Oefeningen voor spraaktherapie voor volwassenen om te printen: 15 gratis bladen per probleem
Waarom kiezen voor afdrukbare oefeningen bij volwassenen?
In een tijd waarin tablets en apps zich opstapelen zou je denken dat papier achterhaald is. Toch blijft een afgedrukt blad in de logopedische praktijk een krachtig hulpmiddel. Het biedt voordelen die een scherm niet altijd kan evenaren, zeker voor volwassenen die na een ingrijpende gebeurtenis opnieuw hun weg zoeken.
Toegankelijk voor iedereen
Papier vraagt geen technische vaardigheden. Wie net een CVA achter de rug heeft en moeite heeft met het bedienen van een smartphone, wie niet vertrouwd is met digitale hulpmiddelen of wie na een lange werkdag liever even van het scherm af wil, grijpt zonder drempel naar een blad en een potlood. Er is geen wachtwoord, geen update en geen batterij die precies op het verkeerde moment leeg is.
Een rijke zintuiglijke ervaring
Met de hand schrijven, een lijn trekken, een woord omcirkelen of een tabel invullen spreekt de hersenen op een andere manier aan dan tikken op een scherm. Fijne motoriek, oog-handcoördinatie, de druk van het potlood en het ruimtelijk overzicht van een A4-blad dragen allemaal bij aan het leerproces. Voor mensen in revalidatie na een CVA of hoofdletsel is die motorische component geen detail: ze maakt deel uit van de oefening zelf.
Eenvoudig te integreren in het dagelijks leven
Een stapeltje bladen neem je overal mee naartoe: in de wachtkamer, op reis, naar de tuin of naar de keukentafel. Ze zijn ook gemakkelijk te delen met de familie. Je kunt de resultaten bijvoorbeeld noteren in het verbindingsboekje voor logopedist en familie, zodat iedereen die bij de revalidatie betrokken is op dezelfde lijn zit.
Advies van DYNSEO
Print elk blad op een duidelijk leesbaar lettertype en laat ruime witruimte rond de oefeningen. Bij mensen met een gezichtsveldbeperking of leesmoeite na een CVA kan een vergroting naar 120 of 130 procent het verschil maken tussen frustratie en succes.
Hoe gebruik je deze bladen in de praktijk?
De bladen in deze gids zijn bedoeld om af te drukken. Open de pagina in je browser, kies in het afdrukmenu alleen de pagina's die je nodig hebt en gebruik eventueel de optie «Opslaan als pdf» om een eigen map met oefeningen aan te leggen. Je kunt ook gewoon de voorbeelden overnemen op een leeg blad of laten dicteren door een naaste. Het belangrijkste is niet het mooie blad, maar de regelmaat waarmee je oefent.
Voorbereiding: een rustige plek en een vast moment
Kies een rustige plek zonder televisie of radio op de achtergrond. Zorg voor goed licht, een stoel met rugleuning en een glas water binnen handbereik. Plan de oefening op een moment van de dag waarop de energie het hoogst is. Veel mensen na een CVA of met multiple sclerose hebben last van vermoeidheid in de namiddag; een korte sessie in de ochtend werkt dan beter dan een lange sessie na de lunch.
Hoe lang en hoe vaak?
Dagelijkse regelmaat is belangrijker dan intensiteit. Reken ideaal op 15 tot 30 minuten per dag, verdeeld in twee korte sessies. Begin met één blad per sessie en bouw pas op als dat comfortabel verloopt. Stop bij duidelijke vermoeidheid: een oefening die in frustratie eindigt, levert meer schade dan winst op. Eindig altijd met een oefening die lukt, zodat de sessie op een positieve noot sluit.
Vijf basisregels voor elke sessie:
- Werk kort en regelmatig, niet lang en sporadisch.
- Begin met een oefening die zeker lukt en eindig daarmee ook.
- Noteer datum, duur en moeilijkheden na elke sessie.
- Pas de moeilijkheid aan als drie sessies op rij vlot verlopen.
- Bespreek de bladen en de resultaten met je logopedist.
