Wat kost een verpleeghuis? Eigen bijdrage en Wlz-zorg

Wat is Wlz-zorg en wanneer komt u in aanmerking?

De Wet langdurige zorg, kortweg Wlz, is bedoeld voor mensen die de rest van hun leven zorg en toezicht in de nabijheid nodig hebben, de hele dag en nacht. Denk aan ouderen met gevorderde dementie, ernstige lichamelijke achteruitgang of een combinatie van aandoeningen. Ook mensen met een verstandelijke, lichamelijke of psychische beperking kunnen onder de Wlz vallen, maar dit artikel richt zich op ouderen en hun families.

Toegang tot de Wlz krijgt u niet vanzelf. Het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ) beoordeelt of u de zorg nodig hebt en stelt een indicatie vast. Daarin staat welk zorgprofiel bij u past en hoeveel zorg daarbij hoort. Pas met zo'n besluit kan het zorgkantoor u een plek of zorg thuis aanbieden.

Het is goed om te weten dat de Wlz de laatste stap in de keten is. Zolang u met hulp van thuiszorg, de gemeente (Wmo) en mantelzorgers thuis kunt blijven wonen, vallen die voorzieningen onder andere regelingen met eigen regels en eigen kosten.

Wat is er gebeurd met het verzorgingshuis?

Veel mensen zoeken nog op "verzorgingshuis" en vragen zich af wat het kost. Het klassieke, lichte verzorgingshuis is sinds 2015 grotendeels verdwenen. Sindsdien worden wonen en zorg meer gescheiden: wie nog geen 24 uur per dag zorg of toezicht nodig heeft, blijft zo lang mogelijk zelfstandig wonen, vaak in een gewone woning of een seniorenwoning, met zorg aan huis. Die zorg wordt betaald via de gemeente (Wmo) en de zorgverzekering (bijvoorbeeld wijkverpleging).

Het verpleeghuis blijft bestaan voor mensen met een Wlz-indicatie. Sommige locaties heten tegenwoordig woonzorgcentrum of zorgcentrum, maar de regels van de Wlz gelden alleen wanneer u een Wlz-indicatie hebt. Het oude verzorgingshuis moet u dus niet meer als een gewone, open mogelijkheid beschouwen.

Wie betaalt wat bij opname in een verpleeghuis?

De kosten van een verpleeghuis zijn verdeeld over meerdere partijen. Dit overzicht helpt u om het geheel te zien:

• De Wlz (via het zorgkantoor): de zorg, verpleging, begeleiding, het verblijf (kamer en gemeenschappelijke ruimtes), eten en drinken, schoonmaak en veel andere dagelijkse voorzieningen. Het zorgkantoor betaalt de zorgaanbieder.
• Uzelf (eigen bijdrage): een deel van de kosten, berekend en geïnd door het CAK.
• De zorgverzekering (Zvw): zorg die niet onder de Wlz valt, zoals medicijnen of een behandeling in het ziekenhuis. Hiervoor betaalt u premie en eventueel het eigen risico.
• Uzelf (persoonlijke uitgaven): zaken zoals kapper, telefoon, abonnementen of uitstapjes.

De meeste zorgaanbieders leggen in hun brochure en op hun website uit wat bij het verblijf is inbegrepen en wat u zelf betaalt. Vraag hier altijd naar voordat u kiest.

Wat is de eigen bijdrage Wlz en wie berekent die?

De eigen bijdrage Wlz is het bedrag dat u maandelijks zelf betaalt voor de zorg en het verblijf. Het wordt niet door het verpleeghuis bepaald. Het Centraal Administratiekantoor, het CAK, stelt de bijdrage vast en int die.

Zo werkt het in de praktijk:

1. Zodra het zorgkantoor weet dat u Wlz-zorg krijgt, geeft het dit door aan het CAK.
2. Het CAK vraagt bij de Belastingdienst uw inkomensgegevens en vermogensgegevens op. Daarbij wordt een eerder belastingjaar gebruikt, niet het huidige jaar.
3. Het CAK stuurt u een beschikking met de hoogte van uw maandelijkse eigen bijdrage en de ingangsdatum.
4. U betaalt maandelijks rechtstreeks aan het CAK, vaak via automatische incasso.

