Burn-out van mantelzorgers: 7 alarmsignalen die je niet mag negeren

Wat is burn-out bij mantelzorgers precies?

Van burn-out spreken we wanneer langdurige, onvoldoende opgevangen belasting leidt tot een toestand van emotionele, mentale en lichamelijke uitputting. Bij mantelzorgers speelt daarbij een extra factor: de zorg is zelden tijdelijk en zelden voorspelbaar. Waar iemand met een drukke baan na een zware periode vakantie kan nemen, loopt de zorg voor een partner, ouder of kind vaak gewoon door. Er is geen einddatum, er zijn geen vaste werktijden en er is meestal ook geen collega die het overneemt als je een slechte dag hebt.

Daar komt de emotionele band bij. Je zorgt niet voor een «cliënt», maar voor iemand van wie je houdt. Je ziet iemand achteruitgaan, je maakt je zorgen over de toekomst en je voelt je verantwoordelijk voor het welzijn van de ander. Die combinatie van fysieke taken, organisatorische last en emotionele betrokkenheid maakt mantelzorgers kwetsbaar voor overbelasting, ongeacht of ze zorgen voor een ouder met dementie, een partner met een chronische ziekte of een familielid na een beroerte.

Belangrijk om te weten: burn-out is geen teken van zwakte en ook geen teken dat je niet genoeg van de ander houdt. Het is een logisch gevolg van een te zware last die te lang alleen wordt gedragen. Dat het zo vaak voorkomt, zegt meer over de omvang van de taak dan over de eigenschappen van de mantelzorger.

De 7 alarmsignalen die je niet mag negeren

Geen enkel signaal op zich bewijst dat je een burn-out hebt. Het gaat om het patroon: signalen die meerdere weken aanhouden, die toenemen en die niet verdwijnen na een goede nacht slapen of een rustig weekend. Lees de lijst hieronder daarom niet als een diagnose, maar als een spiegel. Herken je er drie of meer van, dan is het tijd om echt stil te staan.

1. Aanhoudende vermoeidheid die rust niet meer oplost

Iedere mantelzorger is weleens moe. Het verschil met de voorboden van een burn-out is dat de vermoeidheid blijft, ook na een vrije dag, en dat je al uitgeput wakker wordt. Alles kost moeite: opstaan, koken, een telefoontje plegen. Je hebt het gevoel dat je op reservebrandstof draait en dat een kleine tegenslag al genoeg is om je uit evenwicht te brengen.

2. Prikkelbaarheid en emotionele schommelingen

Je merkt dat je sneller uit je vel springt, ook bij mensen die je liefhebt, of dat je plotseling moet huilen om iets kleins. Soms word je getroffen door gevoelens van woede, verdriet of machteloosheid die je niet goed kunt plaatsen. Veel mantelzorgers schamen zich daarvoor, terwijl het juist een van de duidelijkste tekenen is dat je emotionele buffer leeg raakt.

3. Slaapproblemen en piekeren

Je ligt wakker met een hoofd vol lijstjes, zorgen en scenario’s, of je wordt ’s nachts wakker omdat je naaste je nodig heeft. Ook als de nacht ongestoord is, kun je moeilijk in slaap komen of word je te vroeg wakker. Slaaptekort versterkt alle andere signalen en maakt het steeds moeilijker om de dag door te komen.

4. Terugtrekken uit je sociale leven

Afspraken met vrienden worden afgezegd, je neemt de telefoon niet meer op en verjaardagen voelen als een verplichting. Soms is er simpelweg geen tijd, maar vaak speelt ook mee dat je geen energie meer hebt om uit te leggen hoe het met je gaat. Het gevolg is dat je net de mensen kwijtraakt die je zouden kunnen opvangen, waardoor het isolement groter wordt.

5. Lichamelijke klachten en vaker ziek zijn

Hoofdpijn, rug- of nekpijn, maagklachten, een gejaagd gevoel op de borst of een verminderde weerstand: het lichaam geeft vaak als eerste aan dat het te veel is. Je verkoudheid wil maar niet overgaan, je spieren zijn voortdurend gespannen en je eigen medische afspraken schuif je steeds door omdat de zorg voor de ander voorgaat. Laat aanhoudende klachten altijd door je huisarts beoordelen.