Afasie na een CVA: taalproductie en lezen (blad 1 tot 3)
Afasie is een verworven taalstoornis, meestal het gevolg van een beroerte of een hersenletsel. Het kan zowel het spreken, het begrijpen, het lezen als het schrijven aantasten, in zeer wisselende mate. Voor mensen met afasie moeten de oefeningen heel geleidelijk worden opgebouwd, met veel herhaling en met succeservaringen. Wie wil begrijpen wat er thuis allemaal verandert, vindt in de online training CVA en afasie: hoe anders communiceren met uw naaste concrete handvatten.
Schrijf bij elke categorie minstens acht woorden op, of zeg ze hardop. Neem de tijd; er is geen stopwatch.
- 🍎 Vruchten en groenten
- 🐺 Wilde dieren
- 👔 Kleding
- 🍳 Keukengerei
- 👨⚕️ Beroepen
- 🌍 Landen van Europa
Laat onder elke categorie twee lege lijnen om op te schrijven.
Tip voor de naaste of logopedist: loopt het vast, geef dan het beginklankje («ba...» voor banaan). Helpt dat niet, geef dan een gedeeltelijke omschrijving («het lange gele fruit»). Noteer welke hulp nodig was; zo zie je de vooruitgang over de weken heen. Meer kaartjes in dezelfde stijl vind je bij de woordenschat-evocatiekaarten.
Een openbaar park in de zomer. Een oudere man zit op een bank en leest de krant. Naast hem speelt een jongetje met zijn hond. Verderop jogt een jonge vrouw met een koptelefoon. De zon schijnt en er hangen enkele witte wolken.
- Wie zie je? Beschrijf elke persoon.
- Wat doet elke persoon?
- Waar speelt het tafereel zich af?
- Welk seizoen is het en hoe is het weer?
- Welke sfeer straalt het tafereel uit?
Tip: moedig volledige zinnen aan. Bij een telegramstijl, zoals je die vaak ziet bij Broca-afasie, is een korte maar grammaticaal correcte zin al een mooie stap. Eis niet meteen ingewikkelde formuleringen.
WATER — BROOD — KAT — TAFEL — TUIN — HUIS — AUTO
De hond slaapt op het tapijt. — Marie drinkt koffie aan de bar. — Pieter schrijft een brief aan zijn broer.
Elke ochtend brengt de postbode de post naar de brievenbus. — De bakker bakt vanaf vijf uur warme broden.
Gisteren besloot Sophie een chocoladetaart te bakken voor de verjaardag van haar moeder. Ze haalde de bloem, de eieren en de boter tevoorschijn en zette de oven aan. Terwijl de taart in de oven stond, zette ze bloemen in een mooie vaas. Om precies zes uur kwam haar moeder binnen en was ontroerd.
Tip: neem de lezing op, zodat de persoon zichzelf kan beluisteren. Dat auditieve zelfbewustzijn helpt bij het bijsturen van de articulatie. Besteed ook aandacht aan ademhaling en intonatie.

Bij afasie telt het gesprek in het dagelijks leven net zo zwaar als de bladen. Geef de persoon tijd om zijn zin af te maken, vul niet te snel aan en stel vragen die met ja of nee beantwoord kunnen worden wanneer het zoeken te lang duurt. Laat de oefeningen nooit aanvoelen als een schoolse toets.
Geheugen en aandacht (blad 4 tot 6)
Veel volwassenen na een CVA, een hoofdletsel of met multiple sclerose hebben last van aandachts- en geheugenklachten. Het zijn vaak onzichtbare beperkingen: je ziet ze niet, maar ze bepalen wel hoe vermoeiend een dag verloopt. De volgende drie bladen werken aan verschillende aspecten. Wil je eerst een beeld van het uitgangsniveau? Doe dan de online geheugentest. Die is geen diagnose, wel een nuttig vertrekpunt voor het gesprek met je logopedist of arts.
Laat iemand elke reeks hardop voorlezen, één cijfer per seconde. Herhaal daarna de reeks exact. Verhoog de lengte stapsgewijs.
| Niveau | Reeks |
|---|---|
| 3 cijfers | 5 — 8 — 2 |
| 4 cijfers | 9 — 4 — 7 — 1 |
| 5 cijfers | 3 — 8 — 2 — 6 — 4 |
| 6 cijfers | 2 — 8 — 5 — 9 — 3 — 1 |
| 7 cijfers | 9 — 3 — 6 — 1 — 8 — 4 — 2 |
| 8 cijfers | 1 — 6 — 4 — 9 — 2 — 7 — 5 — 3 |
Moeilijkere variant: herhaal de reeks in omgekeerde volgorde. Bij «5-8-2» zeg je dan «2-8-5». Dat vraagt veel meer van het werkgeheugen.
