerd, omdat het kan wijzen op pijn, een infectie (vooral urineweg), een behandelingseffect, een opflakkering of een depressieve episode die medisch advies vereist. De rol van de veldprofessional is om te observeren en door te geven, nooit om te diagnosticeren. In geval van acute nood die de persoon in gevaar brengt, volgt men het protocol van de instelling en neemt men contact op met de hulpdiensten van uw land.<\/p>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 9 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-coordination\">Het team co\u00f6rdineren rond de persoon<\/h2>\n\n<p>Dit is ongetwijfeld de factor die het meest weegt op de kwaliteit van de begeleiding en het vaakst wordt verwaarloosd. Een persoon met multiple sclerose wordt omringd door een veelheid aan betrokkenen: verzorgenden, verpleegkundigen, co\u00f6rdinerend arts, fysiotherapeut, ergotherapeut, logopedist, psycholoog, animator, naast de verwijzende neuroloog en de familie. Als iedereen in zijn eigen baan handelt, ondergaat de persoon tegenstrijdige bevelen en onderbrekingen in continu\u00efteit.<\/p>\n\n<h3>Wat een geco\u00f6rdineerd team mogelijk maakt<\/h3>\n\n<div class=\"dyn-cards\">\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udd04<\/span>\n    <h3>Een gedeelde interpretatie<\/h3>\n    <p>Iedereen interpreteert vermoeidheid, traagheid of prikkelbaarheid op dezelfde manier: als symptomen, niet als gedragingen die gecorrigeerd moeten worden. Dit voorkomt tegenstrijdige reacties.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udccb<\/span>\n    <h3>Een coherent project<\/h3>\n    <p>De doelstellingen, het juiste niveau van hulp en de momenten van fitheid zijn bij iedereen bekend en opgenomen in het gepersonaliseerde project, niet willekeurig doorgegeven tijdens overdrachten.<\/p>\n  <\/div>\n  <div class=\"dyn-card\">\n    <span class=\"dyn-card__icon\">\ud83d\udde3\ufe0f<\/span>\n    <h3>Een soepele overdracht<\/h3>\n    <p>Wat een professional observeert, wordt doorgegeven en benut. Een 's ochtends genoteerde urinewegklacht voorkomt een verkeerde interpretatie van de irritatie in de middag.<\/p>\n  <\/div>\n<\/div>\n\n<h3>De momenten die de co\u00f6rdinatie vormen<\/h3>\n\n<p>Co\u00f6rdinatie wordt niet opgelegd: het berust op concrete momenten. Zorgvuldige overdrachten tussen teams, regelmatige multidisciplinaire vergaderingen rond situaties, herbeoordeeld gepersonaliseerd project, ruimte voor de stem van de persoon en zijn familie. De opleiding van de teams speelt hier een sleutelrol: wanneer iedereen dezelfde basis van begrip van de ziekte en dezelfde methoden deelt, wordt co\u00f6rdinatie natuurlijk in plaats van moeizaam.<\/p>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 Betrek de persoon en zijn familie<\/strong>\n  <p>De persoon is de eerste expert van zijn ziekte: hij weet vaak beter dan wie dan ook wat hem vermoeit, wat hem verlicht, wanneer hij beschikbaar is. De familie heeft waardevolle kennis van zijn geschiedenis en gewoonten. Hen betrekken bij de beslissingen is geen formaliteit: het is een onvervangbare informatiebron en een factor van samenwerking.<\/p>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 10 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-observer\">Observeren, vastleggen, overdragen<\/h2>\n\n<p>Observatie is het eerste hulpmiddel van de professional, en de overdracht ervan maakt het verschil. Bij een ziekte die zo fluctueert als multiple sclerose, zijn het de veldteams die de fijne veranderingen opmerken: een vermoeidheid die zich installeert, een nieuwe hinder, een woord dat vaker ontbreekt, een humeur dat verandert. Het is echter noodzakelijk om methodisch te observeren, objectief vast te leggen en over te dragen aan de juiste gesprekspartner.