6. Schuldgevoel, cynisme en het gevoel tekort te schieten

Je hebt het gevoel dat je het nooit goed genoeg doet, ook als anderen je prijzen. Tegelijk sluipen er misschien gedachten binnen die je liever niet hebt, zoals ergernis, afstandelijkheid of de wens dat het allemaal voorbij is. Dat is geen teken dat je een slecht mens bent. Het is een beschermingsreactie van een overbelast systeem, en het is juist belangrijk om er open over te durven praten.

7. Concentratie- en geheugenproblemen en het verwaarlozen van jezelf

Je vergeet afspraken, raakt de draad kwijt in een gesprek of leest een alinea drie keer zonder dat het blijft hangen. Tegelijk zakken je eigen behoeften naar de laatste plaats: je slaat maaltijden over, beweegt nauwelijks en hobby’s zijn verleden tijd. Chronische stress en slaaptekort beïnvloeden het werkgeheugen aantoonbaar, dus dit signaal is veel gewoner dan het lijkt. Het is zeker geen reden tot paniek, maar wel een reden om rust in te bouwen.

Waarom mantelzorgers hun eigen signalen zo vaak negeren

Als de signalen zo duidelijk zijn, waarom merken we ze dan niet eerder op? Er zijn verschillende redenen, en het helpt om ze te kennen, omdat ze je eigen blinde vlekken verklaren.

Ten eerste groeit mantelzorg geleidelijk. Je doet steeds iets meer, en elke stap lijkt klein, tot het geheel enorm is geworden. Er is geen moment waarop je denkt: nu begint de overbelasting. Ten tweede is er het onuitgesproken vanzelfsprekende: «het is mijn moeder», «hij zou hetzelfde voor mij doen». Daardoor voelt hulp vragen soms als falen. Ten derde is er de omgeving, die vaak vooral naar de zorgvrager kijkt. «Hoe gaat het met je vader?» hoor je veel vaker dan «hoe gaat het met jou?».

Daarnaast spelen schuldgevoelens een grote rol. Elke minuut die je aan jezelf besteedt, kan voelen als een minuut die je afpakt van de ander. Dat maakt het verleidelijk om je eigen klachten te bagatelliseren: «ik moet gewoon even doorbijten». Het probleem is dat doorbijten werkt tot het niet meer werkt, en dan komt het herstel vaak veel langer op zich wachten dan wanneer je eerder had bijgestuurd.

De noodzaak van sociale ondersteuning

Sociale ondersteuning is een van de krachtigste beschermfactoren tegen burn-out. Als mantelzorger voel je je snel geïsoleerd, vooral wanneer je volledig opgaat in je verantwoordelijkheden. Toch kan een stevig netwerk het verschil maken. Die steun kan komen van familie, vrienden, buren, collega’s of lotgenotengroepen voor mantelzorgers.

Een actief sociaal netwerk geeft je de kans om ervaringen te delen, advies te krijgen en emotionele steun te ontvangen. Het helpt ook tegen het gevoel van eenzaamheid dat zo vaak bij de rol van mantelzorger hoort. Door in contact te komen met mensen die iets vergelijkbaars meemaken, merk je dat je niet de enige bent die het soms zwaar vindt, en dat jouw gevoelens heel normaal zijn.

Het is essentieel om niet te aarzelen om hulp te vragen. Of het nu gaat om een paar uur de zorg overnemen, een maaltijd meebrengen of gewoon een luisterend oor: elk gebaar telt. Door deze relaties te onderhouden, versterk je je veerkracht tegenover de dagelijkse uitdagingen. Vraag concreet, want vage verzoeken leiden zelden tot actie. «Kun je donderdagmiddag van twee tot vijf bij mama zijn?» is veel makkelijker te beantwoorden dan «ik zou wel wat hulp kunnen gebruiken».

Voordelen van sociale ondersteuning

• Minder stress en angst
• Betere mentale gezondheid
• Toegang tot praktische middelen en adviezen
• Kansen om ervaringen en emoties te delen
• Sterkere emotionele banden

Zo bouw je een draagvlak op

Begin klein. Maak een lijstje van mensen die mogelijk willen helpen en schrijf erbij wat ze zouden kunnen doen. Niet iedereen hoeft hetzelfde te bieden: de ene is handig met administratie, de ander kan koken, een derde wil gewoon een uurtje koffiedrinken. Plan een vast wekelijks moment, bijvoorbeeld een telefoontje op zondagavond, zodat je steun niet afhangt van je energie op dat moment. Vraag ook of je gemeente een steunpunt voor mantelzorgers heeft; in Nederland en Vlaanderen bestaan er bijna overal lokale aanspreekpunten die je wegwijs maken in respijtzorg, dagopvang en financiële mogelijkheden.