Tip: als richtlijn kunnen de meeste volwassenen ongeveer zeven cijfers onthouden, met een marge van twee naar boven of beneden. Gebruik dit nooit als een score om te oordelen; het is een referentiepunt voor de logopedist om samen te volgen hoe je vooruitgaat.
Omcirkel zo snel mogelijk alle letters E in de onderstaande rijen. Noteer de tijd en het aantal gemiste letters.
A R E T B M E S P L Q E V D R T E A B C M N E O P L
S A R E B C T O E P V D X N E B M A T R E P S O E L
M E B T A R S E P L Q D E V R T E A B M N C O E P L
T R E A B M S E P O Q V D E R T B A C M E N S O P L
Totale tijd: ______ seconden · Gevonden: ______ · Gemist: ______
Tip: kijk niet alleen naar de snelheid. Een lange tijd met weinig missers wijst eerder op een vertraagde aandacht; een korte tijd met veel missers eerder op impulsiviteit. Zo kan de logopedist de oefening bijsturen. Een aanvullend beeld krijg je door de uitkomsten ook met je logopedist te bespreken.
ZON – STRAND · VIOOL – CONCERT · ZIEKENHUIS – ARTS · BOEK – BIBLIOTHEEK · SNEEUW – BERG · PEN – PAPIER · APPEL – BOOMGAARD · PIANO – MELODIE
Bedek het blad of draai het om.
ZON → ______ ZIEKENHUIS → ______ SNEEUW → ______ APPEL → ______ VIOOL → ______ BOEK → ______ PEN → ______ PIANO → ______
Tip: moedig geheugenstrategieën aan. Maak een mentaal beeld van het paar («ik zie de piano die een melodie speelt»). Zo'n strategie is blijvend nuttig, ook buiten de oefening.
Zo bouw je geheugen- en aandachtswerk goed op:
- Verhoog telkens maar één variabele: de lengte, de snelheid of de afleiding.
- Wissel af tussen horen, zien en schrijven; laat nooit één kanaal domineren.
- Plan na elke inspannende oefening een korte pauze.
- Vier de kleine verbeteringen, zelfs als ze weinig lijken.
Executieve functies: plannen, schakelen en afremmen (blad 7 tot 9)
Onder executieve functies verstaan we de vaardigheden waarmee we plannen, prioriteiten stellen, van regel wisselen en impulsen afremmen. Ze zijn vaak aangetast na een hersenletsel en bij sommige neurologische aandoeningen. De gevolgen zijn heel concreet: een boodschappenlijst die niet af raakt, een agenda die vol zit met overlappende afspraken, de moeite om een gesprek bij het onderwerp te houden. Om het uitgangsniveau te bekijken, kan de test voor de executieve functies een eerste indruk geven.
Je hebt morgen acht taken af te werken. Zet ze in een logische volgorde in het dagschema hieronder.
Taken: naar de huisarts (afspraak om 10 uur) · boodschappen doen · de kinderen van school halen (16.30 uur) · het avondeten bereiden · langs de apotheek gaan · mijn zus opbellen · 30 minuten bewegen · naar de bank (sluit om 17 uur).
Schema: 8 uur ______ · 9 uur ______ · 10 uur ______ · 11 uur ______ · 12 uur ______ · 14 uur ______ · 16 uur ______ · 18 uur ______
Tip: de oefening vraagt om plannen, rekening houden met beperkingen en prioriteiten stellen. Bespreek achteraf de keuzes: er zijn meerdere geldige oplossingen. Het gaat om de samenhang, niet om één juist antwoord.
Orden de woorden telkens volgens het criterium dat erboven staat. Het criterium verandert bij elke regel, dus blijf alert.