Als uw situatie verandert, bijvoorbeeld door een overlijden of een verhuizing van uw partner, geeft u dat zo snel mogelijk door, omdat de bijdrage dan opnieuw moet worden berekend.

Wat is het verschil tussen de lage en de hoge eigen bijdrage?

Het CAK kent twee soorten eigen bijdrage. In grote lijnen is de lage eigen bijdrage bedoeld voor mensen die Wlz-zorg krijgen terwijl ze thuis wonen, bijvoorbeeld met een volledig pakket thuis (VPT), een modulair pakket thuis (MPT) of een persoonsgebonden budget (PGB). De hoge eigen bijdrage is bedoeld voor mensen die in een instelling verblijven, zoals een verpleeghuis. Voor bijzondere situaties gelden aparte regels, bijvoorbeeld kort verblijf, de eerste periode na opname of een thuiswonende partner. In uw beschikking staat welke bijdrage voor u geldt.

Let op: deze tabel is een vereenvoudiging. Bedragen en grenzen worden elk jaar aangepast. Controleer altijd de actuele gegevens bij het CAK (bron: CAK en Rijksoverheid, raadpleeg de laatste versie van het lopende jaar).

EDITH

Ons leerspel

EDITH, ons programma voor cognitieve stimulatie voor senioren: aangepaste spellen om het geheugen te onderhouden.

Ontdek het spel →

Waarvan hangt de hoogte van uw eigen bijdrage af?

De eigen bijdrage is geen vast bedrag. Hij wordt berekend op basis van een aantal factoren. Het CAK kijkt onder andere naar:

• Uw inkomen: pensioen, AOW, lijfrente en andere inkomsten.
• Uw vermogen: spaargeld en beleggingen, voor zover die als vermogen in de belasting meetellen.
• Uw leefsituatie: alleenstaand of met een partner, en of uw partner thuis blijft wonen.
• Uw woonsituatie: thuis of in een instelling.

De bijdrage kent een wettelijk maximum per maand. Ook is er een regeling die ervoor zorgt dat u na betaling van de bijdrage nog een bedrag overhoudt voor persoonlijke uitgaven. Bij een thuiswonende partner wordt bovendien rekening gehouden met de kosten die uw partner thuis blijft maken. De uitkomst verschilt dus sterk per huishouden. Een vast bedrag noemen zou misleidend zijn.

Een belangrijk punt voor families: kinderen betalen niet mee aan de eigen bijdrage. De bijdrage wordt alleen berekend op basis van de gegevens van de cliënt en, afhankelijk van de situatie, de partner.

Welke kosten komen er nog bij, buiten de eigen bijdrage?

Naast de eigen bijdrage kunt u nog andere kosten hebben. Het is verstandig om hiermee rekening te houden bij het opstellen van een maandbudget:

• Zorgverzekering: de maandpremie blijft doorlopen. Het eigen risico geldt niet voor de Wlz-zorg zelf, maar wel voor zorg uit de zorgverzekering, zoals medicijnen.
• Persoonlijke verzorging en uiterlijk: kapper, pedicure, eigen toiletartikelen.
• Communicatie en vermaak: telefoon, internet, televisie of abonnementen.
• Kleding en inrichting van de kamer: uw eigen meubels en spullen. De regels over wat het verpleeghuis zelf levert, verschillen per locatie.
• Vervoer en uitjes: bezoek aan familie, taxi of aangepast vervoer.
• Extra diensten: sommige aanbieders bieden extra services die u zelf betaalt.

Vraag het verpleeghuis vooraf een duidelijk overzicht van wat wel en niet in het verblijf is inbegrepen.

Hoe vraagt u Wlz-zorg aan en hoe kiest u een verpleeghuis?