Tijd- en prioriteitenbeheer

Tijdbeheer is een cruciale vaardigheid voor mantelzorgers. Met zoveel ballen tegelijk in de lucht voel je je al snel overweldigd. Leren prioriteren helpt om je werklast beter te beheersen en stress te verminderen. Het gaat er niet om méér te doen in minder tijd, maar om bewust te kiezen wat echt moet, wat kan wachten en wat je mag loslaten of delegeren.

Het is belangrijk om duidelijke grenzen te stellen aan de tijd die je aan het helpen van anderen besteedt en aan de tijd voor je eigen behoeften. Soms is het nodig om nee te zeggen tegen bepaalde verzoeken om je welzijn te bewaren. Door je dagen te plannen en realistische doelen te stellen, voorkom je overbelasting en blijft er ruimte voor wat er echt toe doet.

Gebruik hulpmiddelen om je planning te ondersteunen, zoals een papieren of digitale agenda, een gedeelde familiekalender of een eenvoudige to-dolijst. Door vaste rustmomenten in je routine op te nemen, zorg je ervoor dat je ook voor jezelf zorgt terwijl je er bent voor je dierbaren.

Tips voor beter tijdbeheer

• Maak elke ochtend of de avond ervoor een korte takenlijst
• Rangschik taken op belangrijkheid en urgentie
• Plan rustmomenten in je dag, net als andere afspraken
• Stel realistische deadlines om uitstelgedrag te vermijden
• Gebruik digitale hulpmiddelen om beter te organiseren

De matrix van wat echt moet

Een eenvoudige methode is om je taken in vier vakken te verdelen: wat is dringend én belangrijk (een medicijnafspraak), belangrijk maar niet dringend (een gesprek over extra hulp), dringend maar minder belangrijk (een telefoontje van een verkoper) en niet belangrijk en niet dringend. Dat laatste vak mag je zonder schuldgevoel schrappen. Het tweede vak is het meest waardevol voor preventie, want daar zitten de acties die voorkomen dat je later in crisis raakt. Reserveer er elke week een vast moment voor.

Het belang van pauzes nemen

Regelmatig pauzeren is essentieel om een burn-out te voorkomen. Zelfs korte pauzes kunnen een groot verschil maken voor je energie en mentale welzijn. Tijdens zo’n moment is het cruciaal om écht afstand te nemen van je verantwoordelijkheden en je aandacht naar jezelf te richten, ook al duurt het maar tien minuten.

Pauzes kunnen verschillende vormen aannemen: een wandeling, een boek lezen of gewoon even mediteren. Het belangrijkste is dat je activiteiten vindt die je opladen en waarmee je even aan de dagelijkse verplichtingen ontsnapt. Door pauzes in je routine in te bouwen, verbeter je je concentratie en je doeltreffendheid in de taken die je moet uitvoeren.

Onderschat de kracht van een goede pauze niet. Het kan tegenintuïtief lijken, maar tijd voor jezelf nemen maakt je uiteindelijk productiever en beter voorbereid om de uitdagingen van de zorg aan te gaan. Een pauze is dus geen beloning die je pas verdient als alles af is, maar een onderdeel van het werk.

Ideeën voor opfrissende pauzes

• Een wandeling maken in de natuur
• Mediteren of yoga doen
• Naar rustgevende muziek luisteren
• Een warm bad of een rustgevende douche nemen
• Een boek lezen of een film kijken die je laat lachen

Micropauzes en echte respijt

Onderscheid twee soorten pauzes. Micropauzes zijn kleine momenten van enkele minuten, verspreid over de dag: drie diepe ademhalingen, een glas water aan het raam, je schouders losmaken. Respijt is een langer moment waarop iemand anders de zorg overneemt, zoals een dagdeel, een weekend of zelfs een vakantie. Beide zijn nodig. Micropauzes houden je dag draaglijk, respijt zorgt voor werkelijk herstel. Informeer bij je gemeente of zorgverzekeraar naar logeeropvang, dagbesteding en vrijwilligers die tijdelijk kunnen overnemen.