- Alfabetisch: APPEL — KAT — BAL — TAFEL — WIND — TUIN
- Van kort naar lang (aantal letters): FIETS — WATER — RAT — PERZIK — TELEFOON — LEEUW
- Per categorie (dier, fruit, vervoer): HOND — PEER — AUTO — BANAAN — TREIN — PAARD
- Omgekeerd alfabetisch (Z naar A): BLOEM — APPEL — BOOM — ZEBRA — HUIS — ZON
- Van klein naar groot (echt formaat): MIER — OLIFANT — KIP — WALVIS — MUIS — TIJGER
Tip: de oefening is lastig omdat je het vorige criterium moet loslaten en het nieuwe moet toepassen. Blijft dat moeilijk, dan kan er sprake zijn van cognitieve rigiditeit; bespreek dit met een professional in plaats van er zelf een conclusie aan te verbinden.
Lees elke regel en zeg van elk woord het TEGENOVERGESTELDE. Je hersenen willen het woord gewoon lezen: houd die automatische reactie tegen.
- GROOT — WARM — VREUGDE — SNEL — SCHOON
- OPSTIJGEN — OPENEN — BINNEN — VOL — WIT
- JONG — RIJK — HARD — LICHT — DAG
- HOOG — VOOR — ZOET — STERK — RECHTS
- MAKKELIJK — WAAR — MOGELIJK — MOOI — NUTTIG
Zeg van elk woord alleen de EERSTE LETTER: HUIS — TAFEL — KAT — SCHOOL — APPEL.
Tip: afremmen is een zware cognitieve inspanning. Beperk deze oefening tot vijf à zeven minuten en noteer het aarzelen en de fouten; ze geven de logopedist waardevolle informatie.
Concentratie ook buiten de bladen trainen
Executieve functies train je ook in het dagelijks leven: laat de persoon zelf de boodschappenlijst opstellen, een route plannen of de planning van de week bijhouden. Hoe concreter en betekenisvoller de taak, hoe groter de kans dat de vaardigheid overgedragen wordt naar het echte leven.
Begrip en redeneren (blad 10 tot 12)
Fijn taalbegrip en verbaal redeneren zijn essentieel voor zelfstandigheid en voor een eventuele terugkeer naar het werk. Deze drie bladen richten zich op volwassenen die al een eind op weg zijn in hun herstel en die de volgende stap willen zetten: langere teksten volgen, tussen de regels lezen en een logische redenering opbouwen.
Tientallen jaren dreigde de ooievaar uit onze streken te verdwijnen. In de jaren zeventig bleven er nog maar negen broedparen over. Pesticiden, de modernisering van de landbouw en hoogspanningslijnen hadden de soort zwaar getroffen. Sindsdien heeft een herintroductieprogramma van vrijwilligers vruchten afgeworpen. De ooievaars zijn grotendeels standvogels geworden: veel dieren trekken in de winter niet meer naar Afrika, maar vinden voedsel op afvalstortplaatsen. Dat baart wetenschappers zorgen, want met dat afval kunnen ze plastic en zware metalen binnenkrijgen. Verenigingen pleiten nu voor het geleidelijk sluiten van open stortplaatsen.
- Hoeveel broedparen waren er in de jaren zeventig?
- Wat waren de drie oorzaken van de achteruitgang?
- Waarom trekken veel ooievaars niet meer weg?
- Welk nieuw gevaar bedreigt de dieren?
- Wat vragen de verenigingen?
- Wat vind jij van deze ontwikkeling? Antwoord in twee zinnen.
Tip: de eerste vragen zijn feitelijk, de laatste vraagt om een eigen mening. Juist daar komen moeilijkheden met formuleren of met het innemen van een standpunt vaak aan het licht.
Leid bij elke korte scène de informatie af die er niet letterlijk staat, en leg uit hoe je dat weet.
- Marie kijkt uit het raam, pakt haar paraplu en haar regenjas voor ze naar buiten gaat. Hoe is het weer?
- Pieter zet de televisie uit, laat het rolluik zakken en zet zijn wekker op 6.30 uur. Wat gaat hij doen?
- Lea komt binnen met een taart met dertig kaarsjes terwijl iedereen zingt. Wat wordt er gevierd?
- De arts kijkt naar de röntgenfoto, fronst en zegt: «Dit moet snel gebeuren.» Wat is er aan de hand?
- Anne laadt de koffers in, zwaait naar de buren en start de volgeladen auto. Waar gaat ze naartoe?