<\/p>\n\n<h3>Observeren zonder te interpreteren<\/h3>\n\n<p>Een goede observatie beschrijft feiten, geen oordelen. Men noteert niet \"ze is grillig\" maar \"weigerde de douche om 9 uur, accepteerde deze om 11 uur na een pauze\". Men noteert niet \"hij gaat slecht\" maar \"ongewone vermoeidheid sinds drie dagen, valt overdag in slaap, neemt minder deel aan de maaltijden\". Deze feitelijke precisie stelt de arts en het team vervolgens in staat om een trend te herkennen en te handelen.<\/p>\n\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n  <thead>\n    <tr><th>Formulering te vermijden<\/th><th>Nuttige formulering<\/th><\/tr>\n  <\/thead>\n  <tbody>\n    <tr><td>\"Ze is lastig vandaag\"<\/td><td>\"Prikkelbaar vanmorgen, rustig na de rust van 14 uur\"<\/td><\/tr>\n    <tr><td>\"Hij doet geen enkele moeite\"<\/td><td>\"Korte wandeling mogelijk in de ochtend, weigert in de middag, lijkt uitgeput\"<\/td><\/tr>\n    <tr><td>\"Ze is in de wolken\"<\/td><td>\"Verlengde reactietijd aan het einde van de dag, beter in de ochtend\"<\/td><\/tr>\n    <tr><td>\"Het gaat niet goed\"<\/td><td>\"Huilt vaker sinds een week, isoleert zich tijdens de maaltijden\"<\/td><\/tr>\n  <\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n\n<h3>De evolutie in de tijd volgen<\/h3>\n\n<p>Een ge\u00efsoleerde observatie zegt weinig; een observatie die in de tijd wordt gevolgd, onthult een trend. Het regelmatig bijhouden van vermoeidheid, deelname, energiemomenten, humeur maakt het mogelijk om een slechte dag te onderscheiden van een echte evolutie die moet worden gemeld. Gestructureerde opvolgingsinstrumenten, beschikbaar in de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/\">DYNSEO hulpmiddelen catalogus<\/a>, helpen deze evoluties te objectiveren en over te dragen aan de gezondheidsprofessionals die de persoon volgen. De <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-tests\/\">cognitieve tests<\/a> kunnen op hun beurt dienen als initi\u00eble referentiepunt, altijd te interpreteren met het team en nooit als een diagnose.<\/p>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 11 \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-eviter\">Wat echt helpt, wat verergert<\/h2>\n\n<p>Samenvattend, hier zijn de reflexen die de begeleiding echt verbeteren, en die, zelfs goedbedoeld, de situatie van een persoon met multiple sclerose in een instelling verergeren.<\/p>\n<div class=\"dyn-tablewrap\">\n<table>\n  <thead>\n    <tr><th>\u2705 Wat helpt<\/th><th>\u274c Wat verergert<\/th><\/tr>\n  <\/thead>\n  <tbody>\n    <tr><td>Energie over de dag verdelen, piekmomenten plannen op momenten van fitheid<\/td><td>Aanvragen stapelen en vervolgens het weigeren aan het einde van de ochtend verwijten<\/td><\/tr>\n    <tr><td>De warmte in de gaten houden en verkoeling aanbieden<\/td><td>De kamers verwarmen of zeer hete douches opleggen<\/td><\/tr>\n    <tr><td>De hulp zo nauwkeurig mogelijk afstemmen, laten doen wat mogelijk is<\/td><td>In plaats daarvan doen om sneller te gaan, of laten mislukken<\/td><\/tr>\n    <tr><td>E\u00e9n instructie tegelijk, tijd geven om te antwoorden<\/td><td>Instructies opstapelen en zinnen afmaken in plaats van de ander<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Stemmingswisselingen behandelen als symptomen<\/td><td>Ze persoonlijk nemen of erop reageren met autoriteit<\/td><\/tr>\n    <tr><td>Feitelijk observeren en doorgeven aan het team<\/td><td>Interpreteren, oordelen, of de informatie voor zichzelf houden<\/td><\/tr>\n    <tr><td>De betrokkenen co\u00f6rdineren rond een gedeeld project<\/td><td>Ieder in zijn eigen gang handelen, zonder gemeenschappelijk inzicht<\/td><\/tr>\n    <tr><td>De intimiteit en de volwassene achter de ziekte respecteren<\/td><td>Infantiliseren, commentaar geven, beslissen in plaats van de persoon<\/td><\/tr>\n  <\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\ud83d\udca1 De rode draad<\/strong>\n  <p>Al deze aanpassingen komen neer op \u00e9\u00e9n zin: de ziekte begrijpen om te stoppen met het lezen van \"gedragingen\" waar symptomen zijn. Deze verandering van perspectief, gedeeld door het hele team, transformeert het dagelijks leven meer dan welke ge\u00efsoleerde techniek dan ook.