Slaap: de stille bondgenoot van je herstel

Slaap is de basis waarop alles rust. Wie structureel te weinig slaapt, wordt emotioneel kwetsbaarder, vergeet meer en heeft een lagere stresstolerantie. Voor mantelzorgers is goed slapen echter niet vanzelfsprekend: een naaste die ’s nachts onrustig is, piekergedachten of het blijven alert zijn voor geluiden maken diep slapen moeilijk.

Begin met de dingen die je kunt beïnvloeden. Houd zoveel mogelijk vaste slaap- en opstaattijden aan, ook in het weekend. Vermijd schermen en zware gesprekken vlak voor het slapengaan en schrijf je zorgen eerst op een papiertje, zodat ze je hoofd niet vullen. Beperk cafeïne in de middag en zorg dat je slaapkamer donker, rustig en koel is. Kun je door de zorg ’s nachts niet ononderbroken slapen, probeer dan overdag een korte rustpauze in te plannen, of vraag een familielid om één nacht per week de nachtdienst over te nemen.

Wil je meer inzicht in je eigen slaap? Op onze website vind je een korte slaaptest waarmee je je gewoonten in kaart brengt. Dit is een eerste oriëntatie en geen diagnose, maar het kan je helpen om een gerichter gesprek met je huisarts te voeren als de slaapproblemen aanhouden.

🎓 Online training DYNSEO

Beter zelf slapen als mantelzorger

Praktische handvatten om je eigen slaap te beschermen terwijl je zorgt voor een naaste: ritme, omgeving en omgaan met onderbroken nachten.

Bekijk de training →

Het zoeken van professionele hulp

Soms is het nodig om een professional in te schakelen om met een burn-out om te gaan. Een gesprek met een psycholoog of coach kan een veilige ruimte bieden om emoties te uiten en copingstrategieën te verkennen. Een professional kan je ook helpen om negatieve denkpatronen te herkennen en te vervangen door realistischere perspectieven. Creatieve en ontspannende activiteiten kunnen daarnaast een waardevolle aanvulling zijn, maar ze vervangen nooit een gesprek met een zorgverlener als de klachten aanhouden.

Er bestaan verschillende vormen van professionele ondersteuning, van de huisarts en de praktijkondersteuner tot psychologen en mantelzorgconsulenten of maatschappelijk werkers die gespecialiseerd zijn in ondersteuning van zorgverleners. Zij kunnen praktische instrumenten aanreiken om stress te beheersen, de zorgtaken te herverdelen en je algemene welzijn te verbeteren.

Aarzel niet om hulp te vragen: het is een belangrijke stap richting herstel. Door voor je eigen mentale gezondheid te zorgen, kun je de mensen die van jou afhankelijk zijn beter ondersteunen en de valkuil van de burn-out vermijden.

Wanneer raadpleeg je een professional?

• Wanneer je emoties je overweldigen
• Als de burn-outsymptomen aanhouden ondanks je persoonlijke inspanningen
• Wanneer de relaties met je dierbaren verslechteren
• Als er negatieve of suïcidale gedachten opkomen
• Wanneer stress te moeilijk wordt om alleen te beheersen

Een eerste afspraak voorbereiden

Veel mantelzorgers weten niet goed wat ze aan de huisarts moeten vertellen. Schrijf daarom vooraf op welke klachten je hebt, hoe lang ze al duren, hoeveel uur je per week aan zorg besteedt en wat je nog wel en niet aankunt. Vermeld nadrukkelijk dat je mantelzorger bent; dat is medisch relevante informatie die in veel gevallen leidt tot extra aandacht en een verwijzing naar ondersteuning. Wil je eerst een idee krijgen van je eigen belasting, dan kun je ook onze test voor uitputting bij mantelzorgers invullen. De uitslag is een hulpmiddel om je eigen situatie te verduidelijken en geen diagnose.

Mantelzorg en werk combineren zonder jezelf te verliezen

Heel wat mantelzorgers combineren de zorg met een baan. Dat vraagt veel van je agenda, je concentratie en je energie. Je werkt overdag, regelt ’s avonds de zorg en neemt tussendoor telefoontjes aan van verpleegkundigen, thuiszorg of familie. Zonder afspraken kan dat snel leiden tot een gevoel van voortdurende beschikbaarheid, zowel thuis als op het werk.