- Alle gasten zijn in het zwart gekleed en sommigen huilen zachtjes. Waar zijn ze bij aanwezig?
- Theo rent naar de uitgang met zijn ticket in de hand; zijn trein vertrekt over twee minuten. Wat voelt hij?
Tip: het afleiden van impliciete informatie is vaak verstoord na letsel aan de frontale kwab en bij bepaalde vormen van afasie. Deze oefening geeft een goed beeld van hoe iemand een gesprek in het dagelijks leven volgt.
Trek bij elke situatie de logische conclusie uit de gegeven informatie.
- Alle katten zijn dieren. Minou is een kat. Wat kun je zeggen over Minou?
- Jan is groter dan Piet. Piet is groter dan Karel. Wie is de kleinste?
- Als het regent, is de straat nat. De straat is droog. Heeft het geregend?
- Anna woont boven Bram. Bram woont boven Clara. Wie woont het laagst?
- Alle bakkers staan vroeg op. Els staat laat op. Kan Els bakker zijn?
Tip: teken de relaties met potlood uit als dat helpt. Het vermogen om logische verbanden te hanteren is vaak kwetsbaar bij problemen met de executieve functies, dus bouw het rustig op.
Stem en cognitieve stimulatie bij Parkinson en MS (blad 13 tot 15)
De laatste bladen zijn bedoeld voor volwassenen met de ziekte van Parkinson of multiple sclerose. Ze werken aan de herinnering, aan de stem en aan het combineren van taken. De regel is hier extra belangrijk: de bladen moeten waarderend zijn en nooit een gevoel van falen geven. Over de ziekte van Parkinson en MS bestaat veel verkeerde informatie; laat je daarom altijd door je behandelend team adviseren.
Beantwoord de vragen vanuit je eigen herinneringen. Vertel gerust uitgebreid.
- Hoe zag je eerste huis eruit en wie woonde daar?
- Welk gerecht kookte iemand uit je familie het vaakst?
- Wat was je eerste baan en wat deed je er?
- Welke muziek draaide er thuis toen je jong was?
- Welke vakantie is je het meest bijgebleven?
Tip: oude herinneringen blijven meestal beter bewaard dan recente. Een vraag over vroeger geeft dus vaak een succeservaring en voedt de eigen identiteit. Het verhaal opent bovendien het gesprek met de familie en met zorgverleners.
Lees elke zin hardop en overdrijf bewust het volume en de articulatie. Sta rechtop, bij voorkeur voor een spiegel.
GOEDEMORGEN — DANKJEWEL — KOM BINNEN — WAT LEKKER
Ik wil VANDAAG naar de markt. — Mag ik een GLAS water?
Je komt morgen. (bevestiging) — Je komt morgen? (vraag)
Vanmorgen scheen de zon aan een wolkeloze blauwe hemel. Sophie verliet zingend haar huis en liep met een lichte stap naar de markt. Plotseling bleef ze staan: voor haar zat een prachtige rode kat die haar recht aankeek.
Tip: bij de ziekte van Parkinson praat men vaak zachter dan men denkt. Er bestaan erkende programma's voor stemtherapie, zoals LSVT LOUD, die door een daartoe opgeleide therapeut worden begeleid. Dit blad kan zo'n begeleiding aanvullen, niet vervangen. Korte, frequente oefenmomenten werken het best.
FIETS — WOLK — PAN — KLOK — VULKAAN
17 + 28 = ? · 54 − 19 = ? · 8 × 7 = ? · 72 ÷ 9 = ? · 13 + 47 = ? · 91 − 36 = ?
1. ______ 2. ______ 3. ______ 4. ______ 5. ______
Tip: twee taken tegelijk uitvoeren is vaak al vroeg moeilijker bij Parkinson en MS. Begin met elke taak apart en voeg pas daarna de dubbele eis toe. Let op cognitieve vermoeidheid: deze oefening vraagt veel energie, dus houd de sessie kort.
Papieren bladen en digitale cognitieve spelletjes vullen elkaar goed aan. JOE biedt afwisselende spelletjes voor volwassenen die hun geheugen, aandacht en logica willen blijven stimuleren, naast de begeleiding door hun zorgverleners. Het is een hulpmiddel voor cognitieve stimulatie, geen behandeling.