<\/p>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 S\u00c9RIE \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2>Voor meer informatie<\/h2>\n\n<p>Dit artikel biedt de richtlijnen om de praktijk aan te passen. Andere bronnen in deze serie verdiepen elk aspect van de begeleiding in de instelling:<\/p>\n\n<div class=\"dyn-serie\">\n  <a href=\"#comprendre-sep\"><span>De ziekte begrijpen<\/span>Multiple sclerose eenvoudig uitgelegd: mechanismen, vormen en evolutie<\/a>\n  <a href=\"#situations-quotidien\"><span>Dagelijkse situaties<\/span>10 moeilijke situaties in de instelling en hoe erop te reageren, stap voor stap<\/a>\n  <a href=\"#outils-suivi\"><span>Gereedschapskist<\/span>Observatie-, opvolgings- en stimulatiehulpmiddelen om in teamverband in te zetten<\/a>\n  <a href=\"#coordination-equipe\"><span>Co\u00f6rdinatie<\/span>De multidisciplinaire begeleiding rond de persoon organiseren<\/a>\n<\/div>\n\n<p>Wat betreft bronnen: de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-outils\/\">DYNSEO gereedschapscatalogus<\/a> bevat nuttige afdrukbare hulpmiddelen voor het team, de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nos-tests\/\">cognitieve tests<\/a> helpen een startpunt te bepalen, en de <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/joe-je-trainer-voor-hersentraining\/\">JOE applicatie<\/a> biedt een cognitieve stimulatie op een aanpasbaar niveau, ontworpen voor korte sessies die rekening houden met vermoeidheid.<\/p>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 FAQ \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<h2 id=\"dyn-faq\">Veelgestelde vragen<\/h2>\n<div class=\"dyn-faq\"><h3>Treft multiple sclerose alleen ouderen&nbsp;?<\/h3>\n  <p>Nee, het is zelfs het tegenovergestelde. Volgens de Stichting ARSEP wordt de diagnose meestal gesteld tussen de 20 en 40 jaar, met een duidelijke vrouwelijke oververtegenwoordiging. In instellingen begeleiden we dus vaak jonge of middelbare volwassenen, wiens levensloop is onderbroken door de ziekte. Deze realiteit verandert alles&nbsp;: verwachtingen, interesses, en de relatie tot autonomie en intimiteit verschillen van die van de ouderdom. De aanpassing van de praktijk begint met respect voor de volwassene achter de diagnose, met zijn geschiedenis, keuzes en sociale leven dat behouden moet blijven.<\/p>\n\n  <h3>Hoe onderscheid je de vermoeidheid van MS van een gebrek aan motivatie&nbsp;?<\/h3>\n  <p>De vermoeidheid die gepaard gaat met multiple sclerose is een erkend neurologisch symptoom, een van de meest voorkomende en meest invaliderende volgens de betrokken personen. Het staat los van de geleverde inspanning, wordt niet hersteld door slaap en kan plotseling toeslaan. Een nuttige aanwijzing&nbsp;: het fluctueert gedurende de dag en verergert met warmte en opeenstapeling van prikkels. Het verwarren met een gebrek aan wilskracht leidt tot druk op de persoon, wat alles verergert. De juiste reactie is om te verlichten, op te splitsen en een pauze aan te bieden voor uitputting, nooit erna.<\/p>\n\n  <h3>Moet een persoon met MS aan lichaamsbeweging doen&nbsp;?<\/h3>\n  <p>Aangepaste fysieke activiteit maakt deel uit van de begeleiding, maar het valt onder een voorschrift en begeleiding door zorgprofessionals \u2014 fysiotherapeut, arts, professional in aangepaste fysieke activiteit. De rol van het team is om te ondersteunen wat is voorgeschreven, rekening houdend met vermoeidheid en gevoeligheid voor warmte, en nooit om op eigen initiatief een inspanning op te leggen. Men observeert de capaciteiten van het moment, moedigt aan zonder te drukken, en meldt elke ongemak of verergering. Bij twijfel over wat mogelijk is, verwijst men altijd naar het zorgteam en het zorgplan.