De route verloopt meestal in deze stappen:

1. Bespreek de situatie met de huisarts, de specialist ouderengeneeskunde of de wijkverpleegkundige. Zij kunnen aangeven of een Wlz-indicatie passend is.
2. Vraag een indicatie aan bij het CIZ. U of een naaste kan dit doen; het CIZ beoordeelt dan of u onder de Wlz valt.
3. Neem contact op met het zorgkantoor in uw regio. Zij vertellen welke zorgaanbieders beschikbaar zijn en regelen uw plek of uw zorg thuis.
4. Kies een locatie. Bezoek er liefst meerdere, praat met medewerkers en bewoners en let op sfeer, privacy, activiteiten en bereikbaarheid voor familie.
5. Controleer de eigen bijdrage bij het CAK, zodat u weet wat u maandelijks gaat betalen.

Houd er rekening mee dat er soms wachttijden zijn. In acute situaties zoekt het zorgkantoor met u naar een tijdelijke oplossing, die niet altijd op de gewenste locatie is.

Wat kunt u doen als de bijdrage u te hoog lijkt?

Het is belangrijk om niet te wachten als u twijfelt aan een beschikking. U heeft verschillende mogelijkheden:

• Controleer de gegevens. De berekening van het CAK is gebaseerd op gegevens van de Belastingdienst. Klopt iets niet, of is uw inkomen sindsdien flink gedaald? Meld dat bij het CAK.
• Vraag uitleg. Het CAK kan telefonisch of schriftelijk uitleggen hoe het bedrag tot stand is gekomen.
• Dien tijdig bezwaar in. Tegen een beschikking kunt u binnen de aangegeven termijn bezwaar maken. De termijn vindt u op de beschikking zelf.
• Zoek hulp. Een cliëntondersteuner, een sociaal raadsman of een ouderenorganisatie kan meekijken, vaak kosteloos.
• Heeft u betalingsproblemen? Neem dan snel contact op met het CAK en overleg over een betalingsregeling.

Hoe blijft u met een naaste actief in het verpleeghuis?

Een verhuizing naar een verpleeghuis is voor veel families een emotioneel moment. Naast de kosten en regels speelt de vraag hoe u samen een goede tijd kunt hebben. Regelmatige, kleine activiteiten, zoals een spel, een vertrouwd lied of samen foto's bekijken, kunnen de dag een vaste, prettige structuur geven. Medewerkers en familie kunnen zulke momenten samen vormgeven.

Welke vragen stellen mensen vaak?

Moeten mijn kinderen meebetalen aan het verpleeghuis?

DYNSEO-opleiding

Bekijk de opleiding →

Nee. De eigen bijdrage wordt berekend op basis van het inkomen en het vermogen van de cliënt en, in sommige situaties, van de partner. Kinderen betalen niet mee.

Geldt het eigen risico voor Wlz-zorg in het verpleeghuis?

Het eigen risico van de zorgverzekering geldt niet voor Wlz-zorg. Het kan wel gelden voor zorg uit de zorgverzekering, zoals medicijnen of een ziekenhuisbehandeling.

Kan ik het verpleeghuis zelf kiezen?

U kunt een voorkeur aangeven. Het zorgkantoor regelt de plaatsing en houdt rekening met beschikbaarheid en wachttijd. In sommige gevallen is eerst een tijdelijke plek nodig.

Is het verzorgingshuis nog een optie?

Het traditionele verzorgingshuis is sinds 2015 grotendeels verdwenen. Wie nog geen 24 uur zorg of toezicht nodig heeft, woont vaak zelfstandig of in een seniorenwoning met zorg aan huis. De Wlz is bedoeld voor wie permanent zorg en toezicht in de nabijheid nodig heeft.

Waar vind ik de actuele bedragen?

Bedragen en grenzen worden jaarlijks aangepast. De actuele gegevens vindt u bij het CAK, de Rijksoverheid en uw zorgkantoor.