Een samenhangend programma opbouwen in vijf stappen
Vijftien bladen hebben is een mooi begin. Een programma opbouwen dat echt vooruitgang oplevert, is de volgende stap. Met deze methode in vijf stappen ga je van een losse verzameling bladen naar een samenhangend traject.
Stap 1: formuleer concrete doelen
Alles begint met doelen die specifiek, meetbaar, haalbaar, realistisch en tijdgebonden zijn (SMART). Ga niet voor «beter praten», maar voor «binnen zes weken bij een foto in minder dan dertig seconden een volledige zin formuleren, in acht van de tien pogingen». Stem de doelen af met de logopedist; die kent het profiel en de prioriteiten.
Stap 2: kies de juiste bladen
Selecteer op basis van de doelen vijf tot acht soorten oefeningen die de gewenste vaardigheden dekken. Niet meer: te veel variatie remt de vooruitgang. Het is beter een paar oefentypes goed onder de knie te krijgen en de moeilijkheid op te voeren dan van het ene naar het andere te springen.
Stap 3: plan de sessies
Leg een duidelijk tijdskader vast, bijvoorbeeld dagelijks dertig minuten, verdeeld in twee sessies van vijftien minuten, ochtend en namiddag. Laat elke sessie uit drie verschillende oefeningen bestaan: één voor taal, één voor aandacht en één voor geheugen. Zo'n voorspelbare structuur geeft vertrouwen en maakt het volhouden gemakkelijker.
Stap 4: documenteer elke sessie
Noteer na elke sessie welke oefeningen je deed, hoe lang het duurde, hoe het ging en hoe de stemming was. Het verbindingsboekje is daar bij uitstek geschikt voor: een eenvoudig document dat je in de volgende afspraak kunt laten zien. Zo wordt de vooruitgang zichtbaar, ook als je zelf het gevoel hebt dat het stilstaat.
Stap 5: stuur regelmatig bij
Evalueer om de vier tot zes weken. Welke oefeningen zijn te makkelijk geworden en kunnen moeilijker? Welke doelen zijn bereikt en mogen vervangen worden? Op welke gebieden is er onverwachte weerstand die extra aandacht verdient? Een programma dat nooit wordt bijgesteld, verliest snel zijn effect.
Wie wil inzoomen op de cognitieve gevolgen van een beroerte, vindt in de training Cognitieve problemen na een beroerte: geheugen, aandacht en dagelijks leven een duidelijke uitleg met praktische voorbeelden voor thuis.

Een training voor familieleden en naasten van iemand met afasie na een beroerte: begrijpen wat er verandert en leren hoe je het gesprek in het dagelijks leven mogelijk houdt.
Bekijk de training →
Geheugen, aandacht en dagelijks leven na een CVA: wat is normaal, wat kun je thuis doen en hoe pas je de omgeving aan zodat de dag minder vermoeiend verloopt?
Bekijk de training →De rol van naasten bij het oefenen
Voor een volwassene in revalidatie is de betrokkenheid van naasten vaak doorslaggevend. Tegelijk is het belangrijk een paar spelregels te kennen, om met de beste bedoelingen niet het tegenovergestelde te bereiken.
Vervang de professional niet
De naaste is geen logopedist. Zijn of haar rol is begeleiden, vergemakkelijken en aanmoedigen, niet diagnosticeren of het behandelplan aanpassen. De gouden regel: volg de aanwijzingen van de logopedist nauwgezet op en meld de moeilijkheden die je opmerkt zonder ze zelf te interpreteren.
Moedig aan zonder te overdrijven
Aanmoediging is essentieel, maar moet oprecht en concreet zijn. Zeg liever «ik zag dat je langer nadacht voor je antwoordde, en dat is precies wat we afspraken» dan een algemeen «goed zo, je bent geweldig» dat geforceerd klinkt. Volwassenen merken heel goed wanneer ze als een kind worden toegesproken.
Maak ruimte voor emoties
Revalideren is zwaar. Wie voorheen zelfstandig was en nu moeite heeft met een oefening, kan boosheid, verdriet of schaamte voelen. Als naaste hoef je die gevoelens niet weg te praten; erkennen is genoeg. De emotiethermometer kan helpen om de stemming van het moment zichtbaar te maken voordat je aan een oefening begint. Op sommige dagen is het beter om de bladen te laten rusten en gewoon samen iets te doen.