<\/p>\n\n  <h3>Zijn de cognitieve stoornissen van MS systematisch&nbsp;?<\/h3>\n  <p>Nee. Volgens de Stichting ARSEP kan een aanzienlijk deel van de mensen op een bepaald moment in hun leven cognitieve moeilijkheden ervaren, maar het is noch systematisch, noch uniform, noch noodzakelijkerwijs ernstig. Wanneer ze bestaan, hebben deze stoornissen vooral betrekking op de verwerkingssnelheid, aandacht en werkgeheugen, en ze fluctueren met vermoeidheid. Ze zijn geen aantasting van de intelligentie en moeten niet worden verward met een neurodegeneratieve ziekte. Alleen de arts die de persoon volgt, stelt een diagnose&nbsp;: de rol van de professional is om te observeren, zijn instructies aan te passen en veranderingen te melden.<\/p>\n\n  <h3>Hoe pas je een groepsactiviteit aan voor een persoon met MS&nbsp;?<\/h3><\/div>\n<div class=\"dyn-faq\">\n  <p>Verschillende eenvoudige aanpassingen helpen zonder te stigmatiseren. Plan de activiteit op een moment van fitheid, zorg voor een comfortabele positie en de mogelijkheid om zich zonder oordeel terug te trekken, verkort de duur, integreer pauzes, vermijd oververhitting van de zaal. Op cognitief vlak, geef de voorkeur aan korte instructies, visuele ondersteuning en een tempo dat de tijd geeft om te antwoorden. Het aanbieden van een aanpasbaar moeilijkheidsniveau voorkomt mislukking: hulpmiddelen zoals de applicatie JOE maken dit mogelijk. Het doel blijft plezier en verbinding, nooit prestatie: een gedeeltelijke succesvolle deelname is beter dan een volledig ondergane activiteit.<\/p><\/div>\n<div class=\"dyn-note\">\n  <strong>\u2139\ufe0f Informatie en geen medisch advies<\/strong>\n  <p>Dit artikel is bedoeld voor informatie en professionele bewustwording. Het vervangt noch een diagnose, noch medisch advies, noch de protocollen van uw instelling. Voor vragen over de gezondheidstoestand, behandeling of begeleiding van een persoon, neem contact op met de behandelend arts en het zorgteam. In geval van nood, volg het protocol van uw instelling en neem contact op met de nooddiensten van uw land.<\/p>\n<\/div>\n\n<!-- \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 CTA FINAL \u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550 -->\n<div class=\"dag-media-row\" style=\"background:linear-gradient(135deg,#eef1ff 0%,#f4ecff 100%);border-radius:22px;padding:26px 30px;margin:38px 0;display:flex;gap:30px;align-items:center;flex-wrap:wrap;box-shadow:0 12px 30px rgba(94,94,215,.12);\">\n  <div style=\"flex:1;min-width:240px;\">\n    <div style=\"display:inline-block;background:#fff;color:#5268c9;font-weight:700;font-size:12px;letter-spacing:.04em;padding:5px 13px;border-radius:20px;margin-bottom:12px;text-transform:uppercase;box-shadow:0 2px 8px rgba(94,94,215,.12);\">VOLWASSENEN<\/div>\n    <div style=\"font-weight:700;font-size:1.2rem;color:#5e5ed7;margin-bottom:10px;\">Onze applicatie<\/div>\n    <p style=\"margin:0 0 16px;color:#444;font-size:1rem;line-height:1.55;\">Een compleet hersentrainingsprogramma voor volwassenen: geheugen, aandacht, logica en taal, in uw eigen tempo.<\/p>\n    <a href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/joe-je-trainer-voor-hersentraining\/\" style=\"display:inline-block;background:linear-gradient(135deg,#5e5ed7,#5268c9);color:#fff;text-decoration:none;font-weight:600;padding:13px 24px;border-radius:12px;box-shadow:0 8px 22px rgba(94,94,215,.30);\">Ontdekken \u2192<\/a>\n  <\/div>\n  <img src=\"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Icone-site-agence-12.png\" alt=\"JOE\" style=\"width:38%;min-width:220px;border-radius:18px;box-shadow:0 14px 34px rgba(94,94,215,.22);object-fit:cover;\">\n<\/div>\n<div class=\"dyn-cta\">\n  <h3>Train uw team in de begeleiding van multiple sclerose<\/h3>\n  <p>Begrijp de ziekte, decodeer gedragsmanifestaties en co\u00f6rdineer de betrokkenen: de DYNSEO-training \u00ab Gedragsstoornissen gerelateerd aan de ziekte: methoden en multidisciplinaire co\u00f6rdinatie \u00bb biedt professionals hulpmiddelen in 28 lessen, 100% online, onbeperkte toegang, certificaat van voltooiing. Gecertificeerde Qualiopi-organisatie (N\u00b0 11757351875).