Praat daarom open met je leidinggevende of de HR-afdeling zodra de zorg ingrijpender wordt. Vaak bestaan er mogelijkheden zoals flexibele werktijden, thuiswerken, verlof voor langdurige zorg of kortdurend zorgverlof. Het is niet altijd even eenvoudig om dit bespreekbaar te maken, maar werkgevers hebben er ook baat bij dat een medewerker niet uitvalt. Wie zijn situatie vroeg meldt, voorkomt dat misverstanden of onverwachte afwezigheid tot spanningen leiden.

Voor leidinggevenden en HR-professionals biedt DYNSEO een training over werknemers die mantelzorg verlenen, met aandacht voor het begeleiden van medewerkers zonder hun talent te verliezen. Ben je zelf mantelzorger en werknemer, dan kan het delen van deze informatie met je werkgever een goed startpunt zijn voor een gesprek.

🎓 Online training DYNSEO

Werknemers die mantelzorg verlenen ondersteunen

Voor werkgevers, leidinggevenden en HR: hoe begeleid je medewerkers die zorg en werk combineren, zonder hun talent en motivatie te verliezen?

Bekijk de training →

Veerkracht opbouwen: kleine gewoonten met groot effect

Veerkracht is geen aangeboren eigenschap die je wel of niet hebt, maar een geheel van gewoonten, houdingen en steunbronnen dat je kunt versterken. Voor mantelzorgers draait het om drie dingen: je lichaam voeden, je geest ruimte geven en je verbinding met anderen onderhouden.

Wat het lichaam betreft: regelmatig bewegen is een van de beste buffers tegen stress. Het hoeft geen sportschoolabonnement te zijn; een korte wandeling, wat rekoefeningen of een rondje fietsen volstaat. Eet regelmatig en gevarieerd, ook als je weinig zin hebt om te koken, en drink voldoende water. Veel mantelzorgers vergeten hun eigen maaltijden, terwijl net dat basisonderhoud het verschil maakt in hoe je een zware dag doorkomt.

Wat de geest betreft: geef jezelf toestemming om hobby’s te behouden of te herontdekken. Creatieve bezigheden, tuinieren, muziek of lezen geven afleiding en een gevoel van eigenwaarde buiten je zorgrol. Bijhouden van een kort dagboek, met drie zinnen over wat goed ging, wat zwaar was en waar je dankbaar voor bent, helpt om je gedachten te ordenen. Wil je weten hoe je er mentaal voor staat? Dan kun je de test voor mentale veerkracht invullen als eerste oriëntatie. Zie het als een momentopname en niet als een oordeel.

Zorgen voor een naaste met een chronische aandoening: extra belasting

De zwaarte van de zorg hangt niet alleen af van het aantal uren, maar ook van de aard van de aandoening. Zorg voor iemand met een progressieve ziekte betekent dat je steeds moet bijstellen en dat afscheid nemen van wat vroeger vanzelfsprekend was, een voortdurend proces is. Bij ziekten die gedrag of stemming beïnvloeden, kan het lastig zijn om rustig te blijven en niet persoonlijk te nemen wat er gebeurt. Ook langdurige zorg rond het levenseinde vraagt veel van je emotionele reserves.

Gelukkig bestaan er trainingen die gericht zijn op de mantelzorger zelf. In de training Zorgdrager en Parkinson: voor jezelf zorgen om langdurig te kunnen ondersteunen staat precies de vraag centraal die in dit artikel steeds terugkomt: hoe zorg je voor een ander zonder jezelf uit het oog te verliezen? Hoewel de training uitgaat van Parkinson, zijn veel van de principes ook bruikbaar bij andere vormen van langdurige zorg.

Hoe kun je als naaste of buur een mantelzorger helpen?

Dit artikel richt zich vooral op mantelzorgers zelf, maar ook de mensen eromheen kunnen veel betekenen. Als je iemand in je omgeving kent die zorgt voor een dierbare, kun je hem of haar helpen door oprechte aandacht te geven. Vraag niet alleen naar de zorgvrager, maar ook naar de mantelzorger: «hoe gaat het met jou?» kan een krachtige zin zijn.