Wat naasten wel en niet doen:
- Wel: geduld hebben, ruimte laten om zinnen af te maken, een rustige sfeer scheppen.
- Wel: opmerkingen noteren voor de logopedist in plaats van ze te interpreteren.
- Niet: oefenen opleggen op een slechte dag of na een vermoeiende afspraak.
- Niet: corrigeren in het bijzijn van anderen of de persoon als een kind behandelen.
Wanneer is professionele hulp nodig?
Afdrukbare bladen zijn een goede aanvulling, maar geen vervanging van een bilan en een behandeling. Zoek hulp bij een logopedist of een arts als er plotseling spraak- of taalproblemen optreden, als de klachten verergeren, als iemand zijn weg niet meer vindt in vertrouwde situaties of als de emotionele belasting te groot wordt. Bij een plotselinge verandering in spraak, een slap gezicht of een zwakke arm geldt altijd: bel direct de spoedeisende hulp. Dat is geen oefenkwestie meer.
Ook stemming verdient aandacht. Na een CVA of bij een chronische aandoening komen neerslachtigheid en angst vaak voor. Een zorgvuldige begeleiding houdt rekening met het hele plaatje. Wil je meer weten over de breedte van de revalidatie, dan vind je in het aanbod van onze online trainingen opleidingen voor families en professionals, van beroerte tot multiple sclerose en hoofdletsel.
Veelgestelde vragen
Open het afdrukvenster van je browser, kies de pagina's die je wilt bewaren en selecteer «Opslaan als pdf» als printer. Je kunt de bladen ook gewoon overnemen op een leeg A4-blad en vergroten als dat prettiger leest.
Dat verschilt sterk per persoon en per aandoening. Na een CVA kan er in de eerste maanden relatief snel verbetering zichtbaar zijn; bij chronische aandoeningen verloopt de vooruitgang trager en wordt ze eerder over maanden gemeten. Regelmaat telt zwaarder dan intensiteit: twintig minuten per dag werkt beter dan één lange sessie per week.
Dat hangt af van het profiel. Wie goed inzicht heeft in de eigen moeilijkheden en lichte klachten heeft, kan een deel zelfstandig oefenen onder regelmatig toezicht van de logopedist. Bij ernstigere klachten, bijvoorbeeld wanneer iemand de eigen beperkingen niet goed inschat, is begeleiding aan te raden.
Alleen wanneer de verwerkingssnelheid het doel is. Gaat het om precisie of geheugen, laat de stopwatch dan liever weg: tijdsdruk geeft nodeloos stress. Bij angstige of neerslachtige mensen is het meestal beter helemaal zonder klok te werken.
Probeer eerst te begrijpen waarom. Weigeren heeft bijna altijd een reden: vermoeidheid, verveling, een gevoel van vernedering of een onderliggend conflict. Zoek de oorzaak zonder te oordelen en pas de aanpak aan. Houdt de weigering weken aan, bespreek dat dan met de logopedist.
Ja. Voor jongere volwassenen met een CVA, hoofdletsel of multiple sclerose is het belangrijk dat het materiaal bij hun leven past, bijvoorbeeld met werkgerelateerde situaties zoals het opstellen van een e-mail of het plannen van een vergadering. Pas de teksten en voorbeelden daarom aan hun interesses aan.
Verder met DYNSEO
Naast deze bladen vind je bij DYNSEO gratis hulpmiddelen, online trainingen en cognitieve spelletjes voor volwassenen, hun naasten en professionals.
Heeft deze inhoud u geholpen? Steun DYNSEO 💙
Wij zijn een klein team van 14 mensen gevestigd in Parijs. Al 13 jaar creëren we gratis content om gezinnen, logopedisten, verzorgingstehuizen en zorgprofessionals te helpen.
Uw feedback is de enige manier waarop wij weten of dit werk u nuttig is. Een Google-recensie helpt ons om andere gezinnen, verzorgers en therapeuten te bereiken die het nodig hebben.
Eén gebaar, 30 seconden: laat ons een Google-recensie achter ⭐⭐⭐⭐⭐. Het kost niets, en het verandert alles voor ons.