<\/p>\n  <a class=\"dyn-btn\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/courses\/troubles-du-comportement-lies-a-la-maladie-methodes-et-coordination-pluridisciplinaire\/\">Ontdek de training \u2014 150 \u20ac<\/a>\n<\/div><\/div><\/div>[\/et_pb_code][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[3043,2915],"tags":[],"class_list":["post-792241","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-advies-van-de-coaches","category-les-conseils-des-coachs"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Opleiding multiple sclerose: aanpassen van de praktijk in een instelling - Educatieve app en geheugenspelletjes<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Opleiding multiple sclerose: aanpassen van de praktijk in een instelling - Educatieve app en geheugenspelletjes\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Educatieve app en geheugenspelletjes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-26T20:44:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-07T08:27:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/DYNSEO-demande-de-PCH-avec-nos-programme-de-jeux-de-memoire4.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"540\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"DYNSEO\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"DYNSEO\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"28 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"DYNSEO\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/78ef63df2ee64e0989bc68f8401b38d6\"},\"headline\":\"Opleiding multiple sclerose: aanpassen van de praktijk in een instelling\",\"datePublished\":\"2026-09-26T20:44:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-07T08:27:51+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\\\/\"},\"wordCount\":5696,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/DYNSEO-demande-de-PCH-avec-nos-programme-de-jeux-de-memoire4.png\",\"articleSection\":[\"Advies van de coaches\",\"Les conseils des coachs\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\\\/\",\"name\":\"Opleiding multiple sclerose: aanpassen van de praktijk in een instelling - Educatieve app en geheugenspelletjes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/DYNSEO-demande-de-PCH-avec-nos-programme-de-jeux-de-memoire4.png\",\"datePublished\":\"2026-09-26T20:44:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-07T08:27:51+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/DYNSEO-demande-de-PCH-avec-nos-programme-de-jeux-de-memoire4.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/DYNSEO-demande-de-PCH-avec-nos-programme-de-jeux-de-memoire4.png\",\"width\":1080,\"height\":540,\"caption\":\"Ontdek de kracht van onze cognitieve spelletjes om uw geest fit te houden\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Opleiding multiple sclerose: aanpassen van de praktijk in een instelling\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Jeux de m\u00e9moire et stimulation cognitive\",\"description\":\"Entra\u00eenez votre m\u00e9moire et votre cerveau avec DYNSEO\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#organization\",\"name\":\"DYNSEO\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/05\\\/logo-dynseo-new.