Bied concrete hulp aan in plaats van vage aanbiedingen. Een maaltijd brengen, een middag de zorg overnemen, de boodschappen doen of meegaan naar een afspraak maakt het verschil. Respecteer het ritme en de grenzen van de mantelzorger, en oordeel niet als hij of zij een aanbod afslaat; soms is het te vermoeiend om uit te leggen wat er nodig is. Blijf gewoon contact houden, ook als je weinig terughoort. Een kort berichtje met «ik denk aan je» kan al een warm gebaar zijn.

Merk je zelf dat een mantelzorger in je omgeving enkele van de zeven alarmsignalen vertoont, bespreek het dan voorzichtig en zonder verwijt. Je kunt wijzen op de mogelijkheid om met de huisarts te praten of contact op te nemen met een lokaal steunpunt. Vaak is het besef dat iemand het opmerkt, al een opluchting.

Een persoonlijk herstelplan in vier stappen

Wanneer je je herkent in de signalen, helpt het om niet alles tegelijk te willen veranderen. Een klein, concreet plan werkt beter dan goede voornemens die na een week alweer vergeten zijn.

Stap 1: erken en benoem. Schrijf op welke signalen je herkent en wat de zorg je kost. Er is niets mis met zeggen: «dit is te veel». Dat is geen opgeven, maar de eerste stap naar een houdbare situatie.

Stap 2: zoek steun. Kies één of twee mensen en vraag hen concreet om iets. Neem contact op met het steunpunt voor mantelzorgers in je regio en informeer naar respijtzorg, dagopvang of vrijwilligers. Overweeg een lotgenotengroep.

Stap 3: bouw herstel in. Zet vaste momenten in je agenda die alleen voor jou zijn, hoe klein ook. Verdedig je nachtrust en zorg dat je minstens één keer per week een langere pauze hebt. Behandel deze afspraken met jezelf zoals je een afspraak bij de dokter zou behandelen.

Stap 4: schakel hulp in. Maak een afspraak met je huisarts als de klachten aanhouden, en aarzel niet om extra zorg te regelen voor je naaste. Hulp inroepen betekent niet dat je het opgeeft, maar dat je de zorg duurzaam maakt.

Waar vind je meer ondersteuning?

Je hoeft niet alles zelf te ontdekken. DYNSEO biedt een reeks online trainingen en hulpmiddelen voor mensen die een naaste begeleiden. Op de pagina met onze trainingen vind je thema’s als slaap, gedragsveranderingen, ziektebeelden en het begeleiden van een naaste, telkens met een praktische insteek. Op de pagina met onze hulpmiddelen vind je werkbladen en geheugensteuntjes die je kunt gebruiken in het dagelijks leven.

Daarnaast kun je terecht bij de huisarts, het steunpunt voor mantelzorgers van je gemeente, lotgenotengroepen en patiëntenverenigingen rond de aandoening van je naaste. Combineer verschillende bronnen: een training voor kennis, een gesprek voor steun en praktische hulp voor het lastigste klusje. Zo bouw je stap voor stap een vangnet dat tegen een stootje kan.

Onthoud tot slot dat geen enkel hulpmiddel, test of training een medische behandeling vervangt. Ze kunnen je helpen om inzicht te krijgen, je kennis te vergroten en je te ondersteunen, maar bij aanhoudende klachten is een gesprek met een zorgverlener altijd de juiste stap.

Conclusie: jouw welzijn is geen bijzaak

Een burn-out als mantelzorger kondigt zich aan met signalen: aanhoudende vermoeidheid, prikkelbaarheid, slaapproblemen, sociale terugtrekking, lichamelijke klachten, schuldgevoel en concentratieverlies. Wie ze op tijd herkent, kan nog bijsturen. Dat doe je door steun te zoeken, je tijd en prioriteiten te ordenen, bewust te pauzeren, je slaap te beschermen en op tijd professionele hulp te vragen.

Zorgen voor een ander is een grote en mooie taak, maar je hebt er een gezond en uitgerust lichaam en hoofd voor nodig. Door vandaag een eerste kleine stap te zetten, een telefoontje, een afspraak, een pauze, investeer je in jezelf en in de kwaliteit van de zorg die je geeft. Je hoeft het niet alleen te doen, en je hoeft niet te wachten tot het écht niet meer gaat.