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/05\\\/logo-dynseo-new.png\",\"width\":5073,\"height\":1397,\"caption\":\"DYNSEO\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/78ef63df2ee64e0989bc68f8401b38d6\",\"name\":\"DYNSEO\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.dynseo.com\\\/nl\\\/author\\\/justine\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Opleiding multiple sclerose: aanpassen van de praktijk in een instelling - Educatieve app en geheugenspelletjes","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Opleiding multiple sclerose: aanpassen van de praktijk in een instelling - Educatieve app en geheugenspelletjes","og_url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/","og_site_name":"Educatieve app en geheugenspelletjes","article_published_time":"2026-09-26T20:44:22+00:00","article_modified_time":"2026-10-07T08:27:51+00:00","og_image":[{"width":1080,"height":540,"url":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/DYNSEO-demande-de-PCH-avec-nos-programme-de-jeux-de-memoire4.png","type":"image\/png"}],"author":"DYNSEO","twitter_misc":{"Geschreven door":"DYNSEO","Geschatte leestijd":"28 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/"},"author":{"name":"DYNSEO","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#\/schema\/person\/78ef63df2ee64e0989bc68f8401b38d6"},"headline":"Opleiding multiple sclerose: aanpassen van de praktijk in een instelling","datePublished":"2026-09-26T20:44:22+00:00","dateModified":"2026-10-07T08:27:51+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/"},"wordCount":5696,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/DYNSEO-demande-de-PCH-avec-nos-programme-de-jeux-de-memoire4.png","articleSection":["Advies van de coaches","Les conseils des coachs"],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/","name":"Opleiding multiple sclerose: aanpassen van de praktijk in een instelling - Educatieve app en geheugenspelletjes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/DYNSEO-demande-de-PCH-avec-nos-programme-de-jeux-de-memoire4.png","datePublished":"2026-09-26T20:44:22+00:00","dateModified":"2026-10-07T08:27:51+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/DYNSEO-demande-de-PCH-avec-nos-programme-de-jeux-de-memoire4.png","contentUrl":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/DYNSEO-demande-de-PCH-avec-nos-programme-de-jeux-de-memoire4.png","width":1080,"height":540,"caption":"Ontdek de kracht van onze cognitieve spelletjes om uw geest fit te houden"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/opleiding-multiple-sclerose-aanpassen-van-de-praktijk-in-een-instelling\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Opleiding multiple sclerose: aanpassen van de praktijk in een instelling"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#website","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/","name":"Jeux de m\u00e9moire et stimulation cognitive","description":"Entra\u00eenez votre m\u00e9moire et votre cerveau avec DYNSEO","publisher":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#organization","name":"DYNSEO","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/logo-dynseo-new.png","contentUrl":"https:\/\/www.dynseo.com\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/logo-dynseo-new.png","width":5073,"height":1397,"caption":"DYNSEO"},"image":{"@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/#\/schema\/person\/78ef63df2ee64e0989bc68f8401b38d6","name":"DYNSEO","url":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/author\/justine\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/792241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=792241"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/792241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":800154,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/792241\/revisions\/800154"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/150367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=792241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=792241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dynseo.